Honderdduizenden liedjes

Door Marc van Oostendorp

Ik ben zo iemand die geen idee heeft wie Ruud de Wild is. Of in ieder geval, die dat idee niet had, tot hij het gloednieuwe Songbook van Ruud de Wild las. Nu weet ik het wel: een man van 51 die dj is geweest en dus meent dat hij kan schilderen en overal verstand van heeft.

Het maakt niet uit: het Songbook van Ruud de Wild is een heel boek geworden, dat iedereen moet kopen die geïnteresseerd is in de Nederlandse cultuur, omdat het een ondergewaardeerd aspect van die cultuur beschrijft: de liedcultuur. Het boek behoorde bij een tentoonstelling die nu in Den Haag zou worden gehouden en die nu waarschijnlijk tot oktober wordt uitgesteld. Want het Songbook van Ruud de Wild gaat over heel veel aspecten van het lied: niet alleen over wat liederen uit de Top-2ooo, maar over de hele geschiedenis van het lied, van de middeleeuwen tot nu. En dan over de teksten én de muziek én de manier waarop beiden verspreid raakten door de tijd.

Dit alles komt niet doordat Ruud de Wild nu zo geleerd is geworden, maar doordat hij gekoppeld is aan de twee beste coauteurs die je kunt hebben over dit onderwerp: de grote specialiste op het gebied van het lied, Martine de Bruin, en dé man die het oude boek het allerbest over het voetlicht weet te brengen, de boekhistoricus Garrelt Verhoeven.

Het boek is daarmee een eigenaardig amalgaam van een egotrip van Ruud de Wild (“Mijn werk als schilder zal voor velen van jullie veel minder bekend zijn dan mijn dagelijkse radiowerk. Begrijpelijk natuurlijk, maar voor mij persoonlijk is mijn werk als schilder misschien wel belangrijker. Het houdt me in evenwicht.”) met een heel helder geschreven naslagwerk over het Nederlandse lied – waarschijnlijk het beste overzicht dat we op dit moment hebben. In opeenvolgende hoofdstukken worden onder andere liefdesliederen, kerkelijke liederen, feestliederen, kinderliedjes, zeemansliederen, moordballaden, oranjeliederen, spotliedjes, cabaretnummers en levensliederen behandeld. Het uitgangspunt is daarbij meestal een modern nummer dat vervolgens in een degelijk historisch perspectief wordt geplaatst.

Doordat het boek heel fraai geïllustreerd is, is het ook een lust voor het oog. In het nawoord maken De Bruin en Verhoeven er gewag van dat er nog steeds geen uitvoerige Geschiedenis van het Nederlandse lied is. Uitgevers! Als we uit deze crisis zijn, geef De Bruin en Verhoeven dan de opdracht voor zo’n geschiedenis, en laat Ruud de Wild daar dan het omslag voor schilderen.

Ruud de Wild, Martine de Bruin & Garrelt Verhoeven. Songbook van Ruud de Wild. Reis naar de oorsprong van het Nederlandse lied. Walburgpers, 2020. Bestelinformatie bij de uitgever.