Nooit meer nodig

Door Marie-José Klaver 

‘Deze 14 studieboeken zijn in zeer goede staat. Ik ben afgestudeerd en ga ze niet meer gebruiken.’ Met deze resolute tekst prees een kersverse docent Nederlands onlangs haar handelswaar aan in de Facebookgroep Leraar Nederlands: boekenverkoopgroep.

Een uur later zag ik de interpunctioneel niet geheel correcte advertentietekst ‘Te koop; studieboek. Zo goed als nieuw’ waarmee het boek Jeugdliteratuur & didactiek. Handboek voor vo en mbo werd aangeboden. 

In een paar klikken leerde ik dat de eerste verkoper begin juli haar Facebookprofielfoto had bijgewerkt. Op de foto staan een lachende vrouw en een banner waarop #geslaagd staat en de naam van de hogeschool waar ze haar diploma haalde. De tweede verkoper is ook een docent met een tweedegraads bevoegdheid. (Misschien heeft zij nog iets aan het Basisboek Spelling, het Basisboek Taal of Effectief leren uit de advertentie van de eerste verkoper?)

Deze verkopers vormen geen uitzondering. In Leraar Nederlands: boekenverkoopgroep bieden regelmatig docenten hun boeken te koop aan omdat ze zijn afgestudeerd.

Wat mij verontrust is dat de aangeboden boeken ‘in zeer goede staat’ en ‘zo goed als nieuw’ zijn. Zijn ze wel goed gelezen? Is alle kennis vanuit de boeken naar het brein gevloeid, verwerkt en beklijfd? Hopelijk wel, want eenmaal verkocht blijft verkocht. Veel geld levert het verkopen van je studieboeken overigens niet op. Veel boeken in de boekenverkoopgroep voor docenten Nederlands gaan weg voor 5 à 10 euro.

Er zijn ook verkopers van wie je hoopt dat ze hun boeken verkopen omdat ze met de studie gestopt zijn. Wie de volgende boeken aanbiedt, geeft hopelijk geen les in het voortgezet onderwijs.

Nooit meer slapen, Willem Frédéric hermans
De onderwaterzwemmer, p f. Thomese
Een nagelaten betekenis, marcellus emants
Het bittere kruid, marga manco

Ik ben van huis uit germanist. Ik studeerde in 1993 af in de Duitse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Sinds 2011 sta ik voor de klas. Sindsdien raadpleeg ik met grote regelmaat de contrastieve grammatica en de Reclamreeks literatuurgeschiedenis (16 gele deeltjes in een cassette) die ik in 1989 voor mijn studie kocht. Natuurlijk beschik ik ook over nieuwere boeken, maar ik begin graag bij de basis als ik een vraag heb. Als ik in 1993 gedacht zou hebben dat ik mijn boeken nooit meer nodig zou hebben, zou ik nu misgrijpen. De boeken die ik voor mijn studie Nederlands heb aangeschaft, doe ik ook nooit meer weg. Jeugdliteratuur & didactiek. Handboek voor vo en mbo bijvoorbeeld gebruik ik regelmatig om ideeën voor lessen op te doen.

Hoe zou het de pas afgestudeerde docenten vergaan die al hun studieboeken hebben verkocht? Zouden ze nooit meer iets willen opzoeken? Zouden ze allemaal na vijf jaar nog weten wat een betrekkelijke voornaamwoord met ingesloten antecedent of deixis is? Zouden ze zich beperken tot de methode die op hun school wordt gebruikt? Zouden ze nog een master gaan doen waarvoor ze nieuwe boeken moeten aanschaffen?