Orde van de Knalgaslamp (2)

Door Bas Jongenelen

Vorige week deed ik een oproep om de zeer beperkte lijst van knalgaslampwoorden aan te vullen. Een woord in de Orde van de Knalgaslamp (deze orde is geïnstalleerd door Lea Theunissen) is een samenstelling van drie eenlettergrepige zelfstandige naamwoorden die alle drie dezelfde klinker gemeen hebben. Bijvoorbeeld knalgaslamp, inktvisring en dakpanklas. Het is leuk om dit soort woorden te verzinnen (deurkleurzeur, drolkophond, draadplaatvlaai), maar om opgenomen te worden in de Orde van de Knalgaslamp moet je als woord bestaan zonder dat je wist dan je een knalgaslampwoord was. Woorden die speciaal voor de Orde verzonnen zijn, vallen af. Helaas dus voor de gangbangslang (het sociolect dat gesproken wordt als een groep mannen seksuele handelingen verricht met één vrouw). Maar niet getreurd, want er zijn op dit moment 61 woorden die voldoen aan de eisen. Van ieder woord op de lijst is nagegaan of er een bron van is. Dit zijn ze:

  1. Angsttandarts
  2. Asbakrand
  3. Asbakstank
  4. Badjaszak
  5. Badpakzak
  6. Bankhangdag
  7. Belspeldel
  8. Belspelrel
  9. Bladharkdag
  10. Bloedgroepproef
  11. Brandgansvangst
  12. Chickflickfilm
  13. Dagbladmarkt
  14. Dakpanklas
  15. Dakpanlat
  16. Damwandplank
  17. Doelgroeproep
  18. Gelpenset
  19. Glasbakgat
  20. Grapjasdag
  21. Handbalhal
  22. Handbalklas
  23. Handkarman
  24. Handtaszak
  25. Handwasbak
  26. Hangkastplank
  27. IJstijdwijn
  28. IJswijntijd
  29. Inktvisring
  30. Klankkastgat
  31. Kliplipvis
  32. Knalgaslamp
  33. Labjaszak
  34. Lachgasmarkt
  35. Nachtbrandkast
  36. Nekspekvet
  37. Netwerkplek
  38. Netwerkset
  39. Parkbankplank
  40. Polsstokbond
  41. Polsstoksprong
  42. Radslagman
  43. Roetpoetsdoek
  44. Rolmopspot
  45. Rundrugstuk
  46. Schoenpoetsdoek
  47. Staaldraadzaag
  48. Staalplaatdraad
  49. Strandbadkrant
  50. Tandartsangst
  51. Tandartsjas
  52. Tandartslamp
  53. Tandartspas
  54. Tandradkast
  55. Topdroprol
  56. Topsporthonk
  57. Traphandvat
  58. Veldwerkslet
  59. Wegnetwerk
  60. Witvistips
  61. Zandbakzand

Er zijn ook twijfelwoorden. Want gaat het om de spelling? Of om de klank? Het mooiste is als beide overeenkomen, maar bij lachgastank wordt in het Nederlands Nederlands de laatste a als een è uitgesproken. In het Vlaams Nederlands zal het woord per direct in de lijst opgenomen worden. Bij Sneekweekrace zie je niet dat het een knalgaswoord is, maar je hoort het wel. Ik vind het niet zo’n fraai woord om te zien.

Er zijn ook woorden die erg lijken op knalgaslampwoorden, maar die het net niet zijn. Een paar voorbeelden:

Aanraakbaar (is een bn)
Afbrandlamp (‘af’ is geen zn)
Afwaskwast (‘af’ is geen zn)
Balkanman (is een samenstelling van Balkan + man, en niet van bal + kan + man)
Driewielfiets (‘drie’ is geen zn)
Halfwattlamp (‘half’ is geen zn)
Hapsnapplan (‘snap’ is geen zn)
Picknicktips (‘pick’ en ‘nick’ worden niet zelfstandig gebruikt)
Weegbreethee (‘bree’ is geen zn)
Zeeweegbree (‘bree’ is geen zn)

Een aparte categorie vormen de straatnamen:

Kaapvaartstraat (Retranchement)
Keerweersteeg (Bolsward)
Kraaigraafstraat (Terwolde)
Maanzaadstraat (Utrecht, Purmerend)
Mastgatpad (Almere)

Ik wil iedereen bedanken voor zijn of haar bijdrage. En mocht je nog eens een goed knalgaslampwoord tegenkomen, zet het dan hieronder in een van de commentaarvelden.