Neder-L, no. 0311.b

Subject: Neder-L, no. 0311.b
From: Ben Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Fri, 28 Nov 2003 00:56:17 +0100
Content-Type:text/plain
                           *********************
*-Twaalfde-jaargang-------- Neder-L, no. 0311.b -----------ISSN-0929-6514-*
|                                                                         |
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Rub: 0311.14: Evenementenagenda, met:                               |
|                   - Amsterdam: Gesprek over Edward Said, do 4 dec. 2003 |
|                   - Amsterdam: Poweezie-avond, wo 10 december 2003      |
|                   - Bergen: Presentatie van 'Totaal witte kamer' van    |
|                     Gerrit Kouwenaar, za 6 december 2003                |
|                   - Den Haag: Boekpresentatie Bibliopolis, ma 1         |
|                     december 2003                                       |
|                   - Haarlem: Veiling Bubb Kuyper, di 9 - vr 12 dec. 2003|
|                   - Leeuwarden: Veiling De Tille, wo 3 december 2003    |
| (2) Med: 0311.15: Overleden: Dorothea Rosalie (Dola) de Jong (1911-2003)|
| (3) Rub: 0311.16: Hora est! Promotie R.W.F. Nouwen op vr 21 november    |
|                   2003 te Utrecht; promotie J.J. van Aelst op vr 28     |
|                   november 2003 te Utrecht; promotie J. Pauwels op vr 5 |
|                   december 2003 te Antwerpen                            |
| (4) Med: 0311.17: J.H. de Roder eerste winnaar nieuwe literatuurprijs   |
|                   van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en |
|                   Letterkunde                                           |
| (5) Web: 0311.18: Site Taalunieversum vernieuwd                         |
| (6) Web: 0311.19: Novembernummer Taalschrift verschenen                 |
| (7) Web: 0311.20: On-line-editie 'Etymologisch woordenboek van het      |
|                   Nederlands' beschikbaar                               |
| (8) Web: 0311.21: UB van UVA lanceert beelddatabank Doopsgezinde Prenten|
| (9) Lit: 0311.22: Pas verschenen: L. Lagerwerf, W. Spooren & L. Degand  |
|                   (red.). Determination of information and tenor in     |
|                   text: Multidisciplinary Approaches to Discourse 2003. |
|                   (Amsterdam, 2003)                                     |
|(10) Lit: 0311.23: Arno van der Plank: 'Zoals de ouden zongen, piept     |
|                   deze jongen' (gedachtes van Van der Plank bij het     |
|                   verschijnen op cd van zijn database Sub Rosa)         |
|(11) Ten: 0311.24: Tentoonstelling 'De weifelende sekse. Opvattingen     |
|                   over homoseksualiteit rond 1900 en het werk van Louis |
|                   Couperus' van do 20 november 2003 - zo 2 mei 2004 in  |
|                   het Louis Couperus Museum te Den Haag                 |
|(12) Sym: 0311.25: Congres 'De onfeilbare kritiek' n.a.v. eredoctoraat   |
|                   Kees Fens, wo 7 - do 8 januari 2004 te Amsterdam      |
|(13) Sym: 0311.26: Programma Morfologiedagen 2003 op do 4 en vr 5        |
|                   december 2003 te Gent                                 |
|(14) Sym: 0311.27: Colloquium 'Verlichte Letteren in Noord en Zuid       |
|                   (1670-1815)' op wo 10 december 2003 te Gent           |
|(15) Sym: 0311.28: Achterbergsymposium op za 29 november 2003 te         |
|                   Amersfoort                                            |
|(16) Informatie over Neder-L                                             |
|                                                                         |
*-------------------------                     ----------28-november-2003-*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 26 Nov 2003 11:07:24 +0100
From: P.J. Verkruijsse <p.j.verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031101.html
Subject: Rub: 0311.01: Evenementenagenda

=================
Evenementenagenda
=================

——————————————————————–

AMSTERDAM, De Balie, Kleine-Gartmanplantsoen 10

Gesprek over Edward Said, donderdag 4 december 2003, 20.00 uur.

  • Gesprek over ‘Edward Said en het orientalisme’ tussen Naser Abu Zayd, Bart Jan Spruyt, Asef Bayat, Abdelkader Benali en Michiel Leezenberg. Nadere informatie: http://www.balie.nl.

AMSTERDAM, Perdu, Kloveniersburgwal 86

Poweezie-avond, woensdag 10 december 2003, 20.00 uur.

  • Poweezie-avond, georganiseerd door de studievereniging van Amsterdamse neerlandici Helios. Iedereen mag optreden. Aanmelden bij Johan: (0)31 (0)6-421.075.21.

BERGEN, Eerste Bergensche Boekhandel, Oude prinsweg 11, 1861 CS Bergen, +31 (0)72-581.24.81

Presentatie van ‘Totaal witte kamer / chambre totalement blanche’ van Gerrit Kouwenaar met een ets en een blinddruk van Constant, zaterdag 6 december 2003, 16.00 uur.

  • Op 6 december 2003 verschijnt bij Ergo Pers ‘Totaal witte kamer / chambre totalement blanche’, een tweetalige uitgave van gedichten van Gerrit Kouwenaar met een ets en een blinddruk van Constant. Het boek wordt voorgesteld op 6 december om 16 uur in De Eerste Bergensche Boekhandel te Bergen. Het gaat om een beperkte bibliofiele uitgave: het boek verschijnt in een oplage van 50 exemplaren, gedrukt op Hahnemuehle 230 g en genummerd van 1 tot 50. Bij elk exemplaar hoort een door Constant getekende en genummerde ets. Alle exemplaren werden in het colofon getekend door de auteur en de kunstenaar. ‘Totaal witte kamer’ werd vertaald door Pierre Gallissaires en Jan H. Mysjkin. De tekst werd handgezet uit Bembo corps 18 en gedrukt door Rein Ergo. De etsen van Constant werden Constant werden gedrukt door Henrie Hemelsoet in zijn kunstdrukatelier De Zachte Klaarte. Informatie: +31 (0)72-581.24.81.

DEN HAAG, Koninklijke Bibliotheek, Prins Willem-Alexanderhof 5

Boekpresentatie Bibliopolis, maandag 1 december 2003.

  • Presentatie (uitsluitend voor genodigden) van de gedrukte Nederlandstalige en Engelstalige versie van het handboek voor de Nederlandse boekgeschiedenis, gebaseerd op de digitale versie van Bibliopolis (http://www.kb.nl/bibliopolis). Sprekers zijn Wim van Drimmelen, Paul Wouters en Adriaan van der Weel.

HAARLEM, Bubb Kuyper, Jansweg 39

Veiling van boeken, prenten en manuscripten, dinsdag 9 december 2003, 19 uur; woensdag 10 december, 11.00 en 19.00 uur; donderdag 11 december, 10.00 en 19.00 uur; vrijdag 12 december, 11.00 uur.

  • Auctie van 4442 nommers op het gebied van o.a. kinderboeken (9 december), bibliografie en typografie (10 december, middag), geillustreerde boeken, Nederlandse literatuur en handschriften (10 december, avond), Nederlandse geschiedenis en topografie, prenten, kaarten en grafiek (11 december, ochtend/middag), antiquarische boeken (11 december, avond), prenten (12 december). Kijkdagen: 4 t/m 7 december, 10.00-16.00 uur. Zie ook http://www.bubbkuyper.com.

LEEUWARDEN, Antiquariaat De Tille, Weerd 11

Veiling van boeken en prenten, woensdag 3 december 2003, 19.00 uur.

  • Auctie van 661 nommers op het gebied van o.a. geschiedenis, topografie, bibliografie, Friesland, volks- en kinderprenten, kinderboeken, atlassen en antiquarische boeken. Kijkdagen zaterdag 29 november en maandag 1 december van 11.00 tot 17.00 uur. Zie ook http://www.de-tille.nl.

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 26 Nov 2003 11:07:24 +0100
From: P.J. Verkruijsse <p.j.verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031115.html
Subject: Med: 0311.15: Overleden: Dorothea Rosalie (Dola) de Jong (1911-2003)

=========
Overleden
=========

Op 19 november 2003 overleed in Californie de schrijfster Dorothea Rosalie (Dola) de Jong (*Arnhem 10 oktober 1911). Dola de Jong was als journaliste werkzaam voor de Nieuwe Arnhemse Courant en de Telegraaf. In 1940 ontvluchtte ze Nederland en werd – na allerlei omzwervingen – Amerikaans staatsburger in 1946. Zij publiceerde enkele kinderboeken, de (autobiografische) roman over een balletdanseresje ‘Dans om het hart’ (1939) en haar in 1947 met de prozaprijs van de stad Amsterdam bekroonde oorlogsroman ‘En de akker is de wereld’ (1946). Ook met haar Engelstalige werk had ze succes: de thriller ‘The wirling of time’ (1964) kreeg de Edgar Allen Poe Award en werd verfilmd.

(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 26 Nov 2003 11:07:24 +0100
From: P.J. Verkruijsse <p.j.verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031116.html
Subject: Rub: 0311.16: Hora est! Promotie R.W.F. Nouwen op vr 21 november 2003 te Utrecht; promotie J.J. van Aelst op vr 28 november 2003 te Utrecht; promotie J. Pauwels op vr 5 december 2003 te Antwerpen

=========
Hora est!
=========

Vrijdag 21 november 2003, Universiteit Utrecht.
R.W.F. Nouwen: Plural pronominal anaphora in context: Dynamic aspects of quantification.
Promotores: prof. dr. H.E. de Swart, prof. dr. D.J.N. van Eijck.

Vrijdag 28 november 2003, Universiteit Utrecht.
Mevrouw J.J. van Aelst: Passie voor het lijden. De Hundert Betrachtungen und Begehrungen van Henricus Suso en de oudste drie bewerkingen uit de Nederlanden.
Promotores: prof. dr. W.P. Gerritsen, prof. dr. Th.F.C. Mertens.

Vrijdag 5 december 2003, 15.00 uur, Universiteit Antwerpen, Stadscampus – Hof van Liere.
Jan Pauwels: Guido Gezelle en Lambertus Jacobus Veen. Bijdrage tot de studie van uitgeverij, boekhandel en lezerspubliek, 1901-1919.
Promotor: prof. dr. P. Couttenier; co-promotor: prof. dr. H.T.M. van Vliet.

Voor zijn dood was Guido Gezelle (1830-1899) een relatief onbekend West-Vlaams dichter die in een regionaal literair circuit functioneerde. Korte tijd later was hij echter in het hele Nederlandse taalgebied een beroemd auteur. Die omslag in de populariteit was de verdienste van zijn postume Amsterdamse uitgever, Lambertus Jacobus Veen (1863-1919), die tussen 1901 en 1919 bijna tachtig titels op de markt bracht – zowel onbekend en nagelaten werk als herdrukken van eerder verschenen bundels. Een groot deel van het uitgeversarchief bleef bewaard en bevat talloze nieuwe gegevens over het werk van Gezelle. In dit proefschrift werden de uiterlijk sterk op elkaar gelijkende boeken voor het eerst bibliografisch geidentificeerd. Daarnaast werd de publicatiegeschiedenis van de verschillende titels gereconstrueerd volgens de boekhistorisch driedeling ‘productie-distributie-consumptie’. Tot slot werd de materiaalverzameling op kwantitatieve en thematische basis gegroepeerd.
Veen heeft alle bekende – en nog een paar onbekende – uitgeverstrucs gebruikt om het succes van Gezelle zorgvuldig te regisseren: op enkele jaren tijd leidde dat tot een ongekende populariteit van voordien nauwelijks verspreide poezie, merkwaardig genoeg vooral in Nederland (85% van de totale verkoop) en niet zozeer in Vlaanderen (15% van de totale verkoop). De vele tienduizenden boeken die tussen 1901 en 1919 werden verkocht, propageerden bovendien vaak een specifiek gedeelte van het oeuvre: in Nederland de lyrische poezie uit de periode na 1890 en in Vlaanderen de retorische poezie uit de periode voor 1860. Gezelle is in Vlaanderen pas na de Eerste Wereldoorlog wijd en zijd verspreid geraakt, twintig jaar later dan in Nederland.
Naast deze literair-historische conclusies bevat het proefschrift ook informatie over de materiele productie van een vroeg twintigste-eeuws boek (papier, druk, illustratie, bandonwerp), de zakelijke dimensie van uitgeversarbeid (honoraria, productiekosten, winstmarges, boekprijzen), de samenstelling van bloemlezingen, de soms pittige reacties in de literaire kritiek, de wisselwerking met de culturele actualiteit en met andere kunstvormen (muziek, voordracht), en de invloed van de Gezelle-edities op de literaire loopbanen van de nabestaanden (Stijn Streuvels, Caesar Gezelle).
Jan Pauwels (Dendermonde) studeerde Germaanse talen aan de K.U. Brussel en de K.U. Leuven. Sedert januari 2000 is hij als onderzoeksmedewerker verbonden aan de Universiteit Antwerpen. De handelseditie van het proefschrift verschijnt in het voorjaar van 2004 in de reeks Antwerpse Studies over Nederlandse Literatuurgeschiedenis bij Uitgeverij Peeters te Leuven. E-mail: jan.pauwels@ua.ac.be.

(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 17 Nov 2003 12:58:38 +0100
From: Godelieve Linders <godelieve@vantilt.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031117.html
Subject: Med: 0311.17: J.H. de Roder eerste winnaar van nieuwe literatuurprijs Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde

===============================================
J.H. de Roder wint nieuwe literatuurprijs KANTL
===============================================

De literatuurwetenschapper J.H. de Roder is de eerste winnaar van de nieuwe, prestigieuze Prijs van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Deze literatuurprijs, waaraan een bedrag verbonden is van 6.150 Euro, wordt De Roder toegekend voor zijn essaybundel ‘Het onbehagen in de literatuur’, uitgegeven door uitgeverij Vantilt. In deze essaybundel is onder andere De Roders geruchtmakende opstel ‘Het schandaal van de poezie. Over taal, ritueel en biologie’ opgenomen. In deze beschouwing betoogt De Roder dat betekenisloze aspecten van poezie zoals klank en ritme een veel belangrijkere rol spelen voor onze poetische ervaring dan inhoudelijke aspecten. Hij beschrijft poezie als de missing link tussen ritueel en taal.

Deze literatuurprijs van Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) wordt dit jaar voor het eerst uitgereikt. De KANTL zal met ingang van 2003 jaarlijks een literatuurprijs uitreiken. De nieuwe literatuurprijs is een genreprijs: jaarlijks zal een boek bekroond worden in een bepaald genre uit de letterkundige en culturele productie van de vijf voorafgaande jaren. Bekroond wordt het werk dat in het genre de sterkste indruk heeft gemaakt op de academie. De Prijs van de KANTL 2003 betreft het genre essay.

De uitreiking door de Vlaamse minister van Cultuur, Paul van Grembergen zal op 5 december plaatsvinden in Gent. Bij die gelegenheid zal ook Hella Haasse gehuldigd worden naar aanleiding van haar 85ste verjaardag.

Voor informatie over de auteur J.H. de Roder en over zijn essaybundel ‘Het onbehagen in de literatuur’ kunt u contact opnemen met uitgeverij Vantilt. (tel: +31 (0)24-360.22.94; e-mail: info@vantilt.nl)

Er is een persmap over J.H. de Roder en over ‘Het onbehagen in de
literatuur’ beschikbaar.

(5)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 25 Nov 2003 16:38:37 +0100
From: Rob Visser - Nederlandse Taalunie <rvisser@taalunie.org>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031118.html
Subject: Web: 0311.18: Site Taalunieversum vernieuwd

=============================
Site Taalunieversum vernieuwd
=============================

Vernieuwde site over de Nederlandse taal de lucht in! http://www.taalunieversum.org

De Nederlandse Taalunie lanceert haar vernieuwde website: http://www.taalunieversum.org. Alles over het Nederlands is vanaf nu te vinden op een plek. Een schat aan informatie over de Nederlandse taal, onderwijs en letteren voor docenten Nederlands, taalkundigen, journalisten, tekstschrijvers, taaltechnici, vertalers en werkzoekenden. Een greep uit het aanbod:

  • Taalkwesties en taaladvies
  • Buitenlandse aardrijkskundige namen
  • Taal- en spraaktechnologie
  • Recente artikelen uit de onderwijsvakbladen op een rij
  • Beschrijvingen van onderzoek naar het vak Nederlands
  • Goede voorbeelden uit de lespraktijk
  • Veelgestelde vragen over het vak Nederlands
  • Feiten over de Nederlandse taal
  • Toegang tot de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
  • Tijdschrift Taalschrift
  • Vacaturebank
  • Agenda en nieuws over taal, onderwijs en letteren
  • Informatie over de Nederlandse Taalunie
  • 1001 koppelingen naar taal-, onderwijs-, en letterenwebsites
  • En nog veel meer…

Alle informatie op het Taalunieversum is gratis te raadplegen.

(6)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 26 Nov 2003 18:34:30 +0100
From: Ben Salemans <salemans@neder-l.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031119.html
Subject: Web: 0311.19: Novembernummer Taalschrift verschenen

=====================================
Novembernummer Taalschrift verschenen
=====================================

De nieuwe editie van Taalschrift is verschenen met daarin de volgende onderwerpen:


DISCUSSIE
Hou de oude letteren levend!

Worden jongeren tegenwoordig nog warm gemaakt voor het Middelnederlands? De huidige lessen Nederlandse taal- en letterkunde bevatten nog amper historische taalkunde. Volgens Piet Verkruijsse behoren liefhebbers van oude Nederlandse teksten binnenkort tot een uitstervend ras. En dat zou doodjammer zijn. Of niet?

  • Piet Verkruijsse

Lees verder op: http://taalschrift.org/discussie/000305.html

U wordt uitgenodigd om te reageren via de reactiemogelijkheid onderaan de column.


REPORTAGE
Toen cowboys en indianen Nederlands spraken

Lang nadat Peter Stuyvesant zijn Nieuw Nederland prijs heeft gegeven aan de Engelsen blijven bewoners van de Amerikaanse Oostkust nog Nederlands praten. De roots van dit zeventiende eeuwse ‘Low Dutch’ opsporen heeft iets weg van een avonturenroman. Bea Ros volgt taalkundige Jaap van Marle tijdens zijn speurtocht. Voor sprekende bewijzen komt hij te laat, maar een historische vervalsing ontsnapt hem niet….

  • Bea Ros

Lees verder op: http://taalschrift.org/reportage/000303.html


(7)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 17 Nov 2003 09:00:59 +0100
From: R. Brandsma <R.Brandsma@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031120.html
Subject: Web: 0311.20: On-line-editie 'Etymologisch woordenboek van het Nederlands' beschikbaar

=======================================================================
On-line-editie ‘Etymologisch woordenboek van het Nederlands’ beschikbaar
=======================================================================

http://www.etymologie.nl

Het Digitaal Productiecentrum (DPC) van de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam heeft de online editie van het Etymologisch woordenboek van het Nederlands ontwikkeld. Onlangs verscheen bij Amsterdam University Press het eerste deel (A-E) van het Etymologisch woordenboek van het Nederlands onder hoofdredactie van dr. Marlies Philippa met dr. fil. Frans Debrabandere en dr. Arend Quak.

Dit zeer uitgebreide en vernieuwende woordenboek is gebaseerd op de laatste wetenschappelijke inzichten en herleidt de oorsprong en ontwikkeling van in totaal meer dan 14.000 Nederlandse woorden. Het Etymologisch woordenboek is het eerste woordenboek wereldwijd waarin de zogenaamde substraattheorie wordt toegepast. Daarnaast onderscheidt het Etymologisch woordenboek zich door het systematisch bronnenonderzoek naar de oudste dateringen van woorden en van de veranderende betekenissen van een woord. Het gehele woordenboek omvat naar verwachting vier delen, te verschijnen tussen 2003 en 2009.

Voor algemeen en professioneel gebruik

Het Etymologisch woordenboek van het Nederlands is zowel geschikt voor algemeen als voor professioneel gebruik. De professionele gebruiker wordt uitgebreid bediend met gedetailleerde bronaanduidingen en verwante woordvormen in andere talen, terwijl de ‘gewone’ gebruiker zich vooral zal interesseren voor de korte anekdotes waarin de ontleningsgeschiedenis en/of betekenisontwikkeling van het woord beschreven wordt. De redactie selecteerde vooral woorden die gangbaar zijn in de spreektaal en liet vakjargon buiten beschouwing.

On-line-editie

De website biedt o.m. geavanceerde zoekmogelijkheden op talrijke etymologische categorieen en is daarmee speciaal geschikt voor professioneel gebruik. Daarnaast bevat de website de meest actuele versie van het woordenboek, met de beschikbare lemma’s die nog niet zijn gepubliceerd in de gebonden uitgave. De website wordt vanaf 1 januari 2004 op licentiebasis toegankelijk.

Digitaal Productiecentrum (DPC)

Het Digitaal Productiecentrum werkt samen met wetenschappers, kennisorganisaties en Amsterdam University Press aan digitale publicatieprojecten waarbij het DPC technologie en project expertise inbrengt. Het DPC ontwikkelt onder meer elektronische tijdschriften, beeld- en tekstdatabanken, elektronische woordenboeken, multimedia publicaties, stelt deze beschikbaar en zorgt voor archivering.

Onderzoekers en instituten die een woordenboek of een andere digitale publicatie willen laten maken, kunnen contact opnemen met het Digitaal Productiecentrum. Zie voor meer informatie: http://www.uba.uva.nl/dpc/

Renze Brandsma, UB
hoofd Digitaal Productiecentrum
telefoon: +31 (0)20-525.21.65
e-mail: r.brandsma@uva.nl

(8)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 20 Nov 2003 17:18:46 +0100
From: R. Brandsma <R.Brandsma@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031121.html
Subject: Web: 0311.21: UB van UVA lanceert beelddatabank Doopsgezinde Prenten

===============================================
Bibliotheek Universiteit van Amsterdam lanceert beelddatabank Doopsgezinde Prenten
===============================================

http://dpc.uba.uva.nl/doopsgezindeprenten

Op donderdag 20 november 2003 is de bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam de beelddatabank van Doopsgezinde Prenten officieel in gebruik gesteld. Door digitalisering van de prentencollectie van de Doopsgezinde Bibliotheek zijn de ruim 1500 portretten, historieprenten en afbeeldingen van gebouwen nu via internet te bekijken. Voor het eerst is een grote verzameling uit de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek in haar geheel digitaal toegankelijk.

De prentencollectie van de Doopsgezinde Bibliotheek is sinds de 18e eeuw langzaam gegroeid tot haar huidige omvang. De collectie is onderdeel van de Doopsgezinde Bibliotheek en in 1968 als bruikleen naar de universiteitsbibliotheek gekomen. Behalve portretten van doopsgezinde leraren uit vijf eeuwen – waaronder een grote collectie van de enige Nederlandse reformator Menno Simons – bevat de databank afbeeldingen van Luther, Calvijn, Zwingli en vele historische figuren uit de Nederlandse (kerk)geschiedenis. De historieprenten geven een beeld van de vroegste geschiedenis van de wederdopers, met de geweldadigheden uit 1534/1535, alsmede de gruwelijkheden waaraan de eerste christenen en – na de Hervorming – de doopsgezinde martelaren werden blootgesteld. Bouwtekeningen van gebouwen waarin doopsgezinden bijeenkwamen, prentbriefkaarten en affiches completeren de beelddatabank.

Aan de ontsluiting van deze prentencollectie is een lang conserveringstraject vooraf gegaan. Het behoud van de collectie is nu veiliggesteld en voor een groot publiek toegankelijk gemaakt. De beelddatabank maakt het mogelijk in de collectie te zoeken of te bladeren.

De conservering kwam tot stand met substantiele bijdragen van De Mondriaan Stichting, Stichting VSB fonds, De algemene Doopsgezinde Societeit, Het dr. Hendrik Muller’s Vaderlandsch Fonds, Stichting Prins Bernhard Cultuurfonds en de Verenigde Doopsgezinde Gemeente Amsterdam.

Het Digitaal Productiecentrum (DPC), dat ondergebracht is bij de Universiteitsbibliotheek Amsterdam, is verantwoordelijk voor de technische realisatie van de beelddatabank.

Het Digitaal Productiecentrum werkt samen met wetenschappers, kennisorganisaties en aan digitale publicatieprojecten waarbij het DPC technologie en project expertise inbrengt. Het DPC ontwikkelt onder meer elektronische tijdschriften, beeld- en tekstdatabanken, elektronische woordenboeken, multimedia publicaties, stelt deze beschikbaar en zorgt voor archivering.

Onderzoekers en instituten die een beelddatabank of een andere digitale publicatie willen laten maken, kunnen contact opnemen met het Digitaal Productiecentrum. Zie voor meer informatie: http://www.uba.uva.nl/dpc/
Renze Brandsma, UB
hoofd Digitaal Productiecentrum
telefoon: +31 (0)20-525.2165
e-mail: r.brandsma@uva.nl

(9)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 25 Nov 2003 12:29:14 +0100
From: Wilbert Spooren <w.spooren@let.vu.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031122.html
Subject: Lit: 0311.22: Pas verschenen: L. Lagerwerf, W. Spooren & L. Degand (red.). Determination of information and tenor in text: Multidisciplinary Approaches to Discourse 2003. (Amsterdam, 2003)

==============
Pas verschenen
==============

Luuk Lagerwerf, Wilbert Spooren & Liesbeth Degand (red.). Determination of information and tenor in text: Multidisciplinary Approaches to Discourse 2003. Uitgaven Stichting Neerlandistiek VU 41. Amsterdam: Stichting VU Neerlandistiek, 2003. 304 blz., EUR 18, ISBN 90-72365-77-1.

Het boek bevat de tekst van tweeentwintig bijdragen aan de vijfde Internationale Workshop over Multidisciplinary Approaches to Discourse (oktober 2003, Driebergen). Het thema van de workshop was ‘hoe bepaal je de inhoud cq. het standpunt van een tekst, bv. met automatische hulpmiddelen?’

Het boek bevat bijdragen over automatische en handmatige analyse van informatiedichtheid, subjectivteit en framing, verschillende methodes van automatische tekstanalyse (waaronder Latent Semantic Analysis en de NET-methode), metafooranalyse en grammaticale constructies, in verschillende tekstgenres. De bijdragen komen vanuit verschillende disciplines: cognitieve en computationele taalkunde, psychologie, communicatiewetenschap. Het boek bevat bijdragen van o.a. Bonnie Webber, Dorit Ravid & Ruth Berman, Livia Polanyi & Annie Zaenen, Gerard Steen, Claes de Vreese, Peter Foltz, Alan Cienki en Paul Deane.

Het boek kost EUR 18,= (excl. verzendkosten) en is te bestellen door contact op te nemen met de Stichting VU Neerlandistiek, Faculteit der Letteren, Vrije Universiteit Amsterdam, De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam of door een e-mail te sturen naar Jan Noordegraaf van de stichting (j.noordegraaf@let.vu.nl).

(10)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 26 Nov 2003 11:07:24 +0100
From: Arno van der Plank <arno@van-der-plank.com>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031123.html
Subject: Lit: 0311.23: Arno van der Plank: 'Zoals de ouden zongen, piept deze jongen' (gedachtes van Van der Plank bij het verschijnen op cd van zijn database Sub Rosa)

========================================
Zoals de ouden zongen, piept deze jongen
========================================

Arno van der Plank. Sub Rosa, of het naslagwerk ‘zo als het behoort te zyn.’ Database (op cd) Populair Proza van 1550 tot 1850, met momenteel ca. 2750 foto’s. Deventer: A&L Publishers, 2003. Prijs: versie particulieren EUR 63.00, versie antiquaren EUR 100.00.

De eerste keer dat ik met Populair Proza in aanraking kwam, was in de jaren zeventig, ten tijde van mijn studie mo-B Nederlands aan de Gelderse Leergangen te Arnhem. Tijdens zijn enthousiasmerende colleges liet prof. P.J. Buijnsters vaak een exemplaar uit zijn prive-collectie zien. Uit zijn tas kwam een dikke gewatteerde enveloppe. Heel voorzichtig – alsof hij voor het eerst een baby uit de wieg haalde – nam hij het boek eruit en met een verzaligde glimlach opende hij het op een door hem van tevoren bepaalde plaats. ‘Hier ziet u …’, sprak hij – terwijl hij in sneltreinvaart tussen de banken door liep en het boek zodanig vasthield dat onze blikken de kostbare pagina niet te veel konden bevuilen -, ‘een gegraveerd portret van Betje Wolff.’ Onwillekeurig moest ik dan denken aan het gedicht ‘Aan Rika’ van Piet Paaltjens: de kennismaking kon niet korter zijn. Het gevolg van zijn aanpak was wel dat ik brandde van nieuwsgierigheid en de eerstvolgende zomervakantie reisde ik vanuit Lettele naar Den Haag en Amsterdam om in de KB en de UB bepaalde werken van dichtbij te bekijken.

Buijnsters’ enthousiasme bracht mij er ook toe een deel van mijn spaargeld te beleggen in bekende naslagwerken, zoals Buisman, ‘Populaire Prozaschrijvers van 1600 tot 1815’, de fotomechanische herdruk van Muller, De Vries, Scheepers, ‘Populaire prozaschijvers der XVIIe en XVIIIe eeuw’ en de schitterend geillustreerde Veilingcatalogus van Buisman, ‘Dutch Popular Literature’. Boeken waarin hoofdzakelijk titels staan, maar die even boeiend zijn om te lezen als een roman. Al snel begon ik in mijn exemplaar van Buisman – met potlood natuurlijk – aantekeningen te maken van verwijzingen, vindplaatsen en niet vermelde drukken die ik op mijn speurtochten tegenkwam.

Hoe schitterend de gedrukte catalogi en naslagwerken ook waren, het werken ermee bleef omslachtig. Voordat ik een titel gevonden had, moest ik vaak tijden bladeren. Dit moest eenvoudiger kunnen! Nadat ik in 1982 een computer had aangeschaft, begon ik met het aanleggen van een database van Populair Proza uit de periode 1550 tot 1850 die in de loop der jaren uitgroeide tot een bestand van ruim veertienduizend titels. In dit bestand zijn alle nummers van Buisman, Versnel, Waller, Muller, De Vries, Scheepers, Boekenoogen, STCA, Gieles & Plak en Mateboer en de meeste nummers van Buijnsters, Clemens, Luza en Tiele met verwijzingen, beschrijvingen en vindplaatsen terug te vinden en van talrijke nummers worden ‘nieuwe’ drukken vermeld. (Voetnoot 1.) Het bestand werd – door een zelf ontwikkeld computerprogramma – op allerlei manieren toegankelijk gemaakt. Ik kon na verloop van tijd alle mogelijke selecties maken, op ieder woord uit de titel zoeken en met een muisklik een overzicht krijgen van alle drukken van een titel, alle werken van een auteur, alle uitgaven van een drukker, alle uitgaven uit een bepaald jaar, et cetera.

Hoewel dit een enorme verbetering was, was ik nog niet geheel tevreden. Het beschrijven van titels – zeker bij Populair Proza – was een heidens karwei, waarbij fouten snel gemaakt waren. En, aan alle gebruikte beschrijvingsmethoden kleefden bezwaren. Om die te ondervangen, schafte ik een digitale camera aan en begon digitale kleurenfoto’s van de titelpagina – en het frontispice – in mijn bestand op te nemen. Tevens maakte ik foto’s van bijgebonden fondslijsten. Simpele werkzaamheden, die al snel hun vruchten afwierpen, toen ik thuis op mijn gemak exemplaren met elkaar kon vergelijken.

Door de STCN-vingerafdruk – een vaste formule bestaande uit jaar, formaat en de positie van enige katernsignaturen ten opzichte van de erboven staande tekstregel – werd het mogelijk om edities uniek te identificeren of van elkaar te onderscheiden. Toch bleek de notatie van de vingerafdruk af en toe problemen op te leveren. Was er sprake van een slordigheid, of had ik een afwijkende druk in handen? Welke e werd bijvoorbeeld bedoeld bij de vingerafdruk 164808 – b1 A e : b2 Y bok? In mijn exemplaar stond boven de A: begeerte. Om absoluut zeker te zijn, moest ik toch het exemplaar zelf raadplegen. Om aan alle onzekerheid een eind te maken, begon ik naast de vingerafdruk – die natuurlijk via het programma gezocht moest kunnen worden! – tevens digitale foto’s van de fingerprintpagina’s op te nemen.

Zo kreeg ik een vrijwel ideaal bestand. Het enige wat nog op mijn wensenlijstje stond, waren foto’s van de illustraties. Deze wens bleek gezien de staat waarin veel boeken verkeren – vaak kunnen ze minder dan negentig procent open – en de enorme hoeveelheid opslagruimte die dergelijke foto’s vergen, niet snel te vervullen. Maar ja, een mens moet wat te wensen overhouden, nietwaar?

Bij A&L Publishers te Deventer is kortelings een CD van het bovengenoemde programma verschenen onder de titel ‘Sub Rosa, of het naslagwerk ‘zo als het behoort te zyn”. Zoals het motto – Zoals de ouden zongen, piept deze jongen – aangeeft, heb ik Populair Proza ruim opgevat – zoals Versnel, Waller, Muller, De Vries en Scheepers en, in mindere mate, Buisman, dat deden. Zelfs heb ik me soms laten leiden door eigen voorkeur en belangstelling. Zo zijn bijvoorbeeld alle werken met het woord ‘Lichtmis’ in de titel opgenomen en van Weyerman, Focquenbroch, Soet, Van Alphen, Wolff-Bekker en Feith ook uitgaven die strikt genomen niet onder het begrip Populair Proza vallen – zoals hun poezie en toneelstukken. Bij tal van titels is een foto van de titelpagina, het frontispice en de fingerprintpagina’s opgenomen. Het titel- en het fotobestand zullen voortdurend uitgebreid worden. Nieuwe foto’s zullen gratis beschikbaar gesteld worden via de halfjaarlijkse update-CD. In de toekomst zullen de foto’s ook op DVD verschijnen! Verdere informatie over het programma – er zijn twee versies: een voor particulieren en een voor antiquaren – en de aanschafprijzen kunt u vinden op hun website: http://www.amore-et-labore.nl.

Tot slot een woord van dank aan al diegenen – particuliere verzamelaars, medewerkers van bibliotheken en vakbroeders – die dit project tot nu toe mogelijk hebben gemaakt. Moge mijn uit de hand gelopen hobby een never ending story worden.

Voetnoot 1.
Alfabetische lijst van bekende (naslag)werken op het gebied van Populair Proza waarvan de nummers veelal voorkomen in het programma Sub Rosa:

  • Buijnsters, P.J., Levens van beruchte personen. Over de criminele biografie in Nederland gedurende de 18e eeuw, Utrecht 1980.
  • Buijnsters, P.J., Nederlandse literatuur van de achttiende eeuw, H&S Utrecht 1984.
  • Buijnsters, P.J., Spectatoriale geschriften, H&S Utrecht 1991.
  • Buijnsters, P.J., Bibliografie der geschriften van en over Betje Wolff en Aagje Deken, H&S Utrecht 1979.
  • Buisman J. Fz., M., Dutch Popular Literature. The collection of M. Buisman J. Fz., J.L. Beijers * Achter Sint Pieter 14 * Utrecht 1972.
  • Buisman J. Fzn., M., Populaire Prozaschrijvers van 1600 tot 1815. Romans, novellen, verhalen, levensbeschrijvingen, arcadia’s, sprookjes. Alphabetische naamlijst door M. Buisman J. Fzn. Met medewerking van F.J. Dubiez en een voorwoord van Prof. Mr. De la Fontaine Verwey. Amsterdam, N.V. Boekhandel en Antiquariaat B.M. Israel
  • Clemens, J.Th.W., Italiaanse boeken in het Nederlands vertaald (tot 1800) Biografie samengesteld door J.Th.W. Clemens met medewerking van J.W. Steenbeek, J.B. Wolters, Groningen 1964.
  • Dronckers, E., Verzameling F.G. Waller. Catalogus van Nederlandsche en Vlaamsche populaire boeken, Den Haag 1936.
  • Van Eeghen, P. van / J.Ph. van der Kellen, Het werk van Jan en Casper Luyken, Amsterdam 1905, 2 dln.
  • Gieles, J.L.M. en A.P.J. Plak, Bibliografie van het Nederlandstalig narratief fictioneel proza 1670-1700. Bibliography of prose fiction written in or translated into Dutch 1670-1700. Samengesteld door J.L.M. Gieles en A.P.J. Plak. Ingeleid door L.R. Pol, Nieuwkoop, De Graaf Publishers BV 1988.
  • Knuttel, W.P.C., Verboden boeken in de Republiek der Verenigde Nederlanden, Den Haag 1914.
  • Leemans, Inger, Het woord is aan de onderkant. Radicale ideeen in Nederlandse pornografische romans 1670-1700, uitgeverij Vantilt 2002.
  • Luza, Bob, Old & Rare Books, The library of Bob Luza, Amsterdam, A.L. van Gendt & Co., B.V. 1981.
  • Mateboer, J., Bibliografie van het Nederlandstalig narratief fictioneel proza 1701-1800. A bibliography of prose fiction written in or translated into Dutch (1701-1800) Samengesteld en ingeleid door J. Mateboer. Met een woord vooraf door W. van den Berg, Nieuwkoop, De Graaf Publishers 1996.
  • Muller, Frederik, Nederlandse Letterkunde – Populaire Prozaschrijvers der XVIIe en XVIIIe eeuw, Romans en verhalen […], Amsterdam 1893.
  • Scheepers, J.F.M., Catalogus van een zeer belangrijke verzameling fraaie en zeldzame boeken der 16e – 18e eeuw zijnde het eerste gedeelte der bibliotheek van wijlen J.F.M. Scheepers te Rotterdam […], Utrecht 1947
  • Scheepers, J.F.M., Catalogus van een zeer belangrijke verzameling fraaie en zeldzame boeken der 17e – 19e eeuw het tweede gedeelte der bibliotheek van wijlen J.F.M. Scheepers te Rotterdam […], Utrecht 1949
  • STCA, Short-title catalogus van Nederlandstalig populair proza 1670-1830 (in het bijzonder romans) aanwezig in fotokopie of op microfilm op het Instituut voor Neerlandistiek van de Universiteit van Amsterdam of in origineel aanwezig in de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam. Samengesteld door de Romanwerkgroep afdeling Verlichting. Universiteit van Amsterdam 1981.
  • Tiele, P.A., Nederlandsche Bibliographie van Land- en Volkenkunde door P.A. Tiele, Amsterdam, Frederik Muller en Comp., 1884
  • Versnel, A collection of Rarities and curiosities property of a wellknown Dutch collector, J.L. Beijers, Utrecht 1959.
  • Vries, R.W.P. de, Nederlandse Letterkunde. Populaire Prozaschrijvers der XVIIe en XVIIIe eeuw, Romans en verhalen […] voorhanden bij R.W.P. de Vries, Amsterdam 1907.

Arno van der Plank

(11)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 19 Nov 2003 14:15:35 +0100
From: Ariane Verkoren/Louis Couperus Museum <verkoren@t11.net>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031124.html
Subject: Ten: 0311.24: Tentoonstelling 'De weifelende sekse. Opvattingen over homoseksualiteit rond 1900 en het werk van Louis Couperus' van do 20 november 2003 - zo 2 mei 2004 in het Louis Couperus Museum te Den Haag

=====================================
Tentoonstelling ‘De weifelende sekse’
=====================================

Tentoonstelling in het Louis Couperus Museum ‘De weifelende sekse. Opvattingen over homoseksualiteit rond 1900 en het werk van Louis Couperus’ 20 november 2003 – 2 mei 2004

Rond 1900 was het denken over homoseksualiteit aan ingrijpende veranderingen onderhevig. Tal van artsen en psychiaters bestudeerden het verschijnsel om tot de conclusie te komen dat het toch niet ging om een misdaad, noch om een ziektebeeld maar veeleer om een bij de geboorte meegekregen mogelijkheid. Tegelijkertijd werd homoseksualiteit een onderdeel van een meer algemene esthetische levenshouding die balanceerde op het randje van de decadentie en die in zijn vormgeving putte uit het arsenaal van antieke voorgangers.

Het werk van Couperus past in beide ontwikkelingen. De deterministische opvatting van homoseksualiteit als onontkoombaar gegeven van de natuur sluit haarfijn aan bij Couperus’ algemene grondtoon van onvermijdelijkheid en noodlot, terwijl de meer esthetische variant, met wortels in de antieke wereld, in zijn werk eveneens aan de orde komt.

In de literatuur rond 1900 kwam de veranderde visie tot uiting. Zo verschenen nu voor het eerst romans waarin de homoseksuele liefde (of vaker nog de worsteling ermee) het onderwerp vormden. Sommige schrijvers publiceerden hun boeken veiligheidshalve onder pseudoniem. Anderen, zoals Jacob Israel de Haan, moesten hun openheid met smaad bekopen.

De tentoonstelling ‘De weifelende sekse’ in het Louis Couperus Museum illustreert de twee bovengenoemde tendensen in de emancipatie van de homoseksualiteit rond 1900 en plaatst het werk van Louis Couperus in deze ontwikkeling, in vergelijking met dat van tijdgenoten zoals Oscar Wilde in Engeland en Jacob Israel de Haan in ons land. Speciale aandacht wordt besteed aan Couperus’ romans ‘Noodlot’, ‘De berg van licht’ en ‘De komedianten’. De titel van de tentoonstelling is ontleend aan ‘De berg van licht’.

LOUIS COUPERUS MUSEUM
Javastraat 17, 2585 AB Den Haag
+31 (0)70-3640653, couperusmuseum@wanadoo.nl
contactpersoon: Eugenie Boer, Conservator
Openingstijden: donderdag t/m zondag van 12.00-17.00 uur

(12)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 26 Nov 2003 11:07:24 +0100
From: P.J. Verkruijsse <p.j.verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031125.html
Subject: Sym: 0311.25: Congres 'De onfeilbare kritiek' n.a.v. eredoctoraat Kees Fens, wo 7 - do 8 januari 2004 te Amsterdam

====================================================
De (on)feilbare kritiek: congres naar aanleiding van eredoctoraat Kees Fens, 7 en 8 januari 2004
====================================================

Op 8 januari 2004 reikt de Universiteit van Amsterdam aan Kees Fens een eredoctoraat uit vanwege zijn verdiensten voor de Nederlandse letterkunde als scherpzinnige en integere criticus en essayist, wiens leeswijze al meer dan veertig jaar toonaangevend is voor de literaire kritiek. Ter gelegenheid daarvan organiseert de Leerstoelgroep Moderne Nederlandse Letterkunde een tweedaags congres, dat vrij toegankelijk is, onder de titel ‘De (on)feilbare kritiek’.

Op 7 januari worden er in het P.C. Hoofthuis (Spuistraat 134) twee plenaire lezingen gegeven. De eerste zal uitgesproken worden door Uli Jessurun d’Oliveira, met wie Fens het baanbrekende tijdschrift Merlyn opgericht heeft. De tweede wordt gegeven door prof.dr. Dick van Halsema, die zal spreken over de ontwikkeling van Fens’ kritische opvattingen. Daarna volgen in zeven sessies 24 lezingen van vakgenoten uit het hele land. Er zijn sessies Objectivisme, Jeugdliteratuur, Kunstkritiek, Herziene kritiek, Negentiende eeuw, Grensverkeer en Kritiek als Institutie.

Het congres wordt op 8 januari voortgezet in de Doopsgezinde Kerk aan het Singel met drie lezingen over toonaangevende critici door Arnold Heumakers (over Sainte-Beuve), Odin Dekkers (over Matthew Arnold) en Marita Mathijsen (over Busken Huet). Daarna wordt het eerste exemplaar van Fens’ nieuwe bundel, ‘Dat oude Europa’, uitgereikt. Onder leiding van Frits van Oostrom volgt een forumdiscussie met Maarten Doorman, Elsbeth Etty, Bas Heijne en Arnold Heumakers over drie door Fens aangedragen stellingen. In de middag volgt in de Lutherse kerk de toekenning van het eredoctoraat, waarbij Fens een dankwoord zal spreken.

Marita Mathijsen

(Zie ook: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/07/030711.html en http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/03/030321.html.)

(13)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 18 Nov 2003 10:16:15 +0100
From: Filip Devos <Filip.Devos@UGent.be>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031126.html
Subject: Sym: 0311.26: Programma Morfologiedagen 2003 op do 4 en vr 5 december 2003 te Gent

=====================================
Programma Morfologiedagen 2003 – Gent
=====================================

In Neder-L 0308.23 (http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/08/030828.html) werd bekend gemaakt dat op donderdag 4 en vrijdag 5 december 2003 de Morfologiedagen 2003 plaatsvinden in Gent. Het programma ziet er als volgt uit:

Donderdag 4 december 2003

13.30 uur begroeting
13.35 uur Johan Taeldeman (UGent), ‘T-deletie in de Nederlandse dialecten revisited’
14.15 uur Magda Devos (UGent), ‘Pronominale substitutie in het West-Vlaams’
14.55 uur Jaap van Marle (Open Universiteit Nederland), ‘Over woorden en stammen: evidentie uit de Nederlandse dialecten’
15.35 uur koffie
16.00 uur Nieke Roos (KUNijmegen), ‘Voicingassimilatie in de Veenkolonien’
16.40 uur A. Neijt (KUNijmegen), ‘Taalgedrag en theorie: tegenstrijdige factoren bij de keuze van tussenklanken’
17.20 uur receptie
19.00 uur gezamenlijke lunch

Vrijdag 5 december 2003

9.15 uur Johan De Caluwe (UGent), ‘De converterende kracht van partikels: van “burger” tot “inburgeren”‘
9.55 uur Ariane van Santen (Rijksuniversiteit Leiden), ‘De converterende kracht van partikels: van “vrolijk” tot “opvrolijken”‘
10.35 uur koffie
11.00 uur Freek Van de Velde (KULeuven), ‘Diachroon corpus- onderzoek bij adverbia op – “gewijs” / “-erwijs”‘
11.40 uur Jose Tummers, Dirk Speelman en Dirk Geeraerts (KULeuven), ‘Het prosodisch(e) effect. De invloed van fonologische factoren op de adjectivische buiging’
12.20 uur Matthias Huening (Berlijn), ‘AN-samenstellingen in het Nederlands en in het Duits’
13.00 uur gezamenlijke lunch
14.15 uur Bert Cappelle (Kulak), ‘Meervoudig “-er” bij Engelse partikelwerkwoorden’
14.55 uur Araceli Gomez Fernandez (Universite Paris13/ Universite Salamanque), ‘Relations morpho-semantiques du suffixe “-ble”‘
15.35 uur Kristel Van Goethem (KULeuven), ‘L’emploi prefixal des prepositions “contre” et “tegen”‘
16.15 uur koffie

Nadere informatie over de Morfologiedagen (o.a. abstracts van lezingen) is te vinden op: http://allserv.rug.ac.be/~jtaeldem/event.html Verdere inlichtingen en inschrijvingen: Filip.Devos@UGent.be

(14)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 26 Nov 2003 11:07:24 +0100
From: P.J. Verkruijsse <p.j.verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031127.html
Subject: Sym: 0311.27: Colloquium 'Verlichte Letteren in Noord en Zuid (1670-1815)' op wo 10 december 2003 te Gent

============================================================
Colloquium ‘Verlichte Letteren in Noord en Zuid (1670-1815)’
============================================================

*------------------------------------------------------------*
|                                                            |
|                         COLLOQUIUM                         |
|                                                            |
|       Verlichte Letteren in Noord en Zuid (1670-1815)      |
|                                                            |
|                     10 december 2003                       |
|                                                            |
| Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde |
|                      Koningstraat 18                       |
|                         9000 Gent                          |
|                                                            |
| Organisatie:                                               |
| Andre Hanou (Nijmegen), Paul Pelckmans (Antwerpen),        |
| Marc Van Vaeck (Leuven) i.s.m.  Spiegel der Letteren       |
|                                                            |
*------------------------------------------------------------*

De studie van de Verlichting is mondiaal de laatste 25 jaar exponentieel toegenomen: erkenning voor een ‘Sattelzeit’ waarin oude klassieke en religieuze kaders worden vervangen of vernieuwd, zodanig dat de huidige ‘moderne’ samenleving herkenbaar wordt. In het bijzonder geldt dit de Nederlanden. Hier was de aandacht lang gevestigd op de prestaties van de bijzonder prestigieuze Renaissance/Gouden Eeuw. Tegelijk werden de opvattingen omtrent wat belangrijk en onbelangrijk geweest is in de literatuur van de (lange) achttiende eeuw veelal gekleurd door negentiende-eeuwse, vaak moralistische en conservatieve visies. In de laatste kwart eeuw worden de eigen historische en levensbeschouwelijke achtergronden van het tijdvak meer beeldbepalend.

Het buitenland lijkt nog eerder zicht gekregen te hebben op het belang van de Nederlanden in dit tijdvak dan onze taalgenoten; blijkens de studies van bijv. Simon Schama, en, recentelijk, Jonathan Israel. Deze laatste laat de Verlichting zelfs in onze Nederlanden, en niet in Frankrijk beginnen, meer precies in het specifieke burger-milieu van de Verenigde Provincien, waar de spinozistische Verlichting bijzonder aansloeg.

Toch werden ook hier zowel in het Noorden als in het Zuiden de nodige aanzetten gegeven om de achterstand in te lopen. Er werden op dit tijdvak toegesneden organisaties en vakbladen opgericht. Er was een hausse aan tekstedities en documentaire uitgaven zoals de brievenedities van Bilderdijk, Hemsterhuis, Kinker, Wolff; tekstedities van Dijkerius, Justus van Effen, Jan Kinker, Juliana de Lannoy, Gerrit Paape, Van Woensel, Jacob Campo Weyerman, Wolff-Bekker en vele andere schrijvers; tientallen delen egodocumenten onder redactie van R. Dekker; de ‘Cahiers voor Zuidnederlandse Letterkunde van de achttiende eeuw’. Het Pierre Bayle-instituut besteedde in tientallen uitgaven aandacht aan de positie van Nederland, voor 1750, als boekdistributiecentrum van Europa. Nog maar kort geleden verschenen nieuwe studies over de ontwikkeling van de roman (Leemans), het toneel (De Haas), en deze ontwikkeling lijkt nog voort te gaan. In een NWO-project over het Duitslandbeeld in de Nederlandse letteren 1750-1840 zal ongetwijfeld de uitstraling van de Duitse Verlichting naar hier aandacht krijgen. Het leven van de Verlichting zoals tot uitdrukking komend in genootschappen, tijdschriften, fictief proza, controversiele literatuur over politieke, maatschappelijke, religieuze thema’s, trekt veel aandacht.

Deze ontwikkelingen zijn mogelijk slechts ten dele geevalueerd in het recente IJkpuntboek 1800: ‘Blauwdrukken voor een samenleving’. Tijd voor een colloquium: een overzicht van de stand van zaken, een inventarisatie van de strijdvragen op de vele deelterreinen van de achttiende-eeuwse letteren.


Programma

10.30 Ontvangst

11.00 Sessie 1

Dr. Andre Hanou (hoogleraar Universiteit Nijmegen) ‘De Verlichting brandt’. Een kwart eeuw onderzoek naar literatuur en cultuur van de Nederlanden 1670-1830

Dr. Inger Leemans (docent Universiteit Utrecht, postdoc Universiteit Nijmegen) Lieve Wellust! Erotica in de achttiende eeuw

Peter Altena (docent Nijmegen; publicist) Infame scribbelaars, vuile boeken. Eer en schande van Nederlandse romans en hun schrijvers in de achttiende eeuw

12.15-14.00 Tijd voor lunch

14.00 Sessie 2

Dr. Marleen de Vries (publiciste) Efemeriden, seniliteiten, Republiekjes der Letteren. De geheime fantasien over literaire genootschappen op een rijtje gezet.

Rietje van Vliet (publiciste; redacteur Astraea) Nadrukkers met ‘haviksklauwen’. De op- en neergang van de boekhandel in de achttiende eeuw.

Dr. Geert van den Bossche (Universiteit Gent) Over pachters en parkieten. Gedrukte politiek in het Zuiden

15.15-15.45 Pauze

15.45 Sessie 3

Forum, met sprekers en publiek. Voorzitter: Andre Hanou.

17.00 Borrel

Met dank aan
Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen
Spiegel der Letteren
Uitgeverij Peeters (Leuven/Parijs)


Inschrijvingsformulier

Voor 5 december te verzenden naar:
Marc van Vaeck, red. Spiegel der Letteren, KULeuven, Blijde Inkomststraat 21, 3000 Leuven

…………………………. schrijft met

1 / 2 personen in voor het colloquium

Verlichte Letteren in Noord en Zuid (1670-1815)

en stort … x 10 EUR op KBC-rekening 409-6516431-15

van Universiteit Antwerpen Stadscampus

met vermelding “SC200314”

(15)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 20 Nov 2003 14:40:58 +0100
From: Edwin Lucas <edwin.lucas@wxs.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/11/031128.html
Subject: Sym: 0311.28: Achterbergsymposium op za 29 november 2003 te Amersfoort

========================
Achterbergsymposium 2003
========================

Het Genootschap Gerrit Achterberg organiseert in 2003 weer een Achterbergsymposium. Het symposium vindt plaats op zaterdag 29 november 2003 van 10.00 uur tot uiterlijk 17.00 uur in de Buiningzaal van Museum Flehite, Westsingel 50 te Amersfoort. Het Genootschap schotelt de bezoekers dit jaar een gevarieerd programma voor van poezie-interpretatie, muziektheater, psychiatrie en een videodocumentaire.

Neerlandicus Jaap de Gier plaatst het gedicht ‘De verloren zoon’ in breder perspectief. Onderzoeker Pieter van Dyck, die bij het Vlaams Fonds voor Wetenschap en Onderzoek (FWO) een proefschrift voorbereidt over het fragmentatiemotief in de poezie van Achterberg, presenteert Achterberg als ‘taalknutselaar’. Hij belicht de poezie van Achterberg met aandacht voor het associatieve, het onaffe, het fragmentaire, het ordeverstorende, het betekenisloze.

Over Achterberg als psychiatrisch patient was het afgelopen jaar veel te doen in de media. Prof. dr. Ph.D.A. Treffers, hoofd Afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie van het Leids Universitair Medisch Centrum en directeur van het Academisch Centrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie Curium te Oegstgeest, bespreekt de psychiatrische diagnostiek en behandeling van Achterberg, geplaatst in diens tijd. Hij zal kanttekeningen zetten bij het gebruik van de gedichten in de psychiatrische diagnostiek, en bij het gebruik van psychiatrische inzichten bij de interpretatie van poezie.
De Amsterdamse Theatergroep Flint, die dit najaar optreedt met de muziektheatervoorstelling ‘De dichter is een koe’, gebaseerd op het werk van Gerrit Achterberg, leent acteur/zanger David Vos en zakelijk leider Jantien Plooij een uur uit om iets te vertellen over de aanleiding tot de voorstelling, de opzet, de uitgangspunten en dergelijke. Ze zullen fragmenten van het programma vanaf CD ten gehore brengen.

Bij wijze van entr’acte vertoont het Genootschap de videodocumentaire ‘Wat niet goed is, is niet geschreven; Gerrit Achterberg 1905-1962’. De videofilm (NCRV, 1980) is gemaakt door Jelle van Doornik (samenstelling en regie) en Wim Hazeu (secenario). In beeld en aan het woord komen, onder vele anderen: Roel Houwink, Cathrien Achterberg-van Baak en Jan Vermeulen.

Programma

10.00 Koffie/thee
10.25 Welkom; mededelingen
10.30 Jaap de Gier, Achterbergs ‘De verloren zoon’ in breder perspectief
11.15 Videodocumentaire: Wat niet goed is, is niet geschreven (1980)
12.00 Pauze (lunch in de stad, museumbezoek)
13.30 David Vos en Jantien Plooij, De dichter is een koe
14.15 Pieter van Dyck, Ballade van de bricoleur
15.00 Pauze
15.15 Prof. dr. Ph.D.A. Treffers, Psychiaters over Achterberg en zijn poezie

Over de sprekers

Jaap de Gier was docent Nederlands M.O. te Arnhem en te Rotterdam. Hij is gepromoveerd op de studie ‘Stichtelijke en onstichtelijke experimenten’, een onderzoek naar de ontwikkeling van Geerten Gossaert en de samenstelling van diens dichtbundel. Jaap de Gier is lid van het bestuur van de Stichting Genootschap Gerrit Achterberg. David Vos en Jantien Plooij zijn respectievelijk acteur/zanger en zakelijk leider bij Theatergroep Flint, Amsterdam.

Pieter van Dyck studeerde Germaanse talen aan de Universiteit van Antwerpen en volgde een interuniversitaire GGS-opleiding Literatuurwetenschap. Momenteel is hij aspirant bij het Vlaams Fonds voor Wetenschap en Onderzoek (FWO). Hij bereidt een proefschrift voor over het fragmentatiemotief in de poezie van Gerrit Achterberg. Prof. dr. Ph.D.A. Treffers is hoofd Afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie van het Leids Universitair Medisch Centrum, en directeur van het Academisch Centrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie Curium te Oegstgeest.

Toegang

Toegang tot het symposium is gratis voor donateurs van de Stichting Genootschap Gerrit Achterberg. Niet-donateurs kunnen aan de ingang donateur worden. Anders betalen zij EUR 7,50 entree. Donateurs hebben niet alleen gratis toegang tot het symposium, maar ontvangen ook het ‘Jaarboek Gerrit Achterberg’ en, rond de jaarwisseling, een fraai drukwerkje van de Avalonpers. Donateur is wie jaarlijks een bedrag van minimaal EUR 23 stort op girorekening 5274091 t.n.v. Stichting Genootschap Gerrit Achterberg.

Praktische informatie

Het symposium zal plaatsvinden in de Buiningzaal van Museum Flehite, Westsingel 50 te Amersfoort. Flehite is op loopafstand gelegen van het NS-station Amersfoort; in de directe omgeving zijn verschillende parkeergarages (maar let op: Amersfoort gaat danig op de schop). Voor bezoekers van het Achterbergsymposium is de toegang tot het museum op 29 november gratis.

Meer informatie

Stichting Genootschap Gerrit Achterberg
Fabian Stolk
Tulastraat 31
3573 XE Utrecht
telefoon +31 (0)30-271.48.76
e-mail fabian.stolk@let.uu.nl

Bezoek ook de website van het Achterberggenootschap: http://www.let.uu.nl/~Fabian.Stolk/personal/achterberg/SGGA/index.htm

(16)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

*-------------------------------------------------------------------------*
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L uw-voornaam/voorletters uw-achternaam  |
| Neder-L op het web/WWW: Neder-L-nummers zijn vanaf januari 1997 in      |
|   web-formaat te lezen via: http://www.neder-l.nl/                      |
|   Nadere informatie over Neder-L in web-formaat: zie artikel 9706.01    |
|   Er is ook een WWW-archief met alle e-mailversies van Neder-L sinds    |
|   juni 1992, dat ook op trefwoord doorzocht kan worden; de URL van dit  |
|   listserv-archief: http://listserv.surfnet.nl/archives/neder-l.html    |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
|   Of maak gebruik van het listserv-archief (zie enkele regels hierboven)|
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
| Contact met redactie: stuur mail naar Salemans@neder-l.nl, naar         |
|   Willem.Kuiper@uva.nl, naar P.J.Verkruijsse@planet.nl (voor de         |
|   evenementenagenda), naar Marc.van.Oostendorp@meertens.knaw.nl of naar |
|   P.A.Coppen@let.kun.nl                                                 |
*-------------------------------------------------------------------------*

*-Einde-------------------- Neder-L, no. 0311.b --------------------------*