Engels lezen in vertaling

In het oktobernummer van Onze Taal staat een artikel van Bertold van Maris over een van de opmerkelijkste taalverschijnselen van de afgelopen decennia: dat Nederlanders steeds meer Engelstalige boeken lezen, ook in vertaling.

Vooral dat laatste is heel opmerkelijk; de Top-10-lijsten van best verkochte boeken bestaan al lange tijd hoofdzakelijk uit Engelstalige werken in Nederlandse vertaling. Hoe komt dat? De door Van Maris geraadpleegde experts komen niet ver met hun verklaring.

Ze noemen bijvoorbeeld de bijzondere talige cultuur van de Engelstaligen, en de herkenbaarheid van de situaties die in die boeken vergeleken worden, en als verklaring voor de voorkeur voor vertalingen dat Nederlandstaligen het Engels net niet goed genoeg begrijpen om alle subtiliteiten op te vangen.Dat laatste zal vast waar zijn, maar de eerdere verklaringen zijn onbevredigend. Drukken de Duitsers en de Fransen zich dan zo onduidelijk uit, of is hun cultuur zo afwijkend van de onze?Over Van Maris’ artikel zou je in het Engels zeggen: er staat een olifant in de kamer, maar de mensen zien hem niet en praten eromheen. Die olifant is dat we doordrenkt zijn van de Engelse en Amerikaanse cultuur – nog veel en veel meer dan van de Engelse taal waarover puristen zich druk maken. Het Nederlandse journaal besteedt veel meer aandacht aan schietpartijen of schandalen rond beroemdheden in de Engelstalige landen dan aan wat er elders in de wereld gebeurd is. Kranten nemen vaker artikelen over uit The Guardian dan uit El País. In ondertitelde tv-programma’s wordt meestal Engels

Natuurlijk valt een Engels leenwoord makkelijker op en is het makkelijker aan te wijzen. Maar vergeleken met de veel diepgaander amerikanisering van onze cultuur is het slechts een in een sneeuwstorm verdwaalde hagelsteen.