Koffit

Door Marc van Oostendorp

Omdat al het veldwerk online gebeurt, keek ik naar een aflevering van het MDH Corona Journaal, een curieus ‘programma’ op YouTube, waarin Maurice de Hond (MDH) zich wekelijks laat interviewen over de ‘vele artikelen en blogs’ die hij die week heeft geschreven rondom de coronacrisis.

Hoe mateloos dat MDH Corona Journaal ook in allerlei andere opzichten is, mij viel in eerste instantie de uitspraak op van het woord covid: MDH zegt daar [koffit] tegen, met de korte [o] van bot, terwijl ik verder iedereen altijd de oo van boot hoor gebruiken. Dat bevestigde ook een kleine Twitter-poll: er zijn wel mensen die bot gebruiken, maar ze zijn een heel kleine fractie.

Op zich is het een interessante vraag waar die grote eensgezindheid vandaan komt. Mijn indruk is ook dat zo’n beetje iedereen het woord op zijn Nederlands uitspreekt (bijvoorbeeld met een [t] aan het eind); dus waarom dan die boot-klinker? Het komt misschien doordat voor een v in het Nederlands geen korte klinkers voorkomen. We hebben wel boven, lover, ovaal, maar geen bovven, lovver of ovvaal.

MDH lost het op door de v duidelijk als een f uit te spreken, maar dat ligt voor veel mensen misschien toch te ver van de spelling. Waarom hij (en 2,7% van de mensen op Twitter) het dan anders doen, is onduidelijk. Ik zou zeggen dat het een manier is waarop MDH zijn deskundigheid probeert te laten zien, maar ik weet niet hoe ik dat vermoeden zou moeten staven.

Er zit hier trouwens nog een kantje aan vast: in Nederland lijkt (het is moeilijk te kwantificieren) covid veel minder gebruikt te worden dan in andere landen, inclusief Vlaanderen. Wij geven de voorkeur aan corona, ook als het niet over het virus gaat, maar over de door het virus veroorzaakte ziekte. Sommigen vinden covid zeggen zelfs ‘aanstellerig’ en hebben een heel precies idee over hoe je corona moet zeggen (want ook daar doet zich natuurlijk de kwestie voor hoe je de klinkers uitspreekt):

Er beginnen zich hier dus mogelijk voorzichtig scheidslijnen voor te doen: de mensen die zich in de materie hebben verdiept en dat willen laten weten zeggen covid, en de rest zegt ‘gewoon’ corona. Waarbij een heel kleine minderheid van de eerste groep nog een afwijkende, niet helemaal bij het Nederlands passende, uitspraak van de klinker gebruikt, misschien om zich nog verder te onderscheiden.