Naar Manchester voor de fonologie

Door Marc van Oostendorp

Vandaag reis ik weer naar Manchester, voor het grootste evenement voor fonologen ter wereld: de Manchester Phonology Meeting. Het is mijn favoriete congres, en vorig jaar maakte ik er het bovenstaande vrolijke filmpje over.

Of het dit jaar weer zo vrolijk wordt, valt natuurlijk te bezien. Het is de 25e editie, maar de feestelijkheden worden – neem ik aan – opgeschort.

Malloten

Een mens zou na de brute moordpartij van gisteren liever naar Manchester gaan om een helpende hand te bieden dan om er over de laatste ontwikkeling in stochastische optimaliteitstheorie te praten. Niets van wat wij daar doen zal de rouwende families steun bieden, niets zal de gewonde kinderen kunnen redden, niets zal er rechtstreeks voor zorgen te voorkomen dat dit soort malloten een volgende keer hun slag slaan.

Wij gaan praten over de klankstructuur van menselijke talen.

Gepruts

Ik zeg normaliter tegen wie het maar horen wil: het is verschrikkelijk belangrijk dat we taal beter begrijpen omdat we daardoor uiteindelijk de mens beter kunnen begrijpen. Omdat taal de mens overal omringt en omdat taal met de mens vergroeid is, en omdat taal de wereld van de mens gemaakt heeft. Dat geldt óók voor terroristen die uiteindelijk ook op een perverse en onvoorwaardelijke manier zijn gaan geloven in wat iemand hen vertelde of in wat er in een boek stond, of op internet.

Ik geloof dat allemaal natuurlijk nog steeds, zo snel doet een idioot met een bom mijn wereldbeeld ook weer niet kantelen, maar op sommige momenten klinkt dat doel wel erg ver weg. Is er geen snellere manier om de mens te ontsleutelen dan via die gigantische omweg van de taalwetenschap, van al dat gepruts aan de klinkerharmonie van het Fins en de lettergreepstructuur van het Japans?

Geduldig

Het klinkt allemaal een beetje naïef. Maar uiteindelijk is dat toch hetgene waar ik in geloof: dat we met eindeloos lang, generaties lang puzzelen aan op het eerste gezicht minuscule probleempjes een kathedraal van kennis zullen bouwen, en dat we in die kathedraal de sleutel kunnen vinden tot hoe het menselijke machientje werkt. Ik denk zelfs niet dat we dan allemaal gelukkig zullen zijn en dat er nooit meer iemand doordraait; maar diep van binnen en op de hele lange termijn ben ik een hopeloze optimist en denk ik dat de mens zichzelf wel beter kan leren begrijpen.

Mits we klein beginnen en geduldig zijn. En ondertussen oog hebben voor elkaar en doen wat we kunnen voor de slachtoffers. Ik wil er wel staan, de komende dagen, als de slachtoffers worden herdacht. En daarna weer in de zaal met de posters, om gedachten van een Poolse promovendus over Franse intonatie te proberen te volgen.