Wetenschap: geef nu eens antwoord!

Door Marc van Oostendorp

Processed with Snapseed.
Beantwoord die vragen nu eens.

Anderhalf jaar geleden ongeveer begon het werk aan de Nationale Wetenschapsagenda. Over een paar weken wordt het speciale bureautje opgeheven: men beschouwt het werk als klaar. En ik heb daar een ongemakkelijk gevoel over.

Meer dan elfduizend vragen zijn er indertijd ingestuurd. Vervolgens gingen in de zomer van vorig jaar commissies aan het werk die de vragen samenvoegden in zogenoemde clustervragen die soms een nogal onduidelijk verband hadden met de vragen die ze omvatten. Daarna gingen weer andere commissies aan het werk om die clustervragen samen te voegen tot routes. En nu staan die routes te wachten tot de volgende regering, naar ieders verwachting, er een stuk of twee of drie uitkiest om daar wat geld in te investeren.

Eindresultaat

Dat is allemaal heel aardig, en de commissies hebben vast veel plezier gehad in het clusteren en routeren. Maar een belangrijke kwestie lijkt mij: wat gebeurt er nu met die elfduizend oorspronkelijke vragen?

De retoriek van het wetenschapsagendaproject was: we betrekken de burger bij de wetenschap, door hem een stem te geven in de agenda voor de komende jaren. Maar waar is nu die stem? Hebben de ingezonden vragen echt iets bijgedragen aan het eindresultaat? Waren de huidige routes ook maar een heel kleine beetje anders geweest zonder die elfduizend vragen? Ik geloof er, helaas, niks van.

Interessante suggestie

Natuurlijk: bij de aanvang van het project waren er ook genoeg mensen die erop wezen dat het hopeloos is om het publiek vragen te laten stellen. Het bedenken van een goede vraag is nu eenmaal onderdeel van het vak van de wetenschapper.

Maar dan had men het publiek er niet bij moeten betrekken. Nu staan daar op de servers van de Nationale Wetenschapsagenda 11.000 vragen van aardige, geïnteresseerde burgers die oprecht iets wilden weten, die oprecht dachten een interessante suggestie te doen voor onderzoek, en waar verder niemand naar omkijkt.

Zo cynisch

Die mensen, hebben die geen recht op antwoord? Is het beleefd om eerst de microfoon open te zetten voor het publiek, zodat zij hun vragen kunnen stellen, en die vragen vervolgens volkomen te negeren? Op het internet hebben wat bloggers her en der wel vragen beantwoord, maar ik denk dat het totaal aantal beantwoorde vragen de vijfhonderd niet overstijgt.

KNAW! VSNU! NWO! Beatrice de Graaf! Alexander Rinnooy Kan! Wat gaan we doen met al die vragen? Was het dan alleen maar een spelletje om te suggereren dat we echt geïnteresseerd zijn in de samenleving? Zijn wij wetenschappers zo cynisch geworden?