Accentverschuiving als blijk van taalvaardigheid

Door Ad Welschen

Gisteren, op een ongewone Koningsdag, ging het in het radioprogramma Spraakmakers  over onze nationale identiteit. Als spraakmakende gast was Lotte Jensen aanwezig. Zij is Deense van geboorte, maar is buitengewoon taalvaardig in het Nederlands, een voorbeeld van perfecte tweetaligheid, volmaakt accentloos en vloeiender dan menig hoog opgeleide  Nederlandstalige -van-huis-uit.  Ze doet in dit opzicht niet onder voor iemand als Eva Jinek, al zijn beider communicatieve kwaliteiten verder misschien niet geheel vergelijkbaar. Ook in haar woordkeus is Lotte voorbeeldig. De stoplap ‘eigenlijk’ kwam in haar bijdrage welgeteld  maar één keer voor, terwijl dit bij een BN-er als Ajax-prominent Edwin van der Sar minimaal één keer in elke mondeling geproduceerde zin is. Als particulier strooiwoord gebruikt Lotte alleen de krachtige bevestiging  ‘’Absoluut!’’, maar dat kan nauwelijks storend genoemd worden. 

Des te opvallender is dan toch, dat ook Lotte niet ontkwam aan de dwang tot accentverschuiving die tegenwoordig meer en meer optreedt bij afgeleide adjectieven van gelede werkwoorden van het type-‘AANvullen’. Meer en meer immers wordt daarbij een afleiding als ‘AANvullend’ verdrongen door de vorm met verschoven accent ‘aanVULlend’.

Deze hedendaagse morfonologische  ontwikkeling in het Nederlands hebben we in de blogpost ‘Aanvullend of aanvullend?’ van 25 januari j.l. uitgebreid ter discussie gesteld (tot een totaal van 70 commentaren), maar krasse, nieuwe voorbeelden daarvan zijn wat ons betreft toch ‘nooit weg’. Des te leuker dus , als iemand met het niveau van beheersing van het Nederlands als Lotte Jensen, er ons zo een aanlevert. Lotte had het over het effect van grote rampen op ons nationaal gevoel van saamhorigheid. Zij richtte de aandacht daarbij meteen op de categorie van de watersnood, voor Nederlanders  immers ‘’de meest voorKOmende rampen’’.  

Prachtig toch, dit soepeltjes meegaan met een heersende trend? Eigenlijk een bewijs van zeer hoog gevorderde taalvaardigheid. ‘’Absoluut!’’