De neerlandistiek is veels te wit

Door Marc van Oostendorp

Als er één schandvlek is over ons vak: dat de neerlandistiek veel te wit is. Kijk rond in een collegezaal, op een congres, in de medewerkerslijst van Neerlandistiek: vrijwel allemaal witte gezichten.

Waar ligt het aan? Het is denk ik geen bewuste strategie, laat staan bewust racisme. Ik denk dat veel vakgenoten graag neerlandici zouden verwelkomen met een kleur. De terugloop in de studentenaantallen is trouwens de laatste jaren zo dramatisch dat we sowieso iedereen die zich aanmeldt kunnen gebruiken.

Bovendien kan het vak inhoudelijk ook alleen maar gebaat zijn bij een grotere diversiteit aan visies, op onze geschiedenis, op onze cultuur, op onze taal. Hoe moeten we nu Vondel en Beets lezen vanuit onze samenleving? Hoe kunnen we dat weten als die samenleving maar zo smal vertegenwoordigd is in onze kringen? En er gebeurt onder invloed van migratie van alles met onze taal – waarom bezien we dat vooral uit ogen van ons, die bij wijze van spreken allemaal zijn opgegroeid in de Alblasserwaard?

Sproeten

Ik denk niet dat die vragen controversieel zijn. Ik denk dat veel collega’s graag zo veel mogelijk andere visies zouden verwelkomen. Alleen kennelijk niet graag genoeg om zich daar specifiek op te richten, om te proberen de groeimarkt van studenten met een Surinaamse, Turkse, Marokkaanse, Afghaanse, Eritrese of andere achtergrond aan te spreken. Om ervoor te zorgen dat er ook meer leraren komen met een dergelijke achtergrond; en om er zo uiteindelijk voor te zorgen dat iedereen duidelijk wordt dat je niet per se sproeten hoeft te hebben om je voor het Nederlands te interesseren.

Schrijvers worden sommigen wel; dus waarom zou er niet af en toe ook iemand letterkundige kunnen worden?

Gerichter

Het lukt denk ik alleen met gerichte actie. Ik denk niet dat het studieprogramma hoeft te worden aangepast, maar ik denk wel dat duidelijker moet worden gemaakt dat dit studieprogramma voor iedereen interessant is . (Ook voor jou!)

De drempel voor de enkeling is nu nog te groot: je komt toch in een rare, eenzijdige wereld terecht, als enkeling – een wereld waarvan je eigenlijk niet weet of die voor jou geschikt is. Dat is hij wel, maar dat moet die wereld dan ook expliciet zeggen. Veel opleidingen Nederlands voeren nu gerichte acties uit bij scholen in de regio om daar studenten te trekken; misschien moeten die acties nóg gerichter, op specifieke groepen.