Verwijdertgate en het daarop volgende maakproces

Door Marc van Oostendorp

Wie over honderd jaar iets over taal en literatuur in Nederland anno 2019 wil begrijpen, zal de volgende serie tweets aandachtig moeten bestuderen:

Strychnine

Hier is iemand bezig met damage control nadat hij of zij een enorme ravage heeft aangericht. De ‘gruwelijke spelfout‘ (dixit Tzum) was ontdekt door de schrijver Thomas Heerma van Voss, die met al even veel gevoel voor melodrama op Twitter meldde:

Het boekenweekgeschenk. Oplage van meer dan een half miljoen, maandenlange voorbereiding, alles in de startblokken – en dan dit.

Met bovenstaande foto erbij. En daarop reageerde de CPNB dus alsof ze per ongeluk 644.000 ampullen strychnine in peuterspeelzalen hadden uitgedeeld.

Alles aan de reactie van de boekenweekorganisatie is even ongeloofwaardig.Dat iemand die dingen schrijft als ‘het maakproces’, bevoegd zou zijn om te bepalen dat Siebelinks boek ‘beeldschoon’ is. Dat de oorspronkelijke tekst van Siebelink ‘foutloos’ was (geen enkele verschrijving bevatte). Dat serieus zou zijn overwogen om zeshonderdvijftigduizend boekjes te herdrukken vanwege één letter. Dat iemand die ‘daaropvolgend’ spelt als  ‘daarop volgend’ zich serieus druk maakt over spelling.

Maar vooral: dat het milieu een rol heeft gespeeld bij de overweging om toch maar niets te doen.

Punten voor taalgevoeligheid 

Want boeken drukken is slecht voor het milieu! Vindt de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek. Die zich daarmee dus tot een officiële anti-milieuorganisatie verklaart, met hun voortdurende activiteiten om meer van dat schadelijke drukwerk verkocht te krijgen.

Er is geen enkele reden voor een dergelijke ophef. In een beetje beschaafde samenleving gaat de discussie over een boek niet over één letter, en al helemaal niet als die letter een d of een t betreft. Iemand  die zich niet stoort aan zinsneden als ‘het maakproces’, hoeft zich ook niet druk te maken over die ene letter.

Ik voorspel dat alle besprekingen van het boek even melding zullen maken van verwijdertgate. En dat er uiteindelijk meer inkt over deze kwestie zal vloeien dan over Siebelinks (immers foutloze) stijl in dit ‘beeldschone’ boek dat niemand, op die ene letter na, gelezen heeft. Iedereen gedraagt zich nu even, maar daarmee zijn de punten voor taalgevoeligheid dan weer gehaald.

Over Marc van Oostendorp

Marc van Oostendorp is onderzoeker aan het Meertens Instituut (KNAW). hoogleraar aan de Radboud Universiteit en hoofdredacteur van Neerlandistiek. Hij heeft een website, een YouTube-kanaal en een Twitter-account.
Dit bericht is geplaatst in column met de tags , , . Bookmark de permalink.

11 Responses to Verwijdertgate en het daarop volgende maakproces

  1. E-rik schreef:

    Ik maak mij er ook geen druk over. Pun intended?

  2. Maurits de Groot schreef:

    Ik ben een taalpurist, maar dit is belachelijk. Zorgelijker is dat ik als verstokte boekenverzamelaar nu een milieucrimineel blijk te zijn. Ik trek mij terug in mijn bibliotheek en ga me zitten schamen.

  3. Er is nog een gruwelijke fout in het zetsel geslopen. In het volledige knipsel:
    https://t.co/7GtN0o6dvM
    staat de tekst ‘[bin]nengebracht op Spoedeisende Hulp’.
    Dit moet zijn: ‘de Spoedeisende Hulp’

    Natuurlijk moet te achterhalen zijn hoe de fout erin is geslopen. Correcties verlopen in rondes. De pdf’s zitten als het goed is nog in de mailboxen van de betrokkenen. Ongetwijfeld heeft ook Jan Siebelink nog de laatste proef gekregen.
    In de laatste Onze Taal vertelde hij dat hij samen met zijn redacteur elk zinnetje weegt…

  4. Jona Lendering schreef:

    Is geverifieerd dat dit geen publiciteitsstunt is? Bedenk dat de boekenbranche ook paginagrote advertenties heeft geplaatst dat er een officieel ironieteken was.

    • DirkJan schreef:

      Zo’n ironieteken is kennelijk hard nodig, dat blijkt maar weer.

    • janien schreef:

      Ook ik heb direct aan een publiciteitsstunt gedacht. Ik zie wel eens meer een spelfout staan in een kop in een serieuze krant. Alles is goed genoeg om op te vallen. Alles. Een spelfout garandeert toch al een x-aantal kijkers / lezers / twitteraars. Toch. Hoeveel dat weegt? Ik ben geen marketeer.

  5. Marcel Plaatsman schreef:

    Toen ik de bewuste tweet las, keek ik niet goed en dacht ik dat de ophef over zou gaan over: “Onmiddellijk daarop volgen geloop, drukte, ge…” – de rest van de zin heb ik niet willen lezen. Maar nee, de lelijkheid van zo’n zin is ondergeschikt aan een spelfoutje dat elke dag wel een keer of duizend wordt gemaakt. Alle aandacht gaat naar spelregeltjes.

  6. Pieter schreef:

    Haha topstuk dit! Het CPNB heeft zich inderdaad vooral belachelijk gemaakt met dit lijntje tweets.

  7. Lia van de Pas schreef:

    Milieubelasting? Oh, daarmee is natuurlijk geduid op een financiële kwestie…

  8. atevegter schreef:

    Sensatie in Nederland: voor het eerst in de geschiedenis van de boekdrukkunst is er een d/t-fout gemaakt!

  9. Gerard van der Leeuw schreef:

    ‘GROOT PLEZIER’? Veel plezier ermee!

Reacties zijn gesloten.