Neder-L, no. 0902.a

Subject: Neder-L, no. 0902.a
From: “Ben B.J. Salemans”
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Tue, 10 Feb 2009 02:57:26 +0100
Content-Type:text/plain
                            *********************
*-Zeventiende-jaargang----- Neder-L, no. 0902.a -----------ISSN-0929-6514-*
|                                                                         |
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Rub: 0902.01: Evenementenagenda, met:                               |
|                   01. Amsterdam: 'Scheppingsverhaal': Gustaaf Peek,     |
|                       wo 11 februari 2009                               |
|                   02. Amsterdam: Literaire avond 'Read my lips':        |
|                       auteurs Fay Weldon en Yvonne Keuls in gesprek met |
|                       Kristien Hemmerechts, wo 25 februari 2009         |
|                   03. Brussel: Literaire avond met H.H. Ter Balkt,      |
|                       Pjeroo Roobjee, Saskia de Jong, Jan Lauwereyns en |
|                       Leo Vroman, di 17 februari 2009                   |
|                   04. Brussel: Avond met Geert Buelens, Annemie Neyts en|
|                       poezie uit de grote oorlog, vr 20 februari 2009   |
|                   05. Brussel: Passa Porta Festival, do 26 - zo 29      |
|                       maart 2009                                        |
|                   06. Maastricht: Openbare boekbespreking door Patrick  |
|                       Wennmakers van roman 'Over de liefde' van         |
|                       Doeschka Meijsing, zo 15 februari 2009            |
|                   07. Stekene: Herman Heyse-lezing door Hildegard Coupe |
|                       over Anton van Wilderode, za 21 februari 2009     |
|                   08. Utrecht: Festival 'Mooie woorden', met o.a.       |
|                       Arthur Japin, Casper Broekaart, Elke Geurts,      |
|                       Tjitske Jansen, za 14 - zo 15 februari 2009       |
|                   09. Utrecht: 'Woorden bij van Wegen' met Herman Koch, |
|                       Maarten van Buuren en Alexis de Roode, ma 16      |
|                       februari 2009                                     |
| (2) Med: 0902.02: Overleden: Tine van Buul (26 februari 1919 - 26       |
|                   januari 2009)                                         |
| (3) Vac: 0902.03: Vacature voor een ervaren computerlinguist bij het    |
|                   INL te Leiden (deadline: vr 20 februari 2009)         |
| (4) Rub: 0902.04: Hora est! Gepromoveerd: Matthieu Sergier, Universite  |
|                   catholique de Louvain, wo 17 december 2008            |
| (5) Rub: 0902.05: Hora est! Gepromoveerd: Eefje Claassen, Vrije         |
|                   Universiteit Amsterdam, vr 6 februari 2009            |
| (6) Med: 0902.06: Christine Otten nieuwe Schrijver op Locatie VU        |
| (7) Med: 0902.07: Komparative Niederlandistik / Comparatieve            |
|                   Neerlandistiek. Een unieke neerlandistische           |
|                   masteropleiding in Berlijn en Amsterdam               |
| (8) Med: 0902.08: Ton Stille eerste Antiquaar van het Jaar              |
| (9) Med: 0902.09: Oproep inzendingen Hertzbergerprijs (m.b.t. de        |
|                   Nederlandse bibliografie of de geschiedenis van het   |
|                   Nederlandse boek)                                     |
|(10) Med: 0902.10: Van Dale spreekt op de iPhone                         |
|(11) Web: 0902.11: Taalschrift februari 2009 verschenen                  |
|(12) Web: 0902.12: Nieuw artikel Gijsbert Rutten in e-meesterwerk        |
|(13) Web: 0902.13: DBNL, nieuwe titels februari 2009                     |
|(14) Lit: 0902.14: Pas verschenen: Ons Erfdeel 2009/1                    |
|(15) Lit: 0902.15: Pas verschenen: Cahiers Isabelle de Charriere / Belle |
|                   de Zuylen Papers 2008/3                               |
|(16) Lit: 0902.16: Pas verschenen: Lizet Duyvendak, Saskia Pieterse. Van |
|                   spiegels en vensters. De literaire canon in           |
|                   Nederland. (Hilversum 2009)                           |
|(17) Lit: 0902.17: Pas verschenen: Onze Taal februari/maart 2009         |
|(18) Sym: 0902.18: Jaarlijkse bijeenkomst Peeter Heynsgenootschap,       |
|                   Amsterdam, do 12 maart 2009                           |
|(19) Col: 0902.19: Linguistisch Miniatuurtje CXXVIII: Dat heeft zo'n     |
|                   humanist toch niet nodig!                             |
|(20) Informatie over Neder-L                                             |
|                                                                         |
*-------------------------                     --------ma-9-februari-2009-*
                          *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 10 februari 2009
From: F.Petiet <f.petiet@uva.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090201.html
Subject: Rub: 0902.01: Evenementenagenda

=================
Evenementenagenda
=================


Amsterdam, De Balie, Kleine-Gartmanplantsoen 10

Scheppingsverhaal: Gustaaf Peek, woensdag 11 februari 2009, 20.00 uur

  • In ‘Armin’ (2006), de debuutroman van Gustaaf Peek, staat het onderwerp familie centraal. De hoofdpersonages hebben allemaal geen echte familie, een gegeven dat Gustaaf Peek op een fascinerende manier uitwerkt. Ook in zijn tweede roman, ‘Dover’ (2008), blijft Peek stilistisch sterk en houdt hij zijn veelgeprezen sobere poetische stijl aan. Na de introductie van Marja Pruis vertelt Gustaaf Peek hoe zijn romans tot stand komen, hoe een dag van een schrijver er uitziet, hoe hij zijn thema’s kiest en hoe belangrijk stijl voor hem is. Marja Pruis gaat met hem in gesprek over zijn werk(wijze), waarbij er ruimte zal zijn voor vragen uit het publiek.

Amsterdam, Pakhuis De Zwijger, Piet Heinkade 181-B

Literaire avond ‘Read my lips’: auteurs Fay Weldon en Yvonne Keuls in gesprek met Kristien Hemmerechts, woensdag 25 februari 2009, 20.00-21.30 uur

  • Engelands meest geliefde en gerespecteerde romanschrijfster Fay Weldon publiceerde romans, verhalenbundels, films, artikelen en werkte voor radio en tv. In februari 2009 verschijnt haar nieuwe roman ‘The Stepmother’s Diary’ in Nederland. Door haar humor en persoonlijke schrijfstijil zijn veel van Yvonne Keuls’ boeken uitgegroeid tot klassiekers van de Nederlandse literatuur, waaronder haar roman ‘Mevrouw mijn moeder’ (Trouw publieksprijs 1999). Kristien Hemmerechts schreef sinds 1987 meer dan twintig boeken, waaronder ‘Een zuil van zout’. Haar werk werd in 1993 bekroond met de Frans Kellendonkprijs. ‘Read my Lips’ is een onderdeel van de maandelijkse WOMEN Inc. avonden in Pakhuis de Zwijger, in samenwerking met Palabras en uitgeverij Anthos en Prometheus. Zie voor nadere informatie: http://www.dezwijger.nl/?nid=1&pg_pid=254&pg_pdid=722&piid=213

Brussel, Antoine Dansaertstraat 46

Literaire avond met H.H. Ter Balkt, Pjeroo Roobjee, Saskia de Jong, Jan Lauwereyns en Leo Vroman, dinsdag 17 februari, 20.00 uur

  • Jan Lauwereyns en Patricia de Martelaere stellen voor het literaire tijdschrift DW B een aflevering samen over onze Lieve God. In intieme kring zoeken zij naar wat Hij Zich allicht nooit heeft afgevraagd: besta Ik? Is er een hemel en een hel? Wie gelooft volkomen in Mij? Waarom zijn er zoveel religies? Is de Bijbel echt waar? Ben Ik de liefde, de dood, het schone, het ware, het goede? Ben Ik de ultieme apostrof? De antwoorden komen in vele gedaanten. Het beschrijf en DW B presenteren er enkele van tijdens een literaire hoogmis. Met H.H. Ter Balkt, Pjeroo Roobjee, Saskia de Jong, Jan Lauwereyns (in mobiele pixels), Leo Vroman (in auditieve golven) Bij Toutatis! Dat de hemel ons niet op het hoofd valt! Opmerking: de avond met Jan Lauwereyns, eerder gepland op 17 februari, krijgt een iets andere invulling aangezien de dichter uiteindelijk toch verhinderd is om naar Belgie te komen. Hij zal wel virtueel aanwezig zijn. Voor meer informatie en toegangskaarten: http://www.passaporta.be/index.php?q=passaporta/nl/archief/event/72

Brussel, Antoine Dansaertstraat 46

Geert Buelens, Annemie Neyts en poezie uit de grote oorlog, vrijdag 20 februari 2009

  • Veelzijdige avond rond twee recent verschenen boeken van dichter en literatuurhistoricus Geert Buelens: het essay ‘Europa, Europa!’ en de grote bloemlezing ‘Het lijf in slijk geplant’, met gedichten uit de Eerste Wereldoorlog door dichters en vertalers uit heel Europa. Meer info en reserveren: http://www.beschrijf.be/index.php?q=beschrijf/nl/podium_archives/event/177

Brussel, Antoine Dansaertstraat 46

Passa Porta Festival, donderdag 26 t/m zondag 29 maart 2009

  • De tweede editie van het Passa Porta Festival staat op stapel. Het belooft opnieuw een literair rendez-vous van formaat te worden: een groot aanbod, topkwaliteit, meertalig en internationaal. Op donderdag 26 maart 2009 gaat het Passa Porta Festival van start met een literaire exploratie van het thema ‘De wereld is een werf’. Daags nadien krijgt Europa een heuse grondwet in verzen gepresenteerd. Op zaterdag 28 wordt de wereld opnieuw in kaart gebracht. En op zondag 29 beleeft het festival een feestelijk hoogtepunt met een ronduit genereus programma, een hele dag lang. Zie ook: http://www.passaporta.be

Maastricht, Centre Ceramique, Avenue Ceramique 50

Openbare boekbespreking door Patrick Wennmakers van roman ‘Over de liefde’ van Doeschka Meijsing, zondag 15 februari 2009, 14.30 uur

  • Neerlandicus Patrick Wenmakers bespreekt deze opzienbarende liefdesroman uit 2008, bekroond met de AKO Literatuurprijs. In ‘Over de liefde’ kijkt een lesbische schrijfster met verbittering, maar ook met zelfspot terug op het overspel van haar geliefde met een man. Zij keert na drie relaties terug naar de tijd van haar eerste verliefdheid. De roman van Doeschka Meijsing werd in de pers alom goed en juichend ontvangen. Praat mee over de beste Nederlandse liefdesroman van het afgelopen jaar en kom naar deze bijeenkomst. Op de romanafdeling zijn vooraf discussietips verkrijgbaar. Zie ook: http://www.mercatornet.nl/maastricht/toon.php?id=1109

Stekene, oud-stationsgebouw, Stadionstraat 113

Herman Heyse-lezing, zaterdag 21 februari 2009, 20.00 uur

  • Dit jaar gaan we op reis in het werk van Anton van Wilderode. Hildegard Coupe inventariseerde jarenlang de brieven en de dagboeken van haar oom Cyriel Coupe. Zij brengt ons een reflectie van die lectuur in de lezing ‘Anton van Wilderode. Reizen op versvoeten’ en draagt ondertussen voor uit diverse dichtbundels. Zij gaat vooral in op de reispoezie van de dichter die onlangs nog door de Belgische premier Van Rompuy als zijn favoriete dichter werd uitgeroepen. Ook Marcel Ryssen zal uit Van Wilderodes poezie voorlezen. Rik van Daele interviewt familielid Peter Coupe over het Huis Van Wilderode dat de voorbije maanden dikwijls in de pers kwam. De avond is gratis toegankelijk en vindt plaats in het oud-stationsgebouw, Stadionstraat 113 te Stekene (wegbeschrijving o.a. via http://www.routenet.be). Nadien volgt een receptie met een Reynaertbiertje. Iedereen is welkom.

Utrecht, diverse plekken

Festival ‘Mooie woorden’, zaterdag 14 – zondag 15 februari 2009

  • In 2009 viert festival ‘Mooie Woorden’ zijn vijfjarig bestaan. Met o.a. Arthur Japin, Casper Broekaart, Elke Geurts, Tjitske Jansen. Voor de volledige programmering van Festival Mooie Woorden en reserveren: http://www.festivalmooiewoorden.nl

Utrecht, Cafe Van Wegen, Lange Koestraat 15

Woorden bij van Wegen: Herman Koch, Maarten van Buuren en Alexis de Roode, maandag 16 februari, 20.00 uur

  • Herman Koch – onder andere bekend van Jiskefet – schreef met ‘Het diner’ een roman die zich volledig afspeelt in een hoofdstedelijk veelsterrenviprestaurant. Het boek is waanzinnig goed ontvangen: Max Pam had het zelfs over een ‘comeback’. Dat wordt literair smullen en smikkelen. Uit een geheel ander vaatje tapt Prof. Dr. Maarten van Buuren – hoogleraar Franse letterkunde in deze stad – in ‘Kikker gaat fietsen of over het leed dat leven heet’. De eminente vertaler van onder andere Cioran, Valery en La Rochefoucauld doet verslag over het verdwijnen van zijn levenslust en het wegzinken in een afgrondelijke depressie – die hem zelfs naar de junkenboulevard onder Hoog Catharijne voerde. Hij is inmiddels weer opgekrabbeld en wordt over zijn boek bevraagd door twee van zijn studenten, Joeri Visser en Vicky Franken. Alexis de Roode prolongeert wegens groot succes zijn hilarisch gebrachte leestips. Ed van Eeden geeft een voorproefje van het literaire dierenprogramma van de SLAU in de Boekenweek. Toegang gratis.

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 10 februari 2009
From: Francien Petiet <f.petiet@uva.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090202.html
Subject: Med: 0902.02: Overleden: Tine van Buul (26 februari 1919 - 26 januari 2009)

===========================================================
Overleden: Tine van Buul (26 februari 1919-26 januari 2009)
===========================================================

Een maand voor haar negentigste verjaardag overleed schrijfster en uitgeefster Tine van Buul in haar woonplaats Amstelveen. In 1941 richtte Van Buul een boekhandel op in Rotterdam. Enkele jaren later, in 1946, ging ze als directieassistent aan de slag bij Em. Querido’s Uitgeverij. Ruim een decennium later werd ze directeur van de uitgeverij en dat bleef ze tot aan haar pensioen in 1979. Ze speelde een belangrijke rol bij het kinderboekenfonds van de uitgeverij, dat van start ging in 1971 met Puk van de Petteflet van Annie M.G. Schmidt. Dit fonds zou later uitgroeien tot een van de belangrijkste kinderboekenfondsen van Europa. Samen met Bianca Stigter bracht ze in de jaren negentig ook zelf twee boeken uit: ‘Als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is. Gedichten voor kinderen van alle leeftijden’ (bekroond met een Gouden Griffel) en ‘Ik geef je niet voor een kaperschip met tweehonderd witte zeilen’. Ook na haar pensioen bleef Van Buul nauw betrokken bij de medewerkers en schrijvers bij Querido. Op de website van Querido is een interview geplaatst dat in 2006 heeft plaatsgevonden tussen Tine van Buul en Querido-schrijfster Bibi Dumon Tak: http://www.querido.nl/web/show/id=78179/contentid=91.

(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 4 februari 2009
From: secretariaat <secretariaat@inl.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090203.html
Subject: Vac: 0902.03: Vacature voor een ervaren computerlinguist bij het INL te Leiden (deadline: vr 20 februari 2009)

=======================================================================
Vacature voor een ervaren computerlinguist (deadlineL 20 februari 2009)
=======================================================================

Het Instituut voor Nederlandse Lexicologie zoekt voor het IMPACT-project per direct een ervaren computerlinguist, die zich in hoofdzaak zal toeleggen op Named Entityherkenning en -classificatie voor historisch taalmateriaal.

Het IMPACT-project, gestart in januari 2008, is een Europees onderzoeksproject waar het INL aan deelneemt. Het betreft een ‘Integrated Project’ van een aantal bibliotheken, diverse onderzoeksinstellingen en twee commerciele partners. Het hoofddoel van IMPACT is de toegankelijkheid van historische documenten aanzienlijk te verbeteren, zodat ze, waar mogelijk, even toegankelijk zijn als moderne digitale documenten. Om dit doel te bereiken zal IMPACT onder andere de volgende taken omvatten:

De ontwikkeling van OCR-software die de accuratesse van de huidige state-of-the-art significant zal overtreffen, en het voor het eerst mogelijk zal maken grote hoeveelheden historische documenten betrouwbaar om te zetten in elektronische tekst.

Ontwikkeling van lexica en computerlinguistische tools om de toegankelijkheid van historische teksten te verbeteren door de historische taalbarriere, die het gevolg is van spelling- en vormvariatie, te overbruggen, met name door de toevoeging van moderne lemmavormen als variatieonafhankelijke zoeksleutel. Om effectief te zijn zullen de lexica ook ‘Named Entity data’ moeten bevatten en moeten er ook speciale tools worden ontwikkeld voor Named Entityherkenning en -classificatie voor historisch taalmateriaal.

Taakbeschrijving

De bovengenoemde werkzaamheden worden uitgevoerd in het kader van de ontwikkeling van een toolbox voor het bouwen en benutten van historische lexica t.b.v. de verbetering van OCR-resultaten en ontsluiting van historisch tekstmateriaal. Het werk betreft zowel implementatie als ontwerp van relevante algoritmen.

Profielschets

  • relevante wetenschappelijke opleiding op het gebied van computerlinguistiek, informatica of toegepaste wiskunde
  • aantoonbare kennis van en ervaring met de ontwikkeling en implementatie van machine learning, statistische en andere computerlinguistische algoritmen
  • stressbestendigheid, in staat tot goede samenwerking in een team dat in een kort tijdsbestek tot goede resultaten zal moeten komen
  • aantoonbare ervaring met de ontwikkeling van complexe software. Goede kennis van C, C++ en Java strekt tot aanbeveling
  • promotie of andere onderzoekservaring strekt tot aanbeveling
  • ervaring met Named Entity Processing is zeer gewenst, kennis van OCR-technieken strekt tot aanbeveling
  • kennis van en ervaring met de behandeling van historisch taalmateriaal strekt tot aanbeveling

Aanbod

Een tweejarig contract bij het INL. Inschaling vindt plaats op basis van kwalificaties en ervaring, met een maximum in schaal 11 van EUR 4326, – bruto per maand op basis van een voltijdse werkweek. Bovendien heeft u op basis van de cao-onderzoeksinstellingen onder meer recht op 42 vakantiedagen per jaar plus vakantiegeld.

Voor vragen en sollicitaties:

Katrien Depuydt (Taalbank) INL, Postbus 9515, 2300 RA, Leiden
Tel. +31 (0)71 527 2479, email: katrien.depuydt@inl.nl

Sluitingsdatum: 20-02-2009

(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 3 februari 2009
From: Matthieu Sergier <matthieu.sergier@uclouvain.be>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090204.html
Subject: Rub: 0902.04: Hora est! Gepromoveerd: Matthieu Sergier, Universite catholique de Louvain, wo 17 december 2008

====================================================
Hora est! Gepromoveerd: Matthieu Sergier, Universite catholique de Louvain, woensdag 17 december 2008
====================================================

Woensdag 17 december 2008, 14.30 uur, Salle du Conseil, Faculte de Philosophie et Lettres, Universite catholique de Louvain, Louvain-la-Neuve.
Matthieu Sergier: Leesoefeningen in het onvermogen. Filiatiedynamiek en waarneming van de andersheid in Frans Kellendonks romans
Promotoren: Prof. dr. S. Vanderlinden en Prof. dr. Myriam Watthee-Delmotte.

Aan de hand van de vier romans van de Nederlandse auteur Frans Kellendonk (1951-1990) werd ingegaan op de vraag in hoeverre een literaire tekst richtlijnen zou kunnen bevatten voor zijn eigen lectuur. Die vier romans zijn ‘Bouwval’ (1977), ‘De nietsnut. Een vertelling’ (1979), ‘Letter en geest. Een spookverhaal’ (1982) en ‘Mystiek lichaam. Een geschiedenis’ (1986). De manier waarop die romans het ‘best’ gelezen worden, zou dus misschien in die romans zelf uitgezaaid liggen. Vandaar ook de vraag of er zoiets zou kunnen bestaan als een goede, een ethische lectuur waarvoor in de roman aanzetten te vinden zouden zijn.

Deze vraag rechtvaardigde ook de keuze van de romans van Frans Kellendonk, die door sommige critici (zoals Arjan Peters) bestempeld wordt als “een schrijver die vaak is misgelezen”.

Het proefschrift bestaat uit twee delen. Het eerste wordt besteed aan de macht van de vertegenwoordiging zoals die uitgevoerd en waargenomen wordt door de personages. Het onderzoek laat inderdaad zien dat in iedere roman de zoonfiguur zijn spookachtige vader gaat vertegenwoordigen door middel van imitatie en vertelling. Die onderneming schiet echter tekort. Vanwege haar talige essentie zal de vertegenwoordiging de vaderfiguur nooit volledig kunnen vertellen. De vaderfiguur blijft altijd al beperkt tot het effect van zijn zoons vertelling. De tekstuele aanpak laat echter zien dat de lacunes van de vertegenwoordiging overwonnen zouden kunnen worden door middel van wat een ‘a-topische’ waarneming van de vaderfiguur werd genoemd: een visie die openstaat voor differentie en voor de narcistische dimensie waarmee de waarneming altijd al gepaard gaat. Tot een dergelijke visie zou de vaderfiguur kunnen uitnodigen wanneer hij door zijn zoon gefocaliseerd wordt.

Het tweede deel van het proefschrift gaat dieper in op de modaliteiten van a-topie, met als opeenvolgende invalshoeken: ironie (Linda Hutcheon, Paul de Man, Sebastien Rongier…), tragiek (Paul Ricoeur, Jean-Marie Domenach…), groteske (Mikhail Bakhtine, Dominique Iehl, Wolfgang Kayser, Jan Kott, Stephanie Vanasten…) en een derridiaanse lectuur van het lacaniaanse concept ‘entre-deux-morts’ (‘tussen-twee-doden’).

Op grond van deze studie worden acht regels voor een atopische waarneming van de andersheid voorgesteld. De ethische strekking van deze benadering wordt aangetoond aan de hand van drie concrete toepassingen. Zo komen een ethiek van de ontvangst van de andere aan bod, alsook een ethiek van de memorie en de Geschiedenis. In derde instantie werd de nadruk gelegd op een voorstel om de filiatiedynamiek in de romans van Kellendonk te beschouwen als een allegorie van de lectuur – een lectuur die haar eigen onmacht (h)erkent. Een ethische lectuur zou uitgevoerd worden in het bewustzijn van haar eigen onvermogen, wat zou veronderstellen dat de romans van Kellendonk het relaas bevatten van hun eigen onleesbaarheid.

(5)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 29 januari 2009
From: Persvoorlichting VU <persvoorlichting_vu@dienst.vu.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090205.html
Subject: Rub: 0902.05: Hora est! Gepromoveerd: Eefje Claassen, Vrije Universiteit Amsterdam, vr 6 februari 2009

================================================
Hora est! Gepromoveerd: Eefje Claassen,
Vrije Universiteit Amsterdam, vr 6 februari 2009
================================================

Vrijdag 6 februari 2009, 10.45 uur, Aula, Vrije Universiteit Amsterdam
Eefje Claassen: De auteur is niet dood
Promotoren: prof dr. D.H. Schram

Eefje Claassen heeft met haar proefschrift aan de hand van experimenten voor het eerst geprobeerd om meer inzicht te krijgen in het leesproces en de rol van de schrijver daarin. Uit haar onderzoek blijkt dat lezers zich altijd een beeld vormen van de auteur, ook al weten ze niets van de schrijver als persoon. Indien ze wel over biografische informatie van een auteur beschikken, dan speelt deze informatie een rol in het leesproces. Met Claassens onderzoek is een belangrijke bijdrage geleverd aan een beter begrip van hoe het leesproces van lezers van literatuur werkt en welke rol de auteur daarin speelt.

Maakt het voor het lezen van een roman of gedicht uit dat de lezer weet dat de schrijver antisemitische pamfletten heeft geschreven (Louis-Ferdinand Cline) of zijn hospita heeft vermoord (Gerrit Achterberg)? Of speelt die informatie bij lezers tijdens het lezen van een literaire tekst geen enkele rol?

In literaire theorieen wordt heel verschillend gedacht over de rol van de schrijver. Een belangrijke, dominante opvatting is dat voor het interpreteren van literaire werken de schrijver van geen belang zou moeten zijn (de dood van de auteur zoals Roland Barthes dat noemde). Maar in een postkoloniale literatuurbenadering bijvoorbeeld is de etnische afkomst van de auteur belangrijk bij de interpretatie. Ook in de literaire kritiek speelt de auteur een rol. Er is echter tot nu toe weinig tot geen empirisch onderzoek gedaan naar de rol van de schrijver in het leesproces van de lezer van literatuur, waarin dergelijke theoretische opvattingen op hun houdbaarheid worden getoetst.

(6)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 3 februari 2009
From: Persvoorlichting VU <persvoorlichting_vu@dienst.vu.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090206.html
Subject: Med: 0902.06: Christine Otten nieuwe Schrijver op Locatie VU

==============================================
Christine Otten nieuwe Schrijver op Locatie VU
==============================================

Christine Otten is met ingang van 1 februari 2009 de nieuwe Schrijver Op Locatie van de Vrije Universiteit. Ze volgt Marcel Moering op, daarvoor was Abdelkader Benali Schrijver Op Locatie. Otten schrijft het kerstgeschenk 2009 voor de VU en zal activiteiten voor studenten organiseren, zoals bezoeken bij schrijvers thuis. Als rode draad door haar activiteiten heeft Otten gekozen voor het thema ‘verhalen vertellen’.

Ottens aanstelling bij de Faculteit der Letteren duurt een jaar en loopt tot 1 februari 2010. Na Otten stelt de VU nog twee schrijvers op locatie aan.

Christine Otten (1961, Deventer) is schrijver, journalist en performer. Ze begon haar loopbaan als journalist bij tijdschriften als ‘De Groene Amsterdammer’ en ‘Vrij Nederland’. Als literair auteur brak Otten door naar een groter publiek met de caleidoscopisch opgezette roman ‘De laatste dichters’, gebaseerd op de levens van de militante Afrikaans-Amerikaanse dichtersgroep The Last Poets. Vorig jaar verscheen Ottens laatste roman ‘Als Casablanca’, een eigentijdse vertelling over liefde, identiteit en de rol van verhalen in ons leven.

Als journalist schrijft Christine Otten literair journalistieke reportages, onder meer voor het Cultureel Supplement van ‘NRC Handelsblad’. Als performer van muzikaal proza en poezie (vaak begeleid door muzikanten) trad Otten op tijdens grote festivals als Crossing Border, Winternachten en Lowlands.

(7)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 4 februari 2009
From: Matthias Huening <mhuening@zedat.fu-berlin.de>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090207.html
Subject: Med: 0902.07: Komparative Niederlandistik / Comparatieve Neerlandistiek. Een unieke neerlandistische masteropleiding in Berlijn en Amsterdam

===================================================================
Komparative Niederlandistik / Comparatieve Neerlandistiek.
Een unieke neerlandistische masteropleiding in Berlijn en Amsterdam
===================================================================

Vanaf het academiejaar 2009/2010 bieden de vakgroepen Nederlands van de Freie Universitaet Berlin (FU) en de Universiteit van Amsterdam (UvA) samen de nieuwe masteropleiding ‘Komparative Niederlandistik/Comparatieve Neerlandistiek’ aan. Uniek aan deze master is de internationale opzet. Een gedeelte van de studie vindt plaats in Berlijn en een gedeelte in Amsterdam. Na twee jaar studeren de deelnemers af met een ‘double degree’, een masterdiploma van de FU en van de UvA.

Inhoudelijk staat in deze nieuwe onderzoeksmaster de comparatieve studie centraal van zowel de Nederlandse taal als de Nederlandse literatuur. Zo ligt in de colleges taalwetenschap het zwaartepunt bij onderwerpen als contrastieve taalkunde, meertaligheid en Europese taalpolitiek. De colleges letterkunde hebben onder meer intertekstualiteit en cultuurtransfer als thema.

De masterstudie ‘Komparative Niederlandistik/Comparatieve Neerlandistiek’ heeft tot doel specialisten in de neerlandistiek op te leiden en hen voor te bereiden op een internationale carriere.

Meer informatie:
http://www.niederlandistik.fu-berlin.de
http://www.studeren.uva.nl/ma-comparatieve-neerlandistiek/

Matthias Huening <matthias.huening@fu-berlin.de>
Thomas Vaessens <T.L.Vaessens@uva.nl>

(8)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 3 februari 2009
From: Boekenpost.nl" <info@boekenpost.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090208.html
Subject: Med: 0902.08: Ton Stille eerste Antiquaar van het Jaar

========================================
Ton Stille eerste Antiquaar van het Jaar
========================================

De Maastrichtse antiquaar Ton Stille is door het blad Boekenpost uitverkozen tot de eerste ‘Antiquaar van het Jaar’. Boekenpost is een tweemaandelijks verschijnend tijdschrift voor liefhebbers van boeken, prenten, strips en boekcuriosa. Eind februari komt nummer honderd uit. Ter gelegenheid daarvan is deze jaarlijks terugkerende verkiezing ingesteld.

De wereld van het antiquariaat is er een die snel verandert, zo niet wordt uitgehold. De oorzaak is het internet, dat veel goeds brengt, maar de branche ook om zeep. Winkels sluiten in hoog tempo en de deelname aan antiquarenbeurzen loopt terug. De branche is hard op weg om te verworden tot een kille handel op afstand, met steeds minder persoonlijke banden en contacten. Particulieren doen via het net rechtstreeks zaken met elkaar en dat voor prijzen waar de gemiddelde antiquaar of tweedehandsboekhandelaar niet in mee kan. De bedrijfstak dreigt te worden gedecimeerd.

Dit tij valt niet te keren, maar sommigen lukt het om de wereld van het tweedehands en antiquarische boek toch een levendige te laten blijven, en dat moet worden gestimuleerd. Een van hen is Ton Stille en hij verdient het daarom de eerste Antiquaar van het Jaar te worden. Stille laat de voordelen van het internet niet aan zich voorbijgaan, maar houdt de winkel wel open. En wat voor winkel! Een heerlijke Fundgrube vol oude boeken en mooie prenten waar niet alleen wordt gewerkt, maar ook geleefd en soms gefeest. Daarnaast neemt deze innemende antiquaar regelmatig deel aan markten en beurzen en is ook zelf als organisator actief. Hij is de grote man achter verschillende initiatieven om Maastricht als boekenstad op de kaart te zetten, uiteindelijk resulterend in de MABP, de Maastricht Antiquarian Book- and Printfair. Deze topbeurs wordt dit jaar gehouden van 19 t/m 21 maart in de Sint Janskerk aan het Vrijthof en valt ook nu weer gedeeltelijk samen met de TEFAF. Kortom, Ton Stille zet zich breed en voortdurend in om de branche overeind te houden, en dat wordt met deze uitverkiezing beloond. Met een interessante achtergrond (gezagvoerder op de grote vaart), geen rijbewijs en een Bourgondische inslag voldeed de tamelijk anarchistisch ingestelde Stille ook aan een andere voorwaarde om verkozen te worden, namelijk een beetje ‘apart’ zijn, want dat ziet men graag in deze branche.

Bij de uitverkiezing hoort een uitgebreid interview in Boekenpost, een diner in een goed restaurant naar keuze, met minstens een fles wijn per gang, en het aanbod om een oud en dierbaar boek uit prive-bezit voor rekening van Boekenpost te laten restaureren in het atelier van restaurateur Henk Linde. Het interview verschijnt in Boekenpost 100 dat eind februari uitkomt. Het diner is inmiddels genuttigd, en wat betreft het te restaureren boek is de keuze van Stille gevallen op ‘Recueil de Recesses wegens beyde de genadighde Heeren ende Princen, alhier geemaneerd inden Jaer 1665’ tesamen in een band met ‘Die Oude Caerte Der Stadt Maastricht Des Jaers 1283’. Beide gedrukt door P.Boucher in respectievelijk 1680 en 1682. Deze wetboeken regelen de Luikse en Brabantse tweeherigheid van de stad Maastricht.

(9)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 3 februari 2009
From: P.A.G.W.E. Pruimers <Pruimers@VanStockums-Veilingen.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090209.html
Subject: Med: 0902.09: Oproep inzendingen Hertzbergerprijs (m.b.t. de Nederlandse bibliografie of de geschiedenis van het Nederlandse boek)

===================================
Oproep inzendingen Hertzbergerprijs
===================================

In november 2009 zal de MENNO HERTZBERGER PRIJS onder auspicien van de Nederlandsche Vereeniging van Antiquaren voor de veertiende maal worden uitgereikt. Deze prijs werd in 1963 ingesteld door de Nederlandse antiquaar Menno Hertzberger, toenmalig voorzitter van de Nederlandsche Vereeniging van Antiquaren, ter stimulering van de bestudering van de geschiedenis van het boek en de beoefening van de bibliografie. De prijs wordt eens in de drie jaar toegekend aan de auteur(s) van een al dan niet gepubliceerde studie op het gebied van de bibliografie of de geschiedenis van het boek in de ruimste zin des woords en bedraagt EUR 2500,00 Bij voorkeur wordt de prijs bestemd voor (een) Nederlandse auteur(s) of voor (een) buitenlandse auteur(s), indien zijn/haar (hun) werk speciaal betrekking heeft op de Nederlandse bibliografie of de geschiedenis van het Nederlandse boek.

Voor zover het gepubliceerd werk betreft, komen alleen boeken of tijdschriftartikelen in aanmerking, die voor de eerste maal verschenen zijn in de jaren 2005-2008. Niet gepubliceerde manuscripten dienen binnen deze periode voltooid te zijn.

Het bestuur van de Stichting Menno Hertzberger Prijs van de Nederlandsche Vereeniging van Antiquaren vormt tevens de jury en bestaat uit de heren J.F. Heijbroek (voorzitter), P.G. Hoftijzer, P.A.G.W.E. Pruimers (secretaris),P.A. van Capelleveen en F. Laurentius.

Boeken, tijdschriftartikelen of manuscripten kunnen worden toegezonden aan de secretaris van de stichting, Prinsegracht 15, 2512 EW ’s Gravenhage. De sluitingstermijn voor inzending is 31 mei 2009.

Secretariaat Menno Hertzberger Prijs
drs.P.A.G.W.E. Pruimers
Prinsegracht 15
2512 EW ’s Gravenhage
Tel. 070-3649840
Fax 070-3643340
e-mail vanstockumsveilingen@planet.nl

(10)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 28 januari 2009
From: PR-afdeling Van Dale Uitgevers <PR@vandale.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090210.html
Subject: Med: 0902.10: Van Dale spreekt op de iPhone

=============================
Van Dale spreekt op de iPhone
=============================

Van Dale heeft in samenwerking met Paragon Software Group – een vooraanstaande ontwikkelaar van woordenboekensoftware – sprekende woordenboeken voor de iPhone en iPod touch gelanceerd. De populairste vertaalwoordenboeken Engels en Frans kunnen nu niet alleen direct op het kleine scherm gelezen worden, maar ook beluisterd. Er is ook een verklarend Nederlands woordenboek beschikbaar.

De Van Dale woordenboeken zijn speciaal voor de iPhone aangepast, rekening houdend met de unieke mogelijkheden van het apparaat. Voor het gebruik is geen internetverbinding nodig, dus eenmalig aanschaffen en downloaden volstaat. Door gebruik te maken van Paragon’s SlovoEd-engine neemt het programma weinig ruimte in beslag, heeft het uitgebreide mogelijkheden en werkt het bovendien snel.

Live opgenomen uitspraak van Engelse en Franse woorden helpen gebruikers hun uitspraak te verbeteren en de taal makkelijker onder de knie te krijgen. Andere mogelijkheden zijn: onthouden van de laatste 100 opgezochte woorden, kruislings opzoeken voor een beter taalbegrip, verbetering van fout getypte woorden, vertaling van vervoegde vormen, de mogelijkheid basiswoorden te bepalen en vertalen, en als laatste zoeken op basis van onbekende letters en delen van een woord.

Het Engelse woordenboek bevat ruim 44.000 trefwoorden en het Franse woordenboek ruim 52.000 trefwoorden. Bovendien heeft elk deel de mogelijkheid om van 20.000 woorden de uitspraak te laten horen. Het Nederlandse woordenboek bevat circa 30.000 woorden.

Nadere informatie:
http://www.vandale.nl/vandale/nieuws/vandalenieuws/article2457.ece

(11)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 10 februari 2009
From: <redactie@taalschrift.org>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090211.html
Subject: Web: 0902.11: Taalschrift februari 2009 verschenen

====================================
Taalschrift februari 2009 verschenen
====================================

Het februarinummer van Taalschrift staat online

Deze maand:


Reportage: Lambik en Oranje zijn oude Arabieren

Tekst en foto’s: Ben Salemans en Milou Salemans
Waarom heet Lambik Lambik en hoe komt het dat een abrikoos soms een pruim is? In ‘Koffie, kaffer en katoen’ beschrijft de Amsterdamse taalkundige Marlies Philippa de lange en ingewikkelde reizen van zo’n driehonderdvijftig Arabische woorden naar het Nederlands. Zeven woorden maakten een wel heel merkwaardige reis. Taalschrift piekert mee bij een bord oranje couscous en een glas geuzelambiek.
http://taalschrift.org/reportage/004401.html


Discussie: “Literaire tijdschriften zijn er voor schrijvers, niet
voor lezers!”

Lisa Kuitert, hoogleraar boekwetenschap Universiteit van Amsterdam
“Literaire tijdschriften moeten het niet hebben van hun publiek, ze moeten het hebben van hun auteurs”, zegt Lisa Kuitert. Maar met hun steeds dalend aantal abonnees lijken ze ten dode opgeschreven. Wat moeten we daaraan doen: ze afschaffen, er meer geld in stoppen of alles overhevelen naar internet? “Toch behouden”, pleit Lisa Kuitert, “in papieren vorm en ondanks het geringe aantal abonnees.” Hoe denkt u daarover?
http://taalschrift.org/discussie/004407.html


En verder:

Taalclip: Eind oktober 2008 organiseerde de Vlaamse publieke zender VRT de ‘Week van de Taal’, waarin de rijkdom van de Nederlandse taal en dialecten centraal stond. Enkele omroepsters kondigden tv-programma’s aan in hun eigen dialect: Evy in het West-Vlaams, Yasmine in het Antwerps en Andrea, ook bekend van de serie ‘Flikken’, in het Gents.
http://www.taalschrift.org/

Vraag van de maand: Welk Nederlands woord bevat acht medeklinkers na mekaar? Vier keer cartoonklikken en je weet er alles van.
http://www.taalschrift.org/

Tip: Hoe spreekt men in Oost-Maarland, Schiermonnikoog en Wuustwezel? De sprekende kaart van het Meertens Instituut bevat geluidsfragmenten van meer dan honderd plaatsen in Nederland en enkele plaatsen in Vlaanderen.
http://www.taalschrift.org/

(12)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 6 februari 2009
From: G.J. Rutten <g.j.rutten@hum.leidenuniv.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090212.html
Subject: Web: 0902.12: Nieuw artikel Gijsbert Rutten in e-meesterwerk

==============================
Nieuw artikel in e-meesterwerk
==============================

Gijsbert Rutten, “Lezen en schrijven volgens Verpoorten en Bincken. Onderwijsvernieuwingen in Antwerpen in de achttiende eeuw”

Van 1994 tot 2003 publiceerde het Peeter Heynsgenootschap voor de geschiedenis van het talenonderwijs in de Lage Landen (PHG) het tijdschrift Meesterwerk. e-meesterwerk is de digitale voorzetting daarvan.

e-meesterwerk is te bereiken via http://www.peeterheynsgenootschap.nl. Daar vindt u ook de afleveringen van Meesterwerk in pdf-formaat.

(13)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 30 januari 2009
From: dbnl <nieuws@dbnl.org>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090213.html
Subject: Web: 0902.13: DBNL, nieuwe titels februari 2009

=================================
DBNL, nieuwe titels februari 2009
=================================

  • Hans Bontemantel, De regeeringe van Amsterdam, soo in ’t civiel als crimineel en militaire (1653-1672) (ed. G.W. Kernkamp)
  • E.J. Dijksterhuis, De mechanisering van het wereldbeeld
  • H.G.Th. Frencken, T bouck van wondre, 1513
  • J. Goossens, ‘De taal der liederen van Jan I’
  • G. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inedite de la maison d’Orange-Nassau (premiere serie). Tome I 1552-1565
  • G. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inedite de la maison d’Orange-Nassau (premiere serie). Tome II 1566
  • G. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inedite de la maison d’Orange-Nassau (premiere serie). Tome III 1567-1572
  • G. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inedite de la maison d’Orange-Nassau (premiere serie). Tome IV 1572-1574
  • G. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inedite de la maison d’Orange-Nassau (premiere serie). Tome V 1574-1577
  • G. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inedite de la maison d’Orange-Nassau (premiere serie). Tome VI 1577-1579
  • G. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inedite de la maison d’Orange-Nassau (premiere serie). Tome VII 1579-1581
  • G. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inedite de la maison d’Orange-Nassau (premiere serie). Tome VIII 1581-1584
  • G. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inedite de la maison d’Orange-Nassau (premiere serie). Supplement
  • G. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inedite de la maison d’Orange-Nassau (premiere serie). Table des matieres et des lettres
  • Geert Grote, Geert Grootes Tractaat ‘Contra turrim Traiectensem’ teruggevonden (ed. R.R. Post)
  • Ernst Heldring, Herinneringen en dagboek (3 delen) (ed. Joh. de Vries)
  • Jan van der Heyden, Beschryving der nieuwlijks uitgevonden en geoctrojeerde slang-brand-spuiten, en haare wyze van brand-blussen, Tegenwoordig binnen Amsterdam in gebruik zijnde
  • Constantijn Huygens jr., Journaal van 21 october 1688 tot 2 september 1696. Eerste deel
  • Constantijn Huygens jr., Journaal van 21 october 1688 tot 2 september 1696. Tweede deel
  • Constantijn Huygens jr., Journalen. Derde deel
  • H.W. Lintsen, Geschiedenis van de techniek in Nederland. De wording van een moderne samenleving 1800-1890. Deel 1
  • H.W. Lintsen, Geschiedenis van de techniek in Nederland. De wording van een moderne samenleving 1800-1890. Deel 2
  • H.W. Lintsen, Geschiedenis van de techniek in Nederland. De wording van een moderne samenleving 1800-1890. Deel 3
  • H.W. Lintsen, Geschiedenis van de techniek in Nederland. De wording van een moderne samenleving 1800-1890. Deel 4
  • H.W. Lintsen, Geschiedenis van de techniek in Nederland. De wording van een moderne samenleving 1800-1890. Deel 5
  • H.W. Lintsen, Geschiedenis van de techniek in Nederland. De wording van een moderne samenleving 1800-1890. Deel 6
  • Jacob van Maerlant, Heimelijkheid der heimelijkheden (ed. A.A. Verdenius)
  • Rimmer van der Meulen, Bibliografie der technische kunsten en wetenschappen 1850-1875
  • Hieronymus Sweerts, Koddige en ernstige opschriften, op luyffens, wagens, glazen, uithangborden en andere taferelen
  • K. de Boer en J. Veldkamp, Kun je nog zingen zing dan mee
  • Frank Willaert, ‘Een dichter te paard. De minnelyriek van Jan I van Brabant’
  • J. Goossens en Frank Willaert, ‘De liederen van Jan I. Diplomatische editie’
  • anoniem Batement van recepten, Dat batement van recepten (ed. W.L. Braekman)
  • Dietsche Warande en Belfort, Dietsche Warande en Belfort. Jaargang 32
  • Gulden Winckel, Den, Den Gulden Winckel. Jaargang 12
  • Gulden Winckel, Den, Den Gulden Winckel. Jaargang 13
  • Gulden Winckel, Den, Den Gulden Winckel. Jaargang 14
  • Gulden Winckel, Den, Den Gulden Winckel. Jaargang 16
  • Gulden Winckel, Den, Den Gulden Winckel. Jaargang 17
  • Gulden Winckel, Den, Den Gulden Winckel. Jaargang 18
  • Gulden Winckel, Den, Den Gulden Winckel. Jaargang 19
  • Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, 2007
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 38
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 39
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 40
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 41
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 42
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 43
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 44
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 45
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 46
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 47
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 48
  • Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 49

(14)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 5 februari 2009
From: Ons Erfdeel <onserfdeel@onserfdeel.be>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090214.html
Subject: Lit: 0902.14: Pas verschenen: Ons Erfdeel 2009/1

==============
Pas verschenen
==============

Ons Erfdeel 2009/1

In het nieuwe nummer onder andere:

H.U. JESSURUN D’OLIVEIRA over Kees Fens

LIEVEN VAN DEN ABEELE over kunstenaar David Claerbout

CARL DEVOS & NICOLAS BOUTECA over liberalisme op zoek naar een nieuwe lijn

H.W. VON DER DUNK: “Cultuur is collectieve herinnering”

Voor een overzicht van de volledige inhoud, klik op http://www.onserfdeel.be/nl/uit_act.asp?pub=3&jr=2009&nr=1&taal=NL

(15)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 28 januari 2009
From: S. van Dijk <S.vanDijk1@uu.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090215.html
Subject: Lit: 0902.15: Pas verschenen: Cahiers Isabelle de Charriere / Belle de Zuylen Papers 2008/3

==============
Pas verschenen
==============

Cahiers Isabelle de Charriere / Belle de Zuylen Papers 2008/3

Table of contents:

Editorial board: Isabelle de Charriere face aux hommes (p.3)

CORRESPONDANTS, EPOUSEURS OU PERSONNAGES DE FICTION. BELLE DE ZUYLEN FACING MEN

Janet Whatley: The engaged life of a quiet man: Charles-Emmanuel de Charrier (p.11)

Juergen Siess: Inversion des roles, difference des sexes. Isabelle de Charriere et les deux Constant (p.24)

Magdalene Heuser: Ludwig Ferdinand Huber’s contribution to the reception of Belle de Zuylen’s work in Germany (p.40)

Marie-Helene Chabut: L’amant pourfendeur de chimeres dans la fiction feminine : Isabelle de Charriere et quelques autres romancieres de la fin du XVIIIe siecle (p.60)

Marie-Paule Laden: Les abbes amphibies d’Isabelle de Charriere (p.75)

RECENT PUBLICATIONS

Valerie Cossy: Jean Mainil, Don Quichotte en jupons, ou des effets surprenants de la lecture (review article, p.85)

Jacqueline Letzter: Tili Boon Cuille, Narrative interludes: Musical tableaux in eighteenth-century French texts (review article, p.90)

Guillemette Samson: Annales Benjamin Constant no 30 (review article, p.92)

Madeleine van Strien-Chardonneau: Catriona Seth, Marie-Antoinette. Anthologie et Dictionnaire(review article, p.94)

Madeleine van Strien-Chardonneau: Bibliographical notes (p.97)

FIRST ESSAYS

Caroline Godfrey: Readers by Authors – fragment of Master’s thesis granted the Belle de Zuylen Prize 2007 (p.100)

NEWS
The Board of the Association:
The Belle de Zuylen Prize (p.109)
Life and Times of the Association (p.110)
News from Le Pontet (Salon) and Utrecht (Tower) (p.113)
Editorial board:
Forthcoming issues (p.116)

(16)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 9 februari 2009
From: Uitgeverij Verloren <bestel@verloren.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090216.html
Subject: Lit: 0902.16: Pas verschenen: Lizet Duyvendak, Saskia Pieterse. Van spiegels en vensters. De literaire canon in Nederland. (Hilversum 2009)

==============
Pas verschenen
==============

Lizet Duyvendak, Saskia Pieterse: Van spiegels en vensters. De literaire canon in Nederland. Hilversum, Verloren, 2009 . 126 + 199 blz.; ISBN 9789087040734

In dit boek staan de debatten rondom de ‘literaire canon’ centraal die in Nederland sinds het begin van de negentiende eeuw tot en met de canoncommissie-Van Oostrom zijn gevoerd. Die discussies zijn vaak bijzonder verhit. De canon wordt namelijk steeds weer gebruikt om te reflecteren op de vraag wie ‘wij’ zijn, wat onze gemeenschappelijke kenmerken zijn – of waarom het juist zo ontbreekt aan gemeenschappelijke kenmerken. Ook de rol die het onderwijs hierin zou moeten spelen, is een steeds terugkerend punt. Doel van dit boek is het ontwarren van deze kluwen van sentimenten en argumenten. Welke stelling wordt door wie, wanneer en waarom betrokken? Waarom wordt de canon soms als een knellend keurslijf gezien, en dan weer juist als een zeer bruikbaar instrument van culturele zelfdefiniering?

(17)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 4 februari 2009
From: Lydeke Roos - Onze Taal <Lydeke.Roos@onzetaal.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090217.html
Subject: Lit: 0902.17: Pas verschenen: Onze Taal februari/maart 2009

==============
Pas verschenen
==============

Onze Taal februari/maart 2009

In het februari/maartnummer van Onze Taal (verschijningsdatum 13 februari) onder meer:

Arjen van Veelen: Ik voeg je toe! De taal van Hyves

Berthold van Maris: Taal is niet toevallig. Het verband tussen klank en betekenis
Saskia Aukema: Lezen met puntjes. Louis Braille-jaar: het blindenschrift anno 2009

Joop van der Horst: Afscheid tegen wil en dank. De toekomst van het handschriftonderwijs

Ewoud Sanders: Reetketelsteenbikkers lichten. Bargoens [11]: bajestaal van nu.

Kijk voor de volledige inhoudsopgave op http://www.onzetaal.nl/tijdschr/0923.php.

(18)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 1 februari 2009
From: G.J. Rutten <g.j.rutten@hum.leidenuniv.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090218.html
Subject: Sym: 0902.18: Jaarlijkse bijeenkomst Peeter Heynsgenootschap, Amsterdam, do 12 maart 2009

==============================================
Jaarlijkse bijeenkomst Peeter Heynsgenootschap
==============================================

Het Peeter Heynsgenootschap voor de geschiedenis van het talenonderwijs in de Lage Landen organiseert op 12 maart 2009 haar jaarlijkse bijeenkomst. U bent van harte uitgenodigd daarbij aanwezig te zijn. Plaats: Algemene Vergaderzaal van de afdeling Bijzondere Collecties UB UvA, Oude Turfmarkt 129, 1012 GC Amsterdam.

Programma:

10.30-11.00 Ontvangst met koffie
11.00-11.30 Presentatie over de ontsluiting van de historisch-pedagogische collectie van het Schoolmuseum (12.000 19e-eeuwse boeken) door de Adjunct-Conservator van de Bijzondere Collecties, drs. Roelof Jansma
11.30-12.15 Dr. Irma Eltink (HAN): “Erasmus voor schoolgebruik: tijdloze thema’s uit de Vroege Nieuwe Tijd”
12.15-13.00 Dr. Annemieke Meijer (UU): “De briefwisseling van Johannes Stinstra (1709-1790), vertaler van de roman Clarissa, en de auteur, Samuel Richardson”
13.00-13.45 Lunch in het Museumcafe (naast de vergaderzaal)
13.45-15.00 Welkomstwoord door drs. Garrelt Verhoeven, hoofdconservator Bijzondere Collecties, en rondleiding langs de collectie
15.00-15.45 Thee; aansluitend drs. Theo Druyven: “W.G. Brill als leraar: de kringen naar buiten (1840-1859)”
15.45-16.00 Huishoudelijke vergadering
16.00-17.00 Afscheidsdrankjes

Koffie, thee en afscheidsdrankjes worden ons aangeboden door de UB; de lunch is voor eigen rekening. Aanmelden voor het symposium bij de voorzitter van het PHG, Frans Wilhelm, via f.wilhelm@hetnet.nl

Zie ook http://www.peeterheynsgenootschap.nl.

(19)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: 30 januari 2009
From: Peter-Arno Coppen <P.A.Coppen@let.ru.nl>
URL: http://www.neder-l.nl/bulletin/2009/02/090219.html
Subject: Col: 0902.19: Linguistisch Miniatuurtje CXXVIII: Dat heeft zo'n humanist toch niet nodig!

========================================
Linguistisch Miniatuurtje CXXVIII:
Dat heeft zo’n humanist toch niet nodig!
========================================

Ik weet het niet. Het viel me een beetje tegen. Ik zat nietsvermoedend te lezen in ‘De opvoeding van kinderen’ in de nieuwe uitgave van het verzameld werk van Desiderius Erasmus (het deel “Opvoeding”), en ineens stuitte ik op een passage over grammaticaonderwijs.

Kijk, dat Erasmus schrijft ‘Ik geef toe dat grammaticaregels aanvankelijk oersaai zijn en eerder een noodzaak dan een plezier’, dat kan ik best in zijn tijd plaatsen. Dat lijkt een retorische manier om eventuele criticasters gunstig te stemmen. Dat ‘oersaai’ vind ik wel wat zwaar aangezet, maar in de oorspronkelijke tekst staat ‘subausteras’ en dat betekent eigenlijk alleen maar “droog.” En gelukkig staat er ook “in het begin,” dus blijkbaar valt die grammatica best mee als je wat verder gevorderd bent. Bovendien vervolgt hij vrij kort daarna: ‘Toch kan de goede aanpak van de leraar ook in dit geval die lastige taak heel wat verlichten. In het begin moet hij zich beperken tot de helderste en eenvoudigste voorbeelden.’ Het gaat dus om een goede didactiek. Hedendaagse onderwijskundigen zullen dit inzicht onderschrijven.

Toch bekruipt mij enige twijfel als ik dan verder lees: ‘Wat voor dubbelzinnige en ingewikkelde gevallen krijgen leerlingen nu echter te doorworstelen: namen van letters vooraleer ze hun vormen herkennen, verbuigingen en vervoegingen van buiten leren, of het aantal naamvallen, tijden en wijzen bepalen waarvoor een vorm kan staan. Het naamwoord ‘musae’ bijvoorbeeld kan genitief en datief enkelvoud zijn, maar ook nominatief en vocatief meervoud; en de werkwoordvorm ‘legeris’ kan betekenen ‘jij wordt gelezen’ maar ook ‘moge jij graag lezen’ en ‘je zult gelezen hebben.’ Een hartverscheurend gehuil klinkt door de klas wanneer kinderen dit alles moeten opdreunen.’ Ik kan het wel volgen, en tot op zekere hoogte billijken, maar betekent dit dat “dubbelzinnige en ingewikkelde gevallen” taboe zijn? Ik heb natuurlijk alle begrip voor dat “hartverscheurend gehuil” dat blijkbaar ook van alle tijden is, maar je zou denken dat de ware grammaticaliefhebber toch uiteindelijk naar de fijne subtiliteiten toe wil.

Lichtelijk van mijn stuk gebracht lees ik verder: ‘Sommige leraars voegen hier ijverig nog wat uitzonderingen aan toe, alleen om met hun kennis uit te pakken. Deze verkeerde aanpak maakt de beginselen van zowat alle vakken, en zeker van de logica, nodeloos ingewikkeld en lastig.’ Nou ja, dat snap ik. Ook vandaag de dag is de kritiek op het grammaticaonderwijs dat het vaak uit hobbyistische overwegingen wordt gegeven. En ook in de hedendaagse vakdidactische literatuur duikt dit type kritiek nog wel eens op: ‘Expliciete grammaticatraining mag mijns inziens nooit – zoals in het verleden helaas wel gebeurde – worden gebruikt als pedagogisch dwang- of machtsmiddel om het (kennis)verschil tussen docent en leerling te benadrukken of om laatstgenoemde te Kleineren’ (‘Vakwerk’, december 2007, p 20).

De leraren uit de tijd van Erasmus waren echter, in tegenstelling tot hun hedendaagse collega’s, tamelijk hardleers: ‘Houd hun echter een geschiktere methode voor en ze antwoorden dat ze het zelf zo hebben geleerd; ze kunnen niet aanvaarden dat er iets kindvriendelijkers bestaat dan wat zij in hun jeugd hebben gekend.’

Tot zover lijkt er nog niet veel aan de hand. Erasmus is blijkbaar van mening dat het contemporaine grammaticaonderwijs de verkeerde methode volgt door te vroeg te ingewikkelde leerstof aan te bieden. Maar dan volgt een raadselachtige passage: ‘Het was echter nog veel rampzaliger in mijn kindertijd. Wij werden met geweld onderworpen aan kwellingen als ‘wijze van betekenis’ en pietluttige vraagjes naar ‘de kwaliteit van een woord,’ maar leerden ondertussen niets anders dan verkeerd spreken.’

Ik moet eerlijk bekennen dat ik aanvankelijk niets begreep van deze passage. Waar heeft Erasmus het hier over? Wat bedoelt hij met “wijze van betekenis,” en wat met “de kwaliteit van een woord”? Ik heb de originele tekst erbij moeten halen, en toen was het nog lastig. Dit stond er: ‘Sed infelicior erat aetas, quae, me puero modis significandi et quaestiunculis ex qua vi pueros excarnificabat, nec aliud interim docens quam perperam loqui.’ Met hulp van Latinist Vincent Hunink kan ik dat vrij letterlijk vertalen in: ‘Maar het was een ongelukkigere tijd die, toen ik jongen was, jongens kwelde met de “modi significandi” en vraagjes “ex qua vi”, intussen niets anders docerend dan foutief spreken.’ Blijkbaar heeft de vertaler dat vi als “met geweld” gezien, maar dat lijkt niet juist. En die “kwaliteit van een woord” heeft zij er zo te zien helemaal zelf bij verzonnen.

Die ‘modus significandi’, dat is een term uit de zogeheten “grammatica speculativa”, een stroming van taalwetenschappers (ook wel “modisten” genoemd), waarin -voor het eerst in de geschiedenis- de taal als een apart object van wetenschappelijk onderzoek werd gezien. De modisten onderscheidden een ‘modus essendi’, de wijze waarop de dingen bestaan, en een ‘modus intelligendi’, de wijze waarop wij de dingen begrijpen. De taal vormt het niveau van de ‘modus significandi’, de wijze waarop daartussen een relatie wordt gelegd. De eigenschappen van de taalvormen, zo redeneerden zij, zijn dus rechtstreeks gerelateerd aan de wijze waarop de dingen bestaan en de wijze waarop wij die begrijpen. Aldus kunnen wij iets leren over de andere twee modi door de modus significandi te bestuderen.

Moderne gedachte! Helaas raakten de modisten verstrikt in allerlei metafysische beschouwingen, maar de basisgedachte was prachtig. In de semantiek van de twintigste eeuw (dat is ruim 600 jaar later) zou deze opvatting niet misstaan hebben.

De modisten waren ook de eersten die zich afvroegen hoe de syntactische relaties tussen de zinsdelen verklaard kunnen worden. Hoe kan het, dat het ene woord in de nominatief staat en het andere in de accusatief? Welke krachten zijn hiervoor verantwoordelijk? Zo schrijft Petrus Helias in een commentaar bij een Latijnse grammatica: “Laten we kijken naar ‘Vergilium vivere bonum est.’ De accusatief ‘Vergilium’ wordt geregeerd door de infinitief vivere. Waarom? Omdat de infinitief de accusatief regeert ‘ex vi infinitivus.'” De infinitief regeert de accusatief vanuit de kracht van zijn infinitief-zijn. Dat klinkt een beetje als een open deur, maar toch is het de eerste keer dat taalkundigen zich dat afvragen.

Blijkbaar keert Erasmus zich tegen de grammatica speculativa, waarmee in zijn tijd de jeugd “gekweld” werd. Je kunt je trouwens afvragen of Erasmus zelf hiermee gefolterd is, want in een Spaanse historische grammatica wordt zijn leermeester Sintheim geciteerd: ‘Het is niet zo belangrijk, zo zegt Sintheim, leermeester van Erasmus, te weten op grond waarvan -verwijzend naar de vragen ex qua vi, zoals gebruikt in de analyses van de middeleeuwse grammatici, in het bijzonder van de modisten- een werkwoord een zekere naamval regeert. Wij kunnen zeggen dat een latijns werkwoord de nominatief regeert omdat in vroeger tijden onder de grammatici overeenstemming bestond dat het werkwoord voor zich de nominatief regeert.’ Blijkbaar huldigde Sintheim dus al de opvatting dat al die filosofische bespiegelingen het grammaticaonderwijs niet ten goede kwamen. Daar zal hij Erasmus dan ook ongetwijfeld niet mee gekweld hebben.

Maar ja, het valt me dus een beetje tegen. Erasmus profileert zich wel als een pleitbezorger van een didactisch beter verantwoord grammaticaonderwijs, maar zijn hoogste doel is niet die grammatica zelf, maar het bestrijden van “foutief spreken.” En ‘en passant’ worden de mensen die interessante vragen stellen op een hoop geveegd met waanwijze en hardleerse schoolmeesters. En tot overmaat van ramp doet een hedendaagse vertaler daar nog eens een schepje bovenop. Zo komt het nooit goed.

Peter-Arno Coppen

(20)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

*-------------------------------------------------------------------------*
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L uw-voornaam/voorletters uw-achternaam  |
| Neder-L op het web/WWW: Neder-L-nummers zijn vanaf januari 1997 in      |
|   web-formaat te lezen via: http://www.neder-l.nl/                      |
|   Nadere informatie over Neder-L in web-formaat: zie artikel 9706.01    |
|   Er is ook een WWW-archief met alle e-mailversies van Neder-L sinds    |
|   juni 1992, dat ook op trefwoord doorzocht kan worden; de URL van dit  |
|   listserv-archief: http://listserv.surfnet.nl/archives/neder-l.html    |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
|   Of maak gebruik van het listserv-archief (zie enkele regels hierboven)|
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar salemans@neder-l.nl     |
| Contact met redactie: stuur mail naar Salemans@neder-l.nl, naar         |
|   f.petiet@uva.nl (voor de evenementenagenda), Willem.Kuiper@uva.nl,    |
|   P.J.Verkruijsse@uva.nl, Marc.van.Oostendorp@meertens.knaw.nl of       |
|   of naar P.A.Coppen@let.ru.nl                                          |
*-------------------------------------------------------------------------*

*-Einde-------------------- Neder-L, no. 0902.a --------------------------*