Schattig Nederlands in Vlaanderen

Door Marc van Oostendorp
Wat Vlamingen niet weten: dat de meeste Nederlanders inmiddels helemaal niet meer op hun taal neerkijken, integendeel, dat het bon ton is in Holland om te menen “dat zij veel beter zijn in taal dan wij”. Die mening blijkt weliswaar bij navraag vaak alleen gestoeld op het argument “dat zij altijd het Groot Dictee winnen”, maar mijn ervaring is dat zelfs Vlaamse taalkundigen er soms van opkijken.
“Hoe komt het dan dat wij menen dat jullie veel beter standaard-Nederlands spreken dan wij?” vroegen ze me gisterenavond in een jazzcafé in Antwerpen. Want wat veel Nederlanders niet weten: dat Vlamingen nog altijd denken dat Nederlanders veel beter in taal zijn dan zij, of in ieder geval: dat die Nederlanders dat zelf denken.

Al snel kwamen daar ook de treffende voorbeelden van.

“Ik heb nog nooit een Nederlander gesproken,” zei iemand die toch al minstens dertig jaar een paar keer per maand in Amsterdam komt, “die niet binnen een paar minuten opmerkingen begon te maken over de ‘rare’ woorden die ik gebruikte.”

“Ja, of erger: de schattige woorden,” vulde iemand aan.

Daarna kwam ook snel het verhaal op tafel dat inmiddels iedere Vlaming kan vertellen: dat een winkelier in de Randstad overstapte op het Engels zodra hij een vreemd accent meende te horen.
Het lijkt me allebei waar: Nederlanders menen dat Vlamingen “veel beter” Nederlands spreken, maar dat berust behalve op dat Dictee vooral op het weinig gegronde idee dat “zij” veel minder leenwoorden gebruiken dan “wij”. Tegelijkertijd zijn die Nederlanders heel erg intolerant tegen ieder taalgebruik dat ook maar een beetje afwijkt van de gezellige Randstedelijke norm.
Het spiegelbeeld daarvan vind je bij Vlamingen. Vaak denken zij dat ze aan iedere Nederlander moeten uitleggen wie Bart De Wever is en dat iemand ondertiteld moet worden als hij ‘Da hebbekik nie gezien’ zegt — dat het onmogelijk is dat zo’n onbehouwen Nederlander zich voor hen of hun taal interesseert, of er ooit iets van zal kunnen begrijpen. Tegelijk menen ze dat dit rare, ongemanierde, luidruchtige, cultuurloze volk wel veel beter hun moedertaal spreekt dan zijzelf doen.

En zo werd het gisterenavond in Antwerpen al snel gezellig.