Een Nederlands accent is zo slecht nog niet

Door Marc van Oostendorp

Wat je ook weleens hoort: dat Nederlanders veel minder goed Engels spreken dat ze zelf denken. Dat vooral moedertaalsprekers ons uitlachen, met ons rare accent. Vooral politici krijgen het voor hun kiezen: wie herinnert zich niet hoe genant Mark Rutte was toen hij de toenmalige president Obama in Amsterdam ontving.

Zij het dat Obama zelf het mogelijk helemaal niet zo irritant vond. Dat blijkt uit onderzoek van Warda Nejjari, die vandaag in Nijmegen promoveert.

Nejjari concentreerde zich in haar proefschrift specifiek op de uitspraak – op het Nederlandse accent. Ze liet allerlei groepen – andere Nederlanders, maar ook Britten, Amerikanen, Spanjaarden, Duitsers en Singaporeanen naar opnamen luisteren en vergeleek deze met het Engels van moedertaalsprekers.

Daar kwam het Nederlandse Engels helemaal niet zo slecht uit. De meeste mensen bleken het prima te kunnen verstaan en ze vonden ook de spreker over het algemeen niet minder competent dan de moedertaalspreker. Men hoorde het accent wel, en men beoordeelde de sprekers soms ook wel als iets lager in status dan vergelijkbare moedertaalsprekers, maar heel sterk was het niet. Spanjaarden en Singaporeanen vonden Nederlands Engels zelfs sympathieker dan Amerikaans Engels. Het strengst waren nog de andere Nederlanders. Dat is een interessant effect: je vindt mensen die praten zoals jij zou praten als je even niet goed oplette en dat is kennelijk veel erger dan een accent dat je niet eens kunt imiteren.

Overigens zijn de moedertaalsprekers van het Engels in het algemeen wat slechter in het verstaan van Engels met een accent. Ook dat is een bevinding die niet zo heel verrassend is: die moedertaalsprekers hebben in zekere zin veel minder ervaring met ‘internationaal Engels’ en zitten wat vaster aan het Engels dat ze als moedertaal hebben geleerd.

Voor de verstaanbaarheid blijkt de situatie soms bepalender dan het accent. Als mensen naar een lezing luisterden, begrepen ze die meestal vrij goed, bijna onafhankelijk van de moedertaal van de spreker. Zogeheten ‘job pitches’, waarin iemand vertelt hoe geschikt hij is voor een baan, werden een stuk slechter verstaan. De situatie waarin je luistert is kennelijk soms een belangrijkere factor dan hoe iemand precies klinkt.

Ik zit in de leescommissie van Warda Nejjari’s proefschrift.