reeks / serie

Verwarwoordenboek Vervolg (187)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

reeks / serie       

De woorden worden door elkaar gebruikt, maar verschillen soms heel subtiel in betekenis.

reeks              rij van opeenvolgende elementen, eerder met nadruk op ‘gelijksoortig’

  • De opeenvolging van getallen waarbij elk getal de som is van de twee voorafgaande staat bekend als de reeks van Fibonacci (0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, enz.).

serie               rij van opeenvolgende elementen, eerder met nadruk op ‘bij elkaar behorend’

  • Wat zijn de laatste vier cijfers van het serienummer van uw fiets?

Sommige taalgebruikers voelen verschil in duur tussen een reeks van jaren en een serie van jaren. Een reeks zou dan langer zijn dan een serie, maar dit verschil vinden we niet terug in het gebruik op internet. Toch zit dit verschil ‘langer – korter’ misschien wel in het woordpaar boekenreeks – boekenserie. Een ander miniem verschil is misschien duidelijker. Kunnen reeks en serie in de volgende zinnen worden verwisseld?

  • Studentenvereniging moet groentijd anders inrichten na een reeks incidenten.
  • Rode Kruis haalt medewerkers terug na een serie incidenten.

Ja, de woorden zijn inwisselbaar. Maar bij een reeks zou het dan eerder gaan om gelijksoortige incidenten, in dit geval geweld en vernedering van eerstejaars. Bij een serie zou het dan eerder gaan om diverse, maar bij elkaar behorende incidenten: beschieting van ziekenhuizen, weigeren diplomatiek paspoort, kaping van ziekenauto’s, enz. Het verschil ‘gelijksoortig – bij elkaar behorend’ zou dan wellicht ook kunnen verklaren waarom we niet spreken van een tv-reeks of een reeksmoordenaar. We spreken over een tv-serie want het gaat hier niet om de gelijksoortigheid van de diverse afleveringen, maar om het feit dat ze bij elkaar horen. En een seriemoordenaar pleegt misschien wel moorden die op elkaar lijken, dus gelijksoortig zijn, maar het gaat er hier eerder om dat de diverse moorden bij elkaar horen omdat ze afkomstig zijn van één dader. En nu maar hopen dat dit vermoeden van onderscheid een reeks (gelijksoortige) bevestigingen of anders een serie (diverse maar bij elkaar horende) commentaren oplevert, opdat dit mogelijke verschil verder kan worden verhelderd.

Afbeelding van Erik Stein via Pixabay