‘Zigeunersaus’

“Daar gaan we weer”, schrijft het weblog GeenStijl vanavond. “Het Sinti en Roma Forum heeft producenten van ZIGEUNERSAUS gevraagd om te stoppen met de naam ZIGEUNERSAUS.” Als grappig alternatief komt de website vervolgens met een aantal alternatieven voor het woord zigeuner, zoals steeltokkie en Uitkering + Mercedes 500.

Ook elders op het internet proef ik vooral meewarigheid.
‘Het heeft even geduurd, maar we hebben een waardige vervanger gevonden voor de beruchte negerzoen’, schrijft Spits bijvoorbeeld. De NOS meldde dat de Duitse fabrikant het ook allemaal maar onzin vond: “De saus wordt al meer dan 100 jaar verkocht met het etiket zigeunersaus.”

 De journalist Joris van Casteren schreef op Facebook: “Zigeunersaus in opspraak, het was te verwachten na negerzoen en ‘aangaan als een Turk’-perikelen. Maar woorden (…) verbieden vanwege een vermeende betekenis is ook een vorm van discriminatie.” Op Van Casterens berichtje wordt vooral jolig gereageerd: Russisch ei en blanke vla zijn ook beledigend, en hoor je ooit een Jood over de Jodenkoek?

We zijn het dus allemaal eens met die Duitse fabrikant: zigeunersaus is maar een woord, en al zo lang in gebruik – moeten die mensen daar nu nog over klagen.

Hoewel, er is toch ook wel een probleem. Zigeuner is een scheldwoord voor een groep die tijdens een niet onbelangrijke deelperiode van de honderd jaar dat die Duitse sausboer zijn product op de markt bracht, systematisch werd uitgeroeid.

Zigeunersaus is daarom niet te vergelijken met jodenkoeken; het zou te vergelijken zijn met een Duitse bakker die ‘al honderd jaar’ smauzenkoeken in de aanbieding heeft en er daarom maar niets aan doet. De reacties zijn ermee te vergelijken alsof GeenStijl daar grapjes over maakt en het heeft over christelijke-baby-eet-tokkies.

Het gaat er bovendien als ik het goed zie, niet om dat de Roma het woord Zigeunersaus willen afschaffen; ze willen af van die merknaam. Je kunt er eventueel best over discussiëren of dat wel of niet een goed idee is. Maar dat zou wel serieus moeten gebeuren; smakeloze grappen en meewarigheid lijken mij ongepast.

(Ook Duitse kranten weten er raad mee: Die Welt vindt dat de zigeuners niets te klagen hebben, want in Duitsland worden ze, anders dan in Oost-Europa niet vervolgd.)