Is ‘jij’ netter dan ‘je’?

man-407083_1920Door Maartje Lindhout

Wat is dat toch dat sommige mensen hardnekkig jij, jou en jouw schrijven in plaats van gewoon je? Vandaag weer. Een onbekende beantwoordde mijn e-mail en koos ervoor me te tutoyeren. Geen probleem wat mij betreft. We wisten beide van elkaar dat we twintigers waren. Ik had hem overigens – terecht of onterecht – gevousvoyeerd, want ja, we kenden elkaar dan weer niet persoonlijk.

Maar hij schreef dus jij. En jou en jouw. Gestaag vermeed hij de je die hij hoogstwaarschijnlijk wel zou zeggen. De jij’s en jou(w)’s zorgden voor een nadruk waar dat helemaal niet de bedoeling was. “Hartelijk dank voor JOUW mail.”

Waarom? Waarom toch? Zijn er Nederlandsdocenten die vertellen dat je de gereduceerde vorm is van jij, jou of jouw (terecht!) en dat het dus netter is om de volledige vorm te gebruiken? (Onterecht!) Dit geldt dan waarschijnlijk ook voor de andere gereduceerde persoonlijke voornaamwoorden we/wij, ze/zij en me/mij. Een blik in de e-mail bevestigt mijn vermoeden: ja, ik vond ook een mijns inziens ongepaste wij.

Of die docenten er zijn, weet ik niet, maar ik zou het graag willen weten. Een andere mogelijkheid is dat sommige taalgebruikers (beter: schriftgebruikers) hun eigen docenten zijn. Dat apostrofje in m’n staat er niet voor niets. Daar is een klinker weggehaald! Waarom? Omdat men dat woord dan wat onduidelijker uit zou spreken. Maar we willen geen onduidelijk gebrabbel, dus kiezen we voor de volledige vorm zonder apostrof: mijn! Zo ook met gereduceerde woorden waar een stomme e in zit: je wordt jij. Klare taal! Aldus denken die autodidacten.

Maar moeten we de boel niet omdraaien? Is het niet eerder zo dat dergelijke veelvoorkomende woordjes bijna altijd gereduceerd worden uitgesproken, omdat ze gewoon niet zo informatief zijn, tenzij we er nadruk op willen leggen?

Die nadruk is dus ook het effect dat de jij-en-jou-schrijvers veroorzaken. In hun reductievermijding slaan ze door en daarmee slaan ze de plank soms volledig mis. Want is het niet juist zo dat een wat afgezwakte jij of jou(w), dus een je, veel minder direct en daardoor vriendelijker overkomt? Bovendien valt het niet zo op dat je ervoor hebt gekozen die vreemdeling te tutoyeren.