Het leven een verdienvermogen

Door Marc van Oostendorp

Eric Wiebes en gezellin in de strijd tegen de Chinezen. Bron: Wikimedia

Waar je bij minister van onderwijs Ingrid van Engelshoven kon vermoeden dat ze zomaar in het wilde weg wat aan het hakken is in de universiteiten omdat iemand tegen haar gezegd heeft dat dit nu eenmaal moest, en haar collega Arie Slob vorige week de euvele moed had te suggereren dat hij de leraren meer geld ging geven zonder dat dit waar bleek te zijn, leverde hun collega-minister Eric Wiebes gisteren in het Financieel Dagblad het ideologisch fundament achter het beleid van dit kabinet: “Onderwijs is een van mijn favorieten”, meldde hij, maar dat betekent niet dat de leraren hogere lonen moeten krijgen “want dat leidt niet tot een hoger verdienvermogen van de samenleving”. Zoals hij het ook onzin vond om op scholen nog Frans en Grieks te doceren: “Gaan we daar binnen twintig jaar nog de Chinezen mee verslaan?”

De Chinezen verslaan

Dat is kennelijk het ultieme doel van ons bestaan op aarde: de Chinezen verslaan. Wijsheid, aandacht voor het mooie en het goede, jezelf een leven lang blijven verdiepen en ontwikkelen als mens, steeds dieper doordringen in de mysterieën van het bestaan, dat alles valt natuurlijk in het niets bij het verslaan van de Chinezen. En daarbij bedoelen we natuurlijk niet: mooiere gedichten schrijven dan de Chinese dichters of hun kennis van de wijsbegeerte evenaren (er is geen aanwijzing dat de Chinezen het door Wiebes gepropageerde onderwijssysteem hanteren of dat zij net zo neerzien op de geesteswetenschappen als hij), maar ze verslaan door een “hoger verdienvermogen” te ontwikkelen.

De Chinezen verslaan

Want wat je wil met het onderwijs weerspiegelt wat je wil met het leven. Moeten kinderen worden opgeleid tot kritische burgers? Tot mensen die al hun kwaliteiten ten volle kunnen ontplooien en zo ten volle mens kunnen zijn? Tot evenwichtige mannen en vrouwen die kunnen helpen de grote problemen waar de wereld mee worstelt op te lossen? Of zien we de mens louter als een verdienvermogen in de strijd tegen de Chinezen?

De Chinezen verslaan

Ziedaar het neoliberalisme in een onversneden vorm. Wiebes denkt vermoedelijk dat hij volkomen nuchter naar de wereld kijkt: hem maak je niks wijs met al je rare praatjes over goed, waar en schoon! Dat kan allemaal alleen bestaan als we maar eerst de strijd tegen die verdraaide Chinezen hebben gewonnen. Want anders zitten wij hier allemaal geestelijk rijke en gelukkige mensen te zijn en lopen die Chinezen er alsnog vandoor met hun verdienvermogen!

De Chinezen verslaan

Om zo te denken moet je jezelf op de een of andere manier hebben wijsgemaakt dat hoeveel je verdient de enige manier is waaraan je kunt zien wat je van je leven hebt gemaakt – omdat het veel meetbaarder is dan altruïsme, schoonheidszin of waarheidsliefde. Dat je ook kunt menen dat die zaken niet een franje zijn, een hobby voor ’s avonds bij de open haard na een dag geslaagd zaken doen, maar de essentie van het leven, en dat het onderwijs primair gericht moet zijn op die essentie en niet op bijzaken zoals het al dan niet verslaan van de Chinezen, dat is Wiebes waarschijnlijk niet eens bekend.

Laat staan Van Engelshoven en Slob.