Geletterd programmeren

Tijd voor een Gerrit Krol-Academie!

Door Marc van Oostendorp

Een van de vaardigheden die we momenteel waarschijnlijk nog te weinig benutten bij taalstudenten: in een recent onderzoek blijken ze betere programmeurs. Het is een beetje vroeg om heel stellige conclusies te trekken – het is een best klein onderzoek en de effecten zijn nu ook weer niet zo groot – maar het lijkt erop dat mensen die goed zijn in het leren van (natuurlijke) talen, ook goed zijn in het leren om zich uit te drukken in een programmeertaal.

Goed kunnen rekenen bleek veel minder belangrijk. Er is trouwens ook wel (veel) ouder onderzoek dat hetzelfde laat zien.

Het is vermoedelijk een beroepsperspectief dat we onze studenten nu te veel onthouden. Ik weet eigenlijk niet of er programma’s Nederlands zijn die hun studenten de mogelijkheid geven te leren programmeren.

Technologisch doel

Programmeren is, volgens mij, ook en vooral een genoegen, en wel op ongeveer de manier waarop een heleboel schrijven leuk is: een manier van ideeën heel precies uitdrukken én een manier om met woorden de wereld letterlijk een beetje te veranderen.

Ik weet wel dat er de afgelopen decennia allerlei opleidingen zijn geweest die taalwetenschap en informatica met elkaar combineerden – ik heb zelf zo’n opleiding gedaan, in Tilburg. Voor een deel bestaat het ook nog wel – vaak in de vorm van kunstmatige intelligentie geloof ik, al heb ik er niet veel zicht op. Dat zijn heel goede opleidingen, ik heb nooit spijt gehad van de mijne, maar ze is natuurlijk per definitie gericht op een technologisch doel – het bouwen van een apparaat dat met taal kan omgaan.

Generatie

Zoals opleidingen in de ‘digitale geesteswetenschappen’ natuurlijk vrij eenzijdig op een bepaalde onderzoekstechniek gericht zijn. Wanneer je leert programmeren tijdens een geesteswetenschappelijke opleiding, is het allicht handig dat je de opgedane kennis ook toepast op je eigen kennis.

Maar het mooist zou mij een opleiding lijken waarin de overeenkomsten tussen programmeren en schrijven worden benadrukt: de Gerrit Krol-Academie, waarin je je op parallelle manieren leert uitdrukken: gedichten leert schrijven als waren het computerprogramma’s, en computerprogramma’s als waren het gedichten. Een nieuwe generatie schrijvers zal opstaan, een nieuwe programmeurs, en het zal moeilijk zijn om die twee nog uit elkaar te houden.

Literate Programming is de naam van een programmeerstijl ontworpen door de beroemde Amerikaanse infomaticus Donald Knuth. Het leek lange tijd dood maar is een aantal jaar geleden weer min of meer tot leven gekomen in de vorm van Notebooks.
Afbeelding:
PxHere