De heer Grönloh op vakantie

Door Marc van Oostendorp

De heer J.H.F. Grönloh bleef het liefst in eigen land. Desalniettemin heeft hij twee reizen gemaakt naar het buitenland waarvan hij wel genoten heeft. Eerst een keer met twee van zijn dochters, en daarna nog een keer met zijn vrouw. In beide gevallen was het reisdoel Frankrijk. Hij verstuurde brieven en ansichtkaarten terwijl hij weg was.

`Tot zover is er niets aan de hand, er gaan zoveel mensen op vakantie, maar de heer Grönloh werd bekend als schrijver van een aantal korte verhalen, onder de naam Nescio. Aan dit feit hebben we nu te danken dat er een boekje is verschenen dat gewijd is aan Grönlohs avonturen in dat verre buitenland.

Het is een klein boekje dat geloof ik vooral verschenen is om te vieren dat er bij dezelfde uitgever, Van Oorschot, een nieuwe editie is verschenen van het Verzameld proza & nagelaten werk. Er zullen vast mensen zijn die genieten van dit boekje; het lijkt me leuk als die hieronder dan reageren.

Waarom zou iemand geïnteresseerd zijn in deze geschiedenis? Op zich is natuurlijk ieder detail van ieders leven de moeite van uitputtende studie waard. Op één plaats weet de auteur van dit boekje, verhoopt Nescio-biograaf Lieneke Frerichs, overeenkomsten aan te wijzen tussen een brief die Grönloh over zijn vakantie schreef en een later verhaal, Insula Dei; dat geeft een soort literatuurwetenschappelijke verantwoording.

Toch verbaast me de keuze voor dit onderwerp van een reclameboekje een beetje. Er gebeurde niet veel tijdens Grönlohs vakanties, en wat je ook over zijn literaire oeuvre mag vinden, een erg interessante denker was hij niet. De titel van het boekje Buitenland is geen land verwijst naar des schrijvers afkeer van het buitenland (in het algemeen). Hoe serieus kun je dan eigenlijk nog genomen worden? Wat is dat voor mening? Voor de biografie valt te hopen dat er toch warempel wel iets interessanters te vinden was in Grönlohs leven dan dat hij weleens in Frankrijk met vakantie ging?

Ik neem onmiddellijk, en zonder ironie, aan dat er mensen zijn die hier anders over denken. Ik hoop dus van ze te horen. En ik vind het dan oprecht fijn dat er kennelijk een niche is van mensen die ‘alles over Nescio willen weten’ en dat een uitgever als Van Oorschot nog altijd bereid is voor een dergelijke niche dingen te doen; ook als ik zelf duidelijk niet in die niche zit.

Lieneke Frerichs. Buitenland is geen land. Nescio in Frankrijk, Amsterdam: Van Oorschot, 2019. Bestellen bij Bookaroo.