Hier is je HBC-naam

Door Diveco Hijt (vh Marc van Oostendorp)


Het is een goede suggestie, die Jan Landsbergen doet in het In memoriam voor Hugo Brandt Corstius dat we vanochtend hier op Neder-L publiceerden: in plaats van een straat naar hem te noemen, zouden we beter allemaal onze door hem gesuggereerde naam kunnen gaan dragen.

Brandt Corstius’ idee verscheen in de eerste editie van Opperlandse taal- en letterkunde, te weten in het hoofdstuk over de N-gram (paragraaf 52d). Het moet eerder in Vrij Nederland verschenen zijn, in de tijd dat de discussies over het persoonsnummer begonnen, de voorloper van het huidige burgerservicenummer (BSN). Die persoonsnummer zouden uit 10 cijfers bestaan, waarin nooit een zelfde cijfer naast elkaar zou staan (dus 11, 22, 33, enz. kwamen niet voor). Brandt Corstius stelde voor dat je je nummer zou opdelen in vijf groepjes van 2, en die groepjes zou uitspreken volgens de volgende tabel:

A E I O U
B 01 02 03 04 05
C 06 07 08 09 10
D 12 13 14 15 16
F 17 18 19 20 21
G 23 24 25 26 27
H 28 29 30 31 32
J 34 35 36 37 38
K 39 40 41 42 43
L 45 46 47 48 49
M 50 51 52 53 54
N 56 57 58 59 60
P 61 62 63 64 65
R 67 68 69 70 71
S 72 73 74 75 76
T 78 79 80 81 82
V 83 84 85 86 87
W 89 90 91 92 93
Z 94 95 96 97 98

Brandt Corstius gaf als voorbeeld: “Persoonsnummer 5705065794 wordt 57/05/06/57/94 = Ne bu ca ne za”. Dat zou je vervolgens als Nebucadnezar kunnen omvormen, omdat die ‘overbodige’ medeklinkers toch niet tot verwarring zouden leiden.

Het probleem is dat het huidige BSN wat anders in elkaar zit dan door Brandt Corstius voorzien. Het bestaat niet uit 10 cijfers, maar uit 9, maar wat belangrijker is: er komen nu wel degelijk dubbele cijfers voor. Mijn eigen BSN eindigt bijvoorbeeld op 666 (ja! nu weten jullie het! en wacht! er komen nog meer onthullingen!)

We moeten dus ruimte vinden voor de 9 elftallen. Idealiter laten we daarbij HBC’s tabel onaangetast. Het zou een mooie boel worden wanneer we nu al zijn oorspronkelijke idee zouden gaan veranderen, en bovendien blijkt uit Landsbergens in memoriam al dat sommige mensen al namen hebben gevormd met de oude tabel.

Het beste is dus een kolom toe te voegen. We kunnen dat doen door de klinker ij toe te voegen aan de oorspronkelijke tabel. We houden dan nog 9 plaatsen over; die kunnen we gebruiken voor het 9e cijfer, dat als enige op zijn eentje staat. Hier is dus de uitgebreide tabel:

A E I O U IJ
B 01 02 03 04 05 11
C 06 07 08 09 10 22
D 12 13 14 15 16 33
F 17 18 19 20 21 44
G 23 24 25 26 27 55
H 28 29 30 31 32 66
J 34 35 36 37 38 77
K 39 40 41 42 43 88
L 45 46 47 48 49 99
M 50 51 52 53 54 1
N 56 57 58 59 60 2
P 61 62 63 64 65 3
R 67 68 69 70 71 4
S 72 73 74 75 76 5
T 78 79 80 81 82 6
V 83 84 85 86 87 7
W 89 90 91 92 93 8
Z 94 95 96 97 98 9

Mijn eigen BSN is 148409666 (zie je, ik vertel jullie alles). Dat correspondeert dus met 14/84/09/66/6, oftewel Diveco Hijtij. 

Overigens valt er met de laatste lettergreep wel wat te variëren. In de eerste plaats eindigt hij altijd op –ij (omdat iedereen immers een BSN heeft van 9 cijfers). Die ij is dus voorspelbaar en kun je weglaten: Diveco Hijt. Eventueel kun je in sommige omstandigheden ook de hele laatste lettergreep weglaten, omdat het laatste getal een controlegetal is, dat volgens een bepaalde formule wordt bepaald door de voorafgaande cijfers: na 14840966 kan alleen nog een 6 komen in een geldige BSN. Maar mij lijkt het raadzaam om toch minstens de medeklinker te laten staan.

Update 10:12. Het voorstel van Cijusa Liry nemen we hier over: De ij mag ten allen tijde vervangen worden door de y.

Update 11:32. Er blijken BSN’s te bestaan met 00! Daarin wordt in deze figuur niet voorzien. Ik stel voor dat mensen mensen met deze BSN de lettergreep ‘qua’ gebruiken.

Update 11:33. Sommige mensen hebben zorgen over het openbaar maken van hun BSN in verband met identiteitsdiefstal. Ik kan geen concrete aanwijzingen vinden dat dit gevaar reëel is, maar als je je zorgen maakt over dit soort dingen, kun je je HBC-naam beter niet openbaar maken.