Een ministerieel fuck you aan de neerlandistiek

Door Marc van Oostendorp

Is het minister Van Engelshoven toch weer gelukt: zo hooghartig haar neus optrekken dat het onmogelijk was om erdoorheen te slapen. Gisteren verstuurde ze – na ruim een half jaar zeer diep nadenken – uiteindelijk haar reactie op het KNAW-rapport over de zorgelijke staat van de universitaire opleidingen Nederlands. De Utrechtse universiteitskrant vatte die reactie goed samen in dit artikel dat zelf weer goed wordt samengevat door de kop: Minister laat neerlandistiek zichzelf redden.

Ik zou alleen van die laatste twee woorden ‘stikken’ hebben gemaakt.

Want hoewel er een paar obligate woorden in de brief staan, kan het hele stuk toch niet anders worden gelezen dan aan een groot fuck you aan de neerlandistiek.

Onwaardig circus

We moeten het allemaal zelf maar weten. Ja, de huidige vijf opleidingen (UvA, Leiden, Utrecht Groningen en Nijmegen) moeten volgens haar blijven bestaan maar hoe dat moet is als er geen studenten komen en het ministerie betaalt per student, dat mogen de faculteiten zelf weten. En verder kondigt de minister subsidie aan een project dat gericht is op middelbare scholieren, een sympathiek project dat sowieso betaald had moeten worden, maar de noden waarop de KNAW-commissie had gewezen, niet lenigt.

En verder wordt er honderdduizend euro uitgetrokken. Honderdduizend euro – minder dan het jaarsalaris van een copiloot bij KLM – om alle opleidingen te redden! Oh nee, want het geld moet gedeeld worden met de collega’s van Frans, en Fries en zo’n beetje alle andere talen. Bovendien moet het besteed worden aan ‘mooie plannen’ – een codewoord voor een onwaardig circus van projectaanvragen, peer reviews, en commissies om dat armetierige buideltje te verdelen.

Instagram

Bovendien was die honderdduizend euro eind vorig jaar al gevraagd in een door de Tweede Kamer gesteunde motie van CDA’er Harry van der Molen. Alleen was er toen nog wel sprake van dat dit geld alleen voor de neerlandistiek zou zijn (en dat er volgend jaar nog een keer zo’n bedrag zou komen, dat is nu ook achter de horizon verdwenen).

Kortom, Van Engelshoven suggereert nu steun door op reeds toegezegde steun te korten.

Ik hoop dat de decanen dit bedrag zullen weigeren – het accepteren betekent je waardigheid opgeven. Je kunt niks met zo’n bedrag – ja, een paar filmpjes maken voor op Instagram, maar die gaan het tij niet keren. Zoals ik ook hoop dat ze de suggestie van de minister zullen weigeren om een sectorplan te maken, waarin de organisatie van de talenstudies landelijk zou worden geregeld, en vooral om dat gratis te doen – eerder trok de minister zeventig miljoen uit voor de betastudies om zo’n plan te maken en zes miljoen voor rechten

Spuugt

Ik hoop dat iedere neerlandicus die contact heeft met politici of bestuurders, zijn invloed zal laten gelden. Maar vooral hoop ik dat er nu eindelijk woedende kreet zal opklinken uit de kelen van iedereen die de Nederlandse taal en literatuur lief is. Dat wij ons nu ook eens laten zien en horen, dat de totale afbraak van alles één ding is, maar de totale cynische minachting waarmee dat dan ook nog gepaard moet gaan, is zo stuitend dat je zou hopen dat de straten en de pleinen volstromen – zij het dan met anderhalve meter afstand.

Daar ontmoeten we dan de kunstenaars, de andere wetenschappers en alle andere mensen voor wie de huidige minister verantwoordelijk is en die dus wel mogen stikken. Want ‘laat ze zichzelf redden’ is Van Engelshovens motto over al haar beleidsterreinen.

Foto: G20 Argentina, Flickr