Sonnettenmatrix

Door Bas Jongenelen

Vorige week en de week daarvoor had ik het over de sonnettenkrans en het sonnettenraam – maar het kan altijd nog gekker. Zo heeft Raymond Queneau in 1961 een sonnettengenerator bedacht: iedere regel kent tien varianten, zodat je 14 x 10 x eh… nou ja eh… heel veel sonnetten kunt maken. Deze generator is in boekvorm beschikbaar (prachtige uitgave (kopen dus)) en elektronisch. In het Nederlands is zo’n generator er nog niet, terwijl het redelijk eenvoudig is om er eentje te maken. Bij het rijmschema abba abba cde cde heb je slechts veertig a-rijmen en b-rijmen nodig. Met de rijmklanken -eren en -aat kom je heel ver, en als je er nog wat -aal en -ood tegenaan gooit, nou, dan moet het best lukken.

Peter Knipmeijer kwam onlangs met een ander idee, dat van de sonnettenmatrix. Een sonnettenmatrix bestaat uit veertien sonnetten die zowel horizontaal als verticaal te lezen zijn. Bovendien is er diagonaal (start linksboven) ook nog een sonnet te lezen, een soort meestersonnet. Voorwaar een nieuw literair genre! Het rijmschema van zo’n matrix was vlot gemaakt, zie de afbeelding bovenaan. Om te kijken of het ook mogelijk is om dat rijmschema invulling te geven heb ik snel (het moest deze week) een poging gewaagd. En ja, het is mogelijk (pdf). Of als jpg:

Mijn matrix rammelt nogal en ook het onderwerp is niet echt hoogstaand. Ik daag u dus uit om een betere en mooiere te schrijven. Dat mag natuurlijk ook in het Gronings.