Neder-L, no. 9902.a

Subject: Neder-L, no. 9902.a
From: BJP Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Thu, 11 Feb 1999 10:19:57 +0100
Content-Type:TEXT/PLAIN
                           *********************                           
*-Zevende-jaargang--------- Neder-L, no. 9902.a -----------ISSN-0929-6514-*
|                                                                         |
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
|   (1) Rub: 9902.01: Evenementenagenda, met:                             |
|                     - Voordracht Joost Kloek over Goethe, 31 maart 1999 |
|                     (A'dam)                                             |
|                     - Seminar Litterature, 17 april 1999 (A'dam)        |
|                     - Tentoonstelling Ger Kleis, 26 maart- 27 juni 1999 |
|                     (Den Haag)                                          |
|                     - Tentoonstelling industriele boekbanden, 26 maart  |
|                     - 27 juni 1999 (Den Haag)                           |
|                     - Tentoonstelling schrijven op school, 26 maart- 3  |
|                     oktober 1999 (Rotterdam)                            |
|   (2) Rub: 9902.02: Rubriek Hora Est!: overzicht promoties              |
|   (3) Med: 9902.03: Poezieprogramma                                     |
|   (4) Med: 9902.04: Bijeenkomst Peeter Heynsgenootschap op 19 februari  |
|   (5) Med: 9902.05: Voorjaars-taaldag BKL/CBL, zaterdag 8 mei 1999 te   |
|                     Leuven                                              |
|   (6) Med: 9902.06: Afscheidscollege M. Spies                           |
|   (7) Med: 9902.07: Oproep: Literature of Frisian expatriates           |
|   (8) Lit: 9902.08: Pas verschenen: Van smaad tot erger, Amsterdamse    |
|                     boekverboden 1747-1794                              |
|   (9) Lit: 9902.09: Pas verschenen: D'Openhertige Juffrouw of           |
|                     d'ontdekte geveinsdheid                             |
|  (10) Lit: 9902.10: Bomans-catalogus                                    |
|  (11) Lit: 9902.11: speciaal nummer Parmentier over H.H. ter Balkt      |
|  (12) Col: 9902.12: Column Marc van Oostendorp: NederNed, no. 28:       |
|                     Uitslag kerstprijsvraag 1998                        |
|  (13) Col: 9902.13: Column Coppen: Linguistisch Miniatuurtje LV: Twee   |
|                     maanden te laat                                     |
|  (14) Informatie over Neder-L                                           |
|                                                                         |
*--------------------------                     --------------------------*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
Date: Mon, 8 Feb 99 15:50:47 +0100
From: Piet Verkruijsse <Piet.Verkruijsse@Hum.UvA.NL>
Subject: Rub: 9902.01: Evenementenagenda

=================
Evenementenagenda
=================


AMSTERDAM, Goethe-Institut, Westersingel 9, 020-6230421.

Voordracht Joost J. Kloek in het kader van de voordrachtcyclus ‘Over Goethe gesproken’, 31 maart 1999, 22 uur.

  • In het Goethe-jaar 1999 wordt in Amsterdam een voordrachtcyclus over Goethe georganiseerd. Joost Kloek spreekt over ‘Over Werther gesproken… Wertherfieber en publieke meningsvorming’.
    Toegang NLG 8,-; studenten NLG 4,-.

AMSTERDAM, Maison Descartes, Vijzelgracht 2A, 020-6224936, fax 6233631.

Seminar ‘Litterature’, 17 april 1999, 10 – 13.15 uur.

  • In het kader van vier seminars voor vertalers, docenten en studenten Frans bespreekt Marie-Claire Cecilia haar vertaling van ‘Indische duinen’ van Adriaan van Dis. Voertaal Frans.

DEN HAAG, Museum Meermanno-Westreenianum / Museum van het Boek, Prinsessegracht 30, 070-3462700.

Tentoonstelling Op zoek naar klassieke perfectie; 25 jaar drukken van Sub Signo Libelli, 26 maart – 27 juni 1999.

  • Expositie van ruim 50 fraai verzorgde uitgaven van de private press Sub Signo Libelli van Ger Kleis. Er verschijnt een publicatie met een inleiding op het werk van Ger Kleis en een bibliografie van zijn uitgaven.

DEN HAAG, Museum Meermanno-Westreenianum / Museum van het Boek, Prinsessegracht 30, 070-3462700.

Tentoonstelling Machinaal en mooi; industriele boekbanden uit de collectie Struik, 26 maart – 27 juni 1999.

  • Expositie van een prachtige verzameling van ruim 200 buitenlandse industriele boekbanden uit de 19e en 20e eeuw die de Amsterdamse collectioneur A.S.A. Struik enkele jaren geleden aan het museum heeft overgedragen. Er verschijnt een catalogus waarin Struik de expositie toelicht.

ROTTERDAM, Nationaal Schoolmuseum, Nieuwemarkt 1A, 010-4045425.

Tentoonstelling Met de hand geschreven, 26 maart – 3 oktober 1999.

  • Tentoonstelling over de historie, het heden en de toekomst van het leren schrijven op school in het kader van ‘1999: het jaar van het handschrift. Haalt het handschrift het jaar 3000?’ Andere tentoonstellingen in dit kader in het Scryption te Tilburg (januari tot mei) en het Museum van het Boek in Den Haag (juli tot oktober).

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
Date: Tue, 09 Feb 1999 10:53:08 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 9902.02: Rubriek Hora Est!: overzicht promoties

====================
Rubriek Hora Est!:
overzicht promoties
====================

29 januari 1999, Universiteit Utrecht.
Mevrouw J.A.J.S. Waals: An experimental view of the Dutch syllable.
Promotor prof. dr. W. Zonneveld.

10 maart 1999, 15 uur, Aula UvA, Singel 411, Amsterdam.
Mevrouw S. Gerritsen: Begrijpelijkheidsproblemen met verzwegen argumenten.
Promotor prof. dr. F.H. van Eemeren; copromotor prof. dr. R. Grootendorst.

(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
Date: Mon, 25 Jan 1999 11:50:14 +0100
From: Peter Kegel <peter.kegel@let.uu.nl>
Subject: Med: 9902.03: Poezieprogramma

==========================================================
Allemaal delen van het geheel dat ontbreekt
Lustrumprogramma Stichting Bebert over hedendaagse poezie
==========================================================

Met: Dirk van Bastelaere, Anneke Brassinga, Geert Buelens, Tonnus Oosterhoff, Rob Schouten en Willem van Toorn

Dinsdag 16 februari, 20.00 uur, entree NLG 10 (studentenkaart NLG 7,50)

Locatie: Theater Studio T, Kromme Nieuwegracht 20, Utrecht. Reserveren tot 15 februari mogelijk op tel. (030) 234 11 08

Stichting Bebert viert haar eerste lustrum met een bijzonder programma over de hedendaagse poezie. De dichters Van Bastelaere, Brassinga, Oosterhoff en Van Toorn lezen eigen werk voor en presenteren een mini- essay van circa tien minuten over een onderwerp dat in verband wordt gebracht met poezie. Buelens en Schouten geven korte lezingen die in bredere zin over poezie handelen.

‘Allemaal delen van het geheel dat ontbreekt’ is een dichtregel van Dirk van Bastelaere (o.a. Pornschlegel en andere gedichten (1988) en Diep in Amerika (1994). In de gedichten van Van Bastelaere vermengen zich de geheimen van de massamedia en massacultuur met die van poezie: ‘Telkens vindt het beeld de we-/reld voor je uit’. Van Bastelaere gaat in op de vraag in hoeverre geleende beelden en filmische settings het aloude aura van oorspronkelijkheid en authenticiteit dat de poezie omringt aantasten.

Geert Buelens is poeziecriticus en redacteur van het tijdschrift Yang. Hij geeft een korte lezing over de ‘aangeboren contrairigheid’ van poezie, waarin hij bepaalde momenten in de geschiedenis aanstipt die de afstand tussen poezie en de wereld hebben bewerkstelligd. Ook de hedendaagse poezie wordt vanuit dit perspectief aan de orde gesteld.

Anneke Brassinga heeft vijf dichtbundels, twee prozaboeken en verschillende vertalingen van literaire klassieken (Melville, Nabokov o.a.) op haar naam staan. Meest recente publicaties: Huisraad en Hapschaar (beide 1998). In haar korte lezing spreekt Brassinga over de verhouding tussen elastische taal en statische thema’s.

Tonnus Oosterhoff schrijft proza en poezie (o.a. (Robuuste tongwerken,) een stralend plenum (1997). Hij wijdt zijn mini-essay aan de wonderlijke en onbedoeld poetische wijze waarop de woorden in onze cultuur circuleren. Eens schreef Oosterhoff over kleine krantjes: ‘Net of er in de taal, die eigenlijk bedoeld is een bericht veilig naar een plek te transporteren, een lek of een scheur zit waardoor er ergens betekenis uitloopt. Voor ons. Om op te likken’.

Rob Schouten schrijft gedichten en poeziekritieken voor Vrij Nederland. In zijn kritieken en opstellen (zie bijvoorbeeld ‘Hedendaags hellenisme. Verbazing, fantasie en extase in de poezie van het fin de siecle’ in Ons Erfdeel 41 (1998), 4, p. 491-505) uit hij zijn verbazing over het feit dat nieuwe ‘vitale’ poezie nog maar weinig serieuze aandacht krijgt. In zijn korte lezing bij Bebert zal Schouten een nader signalement geven van de mentaliteitsverandering die hij in hedendaagse gedichten leest.

Willem van Toorn kan gezien worden als de dichter van het landschap. ‘Het landschap hier weet dingen van ons af’, dichtte hij in Een kraai bij Siena (1979). Ook in bundels als Dooltuin (1995) en Tegen de tijd (1998) wordt de soms problematische relatie van mens en landschap verbeeld. Van Toorn spreekt, uitgaande van zijn essay ‘Landschap en literatuur’ (in Leesbaar landschap) over de representatie van het landschap in poelislizie van de jaren ’90.

Meer informatie: Peter Kegel (030 244 63 36/253 63 45; email peter.kegel@let.uu.nl), Ronald Besemer (030 231 81 98; email ingridcl@knoware.nl).

(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
Date: Mon, 25 Jan 1999 22:24:35 +0100
From: "Els Ruijsendaal" <ruisdaal@cistron.nl>
Subject: Med: 9902.04: Bijeenkomst Peeter Heynsgenootschap op 19 februari

============
UITNODIGING
============


voor het bijwonen van de bijeenkomst van het Peeter Heynsgenootschap op

vrijdag 19 februari 1999

plaats: Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) in Leiden, Reuvensplaats 2 (schuin tegenover Universiteitsbibliotheek in het Witte Singel/Doelencomplex), Leiden.

Tel. 071-5272295.


PROGRAMMA

10.30-11.00 Aankomst met koffie.

11.00-12.30 Voordracht over het KITLV en zijn collectie
door dr. Roger Tol, bibliothecaris.

12.45-13.45 Lunch (in de nabijheid van het KITLV).

13.45-14.30 Drs. J. van der Putten:
‘Leerboeken Maleis rond 1870, opzet en methode’. Het KITLV beschikt over een belangwekkende collectie leermateriaal uit het voormalige Nederlands-Oostindie. De heer Van der Putten zal in het bijzonder aandacht schenken aan het onderwijs in het Maleis.

14.30-15.15 Drs. A. Baggerman:
‘Het uitgevershuis Blusse’.
Arianne Baggerman bereidt een dissertatie voor over de Dordtse uitgever Blusse (rond 1800). In haar voordracht zal ze een indruk geven van het belang van het uitgevershuis en speciaal aandacht schenken aan de relatie tussen Blusse en het talenonderwijs.

15.15-16.00 Huishoudelijke vergadering PHG.

Belangstellenden zijn van harte welkom, ook als zij slechts een deel van de dag kunnen volgen.

(5)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
Date: Mon, 8 Feb 99 15:42:12 WET
From: <joop.vanderhorst@arts.kuleuven.ac.be>
Subject: Med: 9902.05: Voorjaars-taaldag BKL/CBL, zaterdag 8 mei 1999 te Leuven

===========================================================
Voorjaars-taaldag BKL/CBL op zaterdag 8 mei 1999 te Leuven
===========================================================

Op Zaterdag 8 mei 1999, Leuven, vindt de Voorjaars-taaldag plaats van de Belgische Kring van Linguisten/ Cercle Belge de Linguistique BKL/CBL. Traditiegetrouw vindt de Voorjaars-taaldag wisselend plaats in een van de Belgische universiteitssteden. Dit jaar is Leuven aan de beurt. Zowel jonge onderzoekers als zij die al een lange ervaring achter de rug hebben, worden in de gelegenheid gesteld verslag uit te brengen over hun lopend onderzoek, steeds in korte lezingen van 20 minuten (plus 10 minuten discussie). Wie een lezing wenst te houden, wordt uitgenodigd om voor uiterlijk 4 april een samenvatting (maximaal half A4) toe te sturen aan: Joop van der Horst, Dept. Linguistiek KU Leuven, Blijde Inkomststraat 21, 3000 Leuven (e-mail: joop.vanderhorst@arts.kuleuven.ac.be). Het definitieve programma zal in de loop van april worden toegezonden aan leden van de BKL/CBL en aan niet-leden die zich hebben aangemeld voor een lezing of voor bijwoning van de voorjaarstaaldag.

Deelname aan de Voorjaarstaaldag staat open voor zowel leden als niet-leden van de BKL/CBL. Er zijn voor de deelnemers geen kosten aan verbonden. Maar het is natuurlijk wel beter om meteen ook lid te worden. Het lidmaatschap bedraagt BEF 400. (9,92 euro) (studenten BEF 200; 4,96 euro). Aanmelding als lid kan bij de secretaris van de BKL, Christine Michaux, U.L.B. (CP 175), Rooseveltlaan 50, 1050 Brussel; e-mail: cmichaux@ulb.ac.be

(6)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
Date: Tue, 2 Feb 99 16:05:09 MET
From: <striena@let.vu.nl> (A. van Strien)
Subject: Med: 9902.06: Afscheidscollege M. Spies

============================================
Afscheidscollege Marijke Spies en symposium
============================================

Uitnodiging


Op 29 oktober a.s. houdt Marijke Spies haar afscheidscollege als hoogleraar Oudere Nederlandse Letterkunde aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.

Plaats: aula hoofdgebouw Vrije Universiteit, aanvangstijd: 15.45 uur.

Voorafgaand aan dit college, van ca. 9.30 – 15 uur, organiseren wij ter ere van haar een symposium over een van de onderwerpen die haar na aan het hart liggen: de Nederlandse literatuur en cultuur van de zestiende eeuw. Sprekers zullen zijn (hier in alfabetische volgorde): Dirk Coigneau, Henk Duits, Willem Frijhoff, Nelleke Moser en Mieke Smits-Veldt. Wij willen u nu alvast hartelijk uitnodigen deze datum in uw agenda te noteren. De onderwerpen van de lezing worden binnenkort bekend gemaakt, tevens hoort u nog hoe u zich kunt inschrijven. De kosten voor het congres zullen, inclusief koffie, lunch en thee, ongeveer NLG 50 bedragen, studenten en aio’s/oio’s betalen de helft.

Henk Duits, Nelleke Moser, Ton van Strien

Correspondentie:

A. van Strien
Vrije Universiteit, Faculteit der Letteren, Opleiding Nederlands
De Boelelaan 1105
1081 HV Amsterdam
email: striena@let.vu.nl

(7)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
Date: Wed, 27 Jan 1999 11:50:30 +0100
From: "Frysk Letterkundich Museum" <post@flmd.nl>
Subject: Med: 9902.07: Oproep: Literature of Frisian expatriates

==========================================
Oproep: Literature of Frisian expatriates
==========================================

In het kader van Simmer 2000, de grote reunie van alle “Friezen om utens” in juli 2000 is het Fries Letterkundig Museum en Documentatiecentrum (FLMD) van plan een tentoonstelling te organiseren over emigrantenliteratuur. Een aantal auteurs en titels waar in de tentoonstelling zonder meer aandacht aan zal worden geschonken, zijn Frederick Manfred, Dit is it jier, Meindert de Jong, It tsjil op ‘e skoalle, Tiny Mulder, In moaie leeftyd, en Klaas de Jong, De blomkoalkening.

Maar er zijn vast en zeker meer! Heel wat titels van boeken en boekjes van emigranten die hun herinneringen aan Friesland, het hier-vandaan-moeten en het nieuwe leven in een nieuwe omgeving op papier gezet hebben, zullen bij ons niet bekend zijn. Wij willen daarom graag hierbij uw hulp inroepen. Kent u dergelijke boeken en boekjes van en over Friezen die uit Friesland weggetrokken zijn (in Nederland, maar vooral ook naar het verre buitenland), stuur ons dan een berichtje. U kunt daarvoor het formulier op onze pagina http://www.flmd.nl/simmer.htm gebruiken. Alvast hartelijk bedankt!

Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum
Grutte Tsjerkestrjitte 212, 8911 EG Ljouwert/Leeuwarden
tel. +31 58 2120834, faks +31 58 2132672
email: post@flmd.nl, homepage http://www.flmd.nl

(8)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
Date: Mon, 01 Feb 1999 00:12:54 +0100
From: Marco de Niet <marco.deniet@wxs.nl>
Subject: Lit: 9902.08: Pas verschenen: Van smaad tot erger, Amsterdamse boekverboden 1747-1794

===============
Pas verschenen
===============

Ton Jongenelen, ‘Van smaad tot erger, Amsterdamse boekverboden 1747-1794’. Amsterdam, Stichting Jacob Campo Weyerman, 1998. Abdera 4. 120 p. ISBN 90- 71726-03-7.


Eeuwenlang was het boek de voornaamste informatiedrager. De controle over het medium gold daarom als een bestuurlijk vereiste. Schrijvers, drukkers, uitgevers en boekverkopers konden zich niet vrijelijk uiten, ze waren als het ware ingesnoerd in een keurslijf van zelfopgelegde codes, burgerlijke verontwaardiging en daadwerkelijke censuur. Het lezen van achttiende-eeuwse geschriften vereist een zekere vertrouwdheid met deze beperkingen. Wat werd wel gedacht, maar wijselijk niet, of slechts tussen de regels door, geschreven? Aan de hand van 254 boekverboden verkent ‘Van smaad tot erger’ de grenzen van het betamelijke.

Voorbeeldbeschrijving:

30. [J. Baroen], Op de alhier zoo onverwagte als droevige tijding wegens het afsterven van den Vader des Vaderlands, Wilhelm den IVden Prins van Oranje

a. niet aangetroffen; f. GAA/NA nr. 13132 (27 okt. 1751); GAA/5061 nr. 411 (26-28 okt. 1751); JdB (26 okt. 1751)

Nadat stadhouder Willem IV in de nacht van 21 op 22 oktober 1751 was overleden, verschenen er tal van welgemeende rouwbetuigingen. Baroen dichtte echter dat de Republiek bestuurd werd door God alleen en dat men op Hem, en niet op de Oranjes moest betrouwen. Ook de zin ‘En gy Princesse volg Uw Saalige Egt Genoot’ was voor velerlei uitleg vatbaar. De schrijver Jacob Baroen, gearresteerd op 26 oktober 1751, en de drukker Laurens Thomasz, gearresteerd op 27 oktober 1751, werden op 28 oktober 1751 veroordeeld tot acht dagen op water en brood. De verkopers de Wed. Huysteen en Zoon werden naar het schijnt niet vervolgd.

‘Van smaad tot erger’ kan besteld worden door de fl. 29,50 + fl. 5,00 portokosten over te maken op postbanknummer 5920291 van Abdera te Amsterdam, of door een briefje te zenden aan: Stichting JCW, Postbus 16732, 1001 RE Amsterdam.

Eerdere uitgaven in de Abdera-reeks zijn:

Jacob Campo Weyerman: ‘De Naakte Waarheyt (1737)’. Met een inleiding door A.J. Hanou. Amsterdam, Stichting JCW, 1997. Abdera 3. 124 p. ISBN 90-71726-02-9. NLG 30,00 + NLG 5,00 porto.

‘Registers. Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman jaargang 1 t/m 17 (1978-1994)’. Door M. van Vliet en M.C. de Niet. Amsterdam, Stichting JCW, 1995. Abdera 2. 139 p. NLG 20,00 + NLG 5,00 porto.

Jacob Campo Weyerman: ‘Den Laplandschen Tovertrommel (1731)’. Amsterdam, Stichting JCW, 1994. Abdera 1. 84 p. ISBN 90-71726-01-0. NLG 27,50 + NLG 5,00 porto.

(9)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
Date: Fri, 22 Jan 1999 10:54:46 +0000 (MET-1DST)
From: Rietje van Vliet <M.van.Vliet@HRO.NL>
Subject: Lit: 9902.09: Pas verschenen: D'Openhertige Juffrouw of d'ontdekte geveinsdheid

===============
Pas verschenen:
===============

D’Openhertige Juffrouw of d’ontdekte geveinsdheid Ed. Joost Kloek, Inger Leemans, Wijnand Mijnhardt. Duivelshoekreeks 10. ISBN 90-75179-16-2. Prijs: NLG 34,95 (excl. verzendkosten; ook te bestellen via de boekhandel).


In 1680 verschijnt “D’Openhertige Juffrouw”. Naar de vorm: de autobiografie van een zeer openhartige hoer, die ons alles vertelt over haar leven.

D’Openhertige Juffrouw of d’ontdekte geveinsdheid Ed. Joost Kloek, Inger Leemans, Wijnand Mijnhardt. Duivelshoekreeks 10. ISBN 90-75179-16-2. Prijs: NLG 34,95 (excl. verzendkosten; ook te bestellen via de boekhandel).

Onze verleidster-juffrouw maakt haar openhartigheid helemaal waar. Zij spaart niemand. De hoeren niet, die met geraffineerde trucjes proberen de mannen te strikken, maar desondanks vaak zelf slachtoffer worden. De mannen niet, die denken dat zij recht op een vrouw hebben en vaak te zelfingenomen zijn om in te zien dat die vrouw op iets anders uit is dan liefde. Haar collega-schrijvers niet, die de zaken moedwillig verdraaien en niets van vrouwen begrijpen.

Haar belangrijkste doel is: het ontmaskeren van de geveinsdheid waarmee iedereen probeert te verbloemen dat de hele wereld wordt geregeerd door seks en geld. Op pad naar deze waarheid gaat de juffrouw een smeuig verhaal niet uit de weg.

Deze origineel-Nederlandse tekst wordt tijdens de Verlichting keer op keer herdrukt. Engelse en Franse vertalingen verschijnen. Nadien neemt de hoerenautobiografie in de Europese literatuur een hoge vlucht.

Deze heruitgave (met index) is door Joost Kloek, Inger Leemans en Wijnand Mijnhardt voorzien van eenvoudig woordcommentaar en een korte inleiding.

Uitgeverij ASTRAEA
Zoeterwoudsesingel 69
2313 EL Leiden
telefoon/fax (071) 5128 361

(10)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=---
Date: Tue, 9 Feb 1999 16:41:03 +0100 (MET)
From: Jac Aarts <Jac.Aarts@inter.NL.net>
Subject: Lit: 9902.10: Bomans-catalogus

===============
Pas verschenen
===============

Onder het stof

Jac Aarts, Onder het stof. Een documentair overzicht van twintig jaargangen “Godfried”, het tijdschrift van het Godfried Bomans Genootschap. Vanaf het nulnummer (“Bomans Bulletin”) t/m 20e jrg, nr 1. Uitg. Godfried Bomans Genootschap, 1998, 92 blz., NLG 18,50.

Deze catalogus geeft een documentair overzicht van 20 jaargangen van “Godfried”, het tijdschrift van het Godfried Bomans Genootschap. Dit verscheen voor het eerst in 1974, zij het nog onder de titel Bomans Bulletin.

U vindt van elk artikel de auteur, de titel, een korte maar informatieve weergave van de inhoud en de vindplaats. Bovendien zijn bij elke titel ook het aantal bladzijden vermeld en een bestelnummer. U kunt de artikelen immers ook bestellen. Daarvoor hoeft u slechts het bestelnummer door te geven aan het secretariaat. Secretaris Wout van Leersum geeft u graag nadere informatie (Albardastraat 16, 4384 HR Vlissingen, tel. 0118 462282). Deze documentatieservice is voor leden gratis; aan niet-leden wordt een onkostenvergoeding gevraagd.

De uitgave is ook relevant voor hen die niet of slechts zijdelings geinteresseerd zijn in persoon of werk van Godfried Bomans. Er komen namelijk ook vele andere auteurs ter sprake. Enkele namen: Mulisch, Gerard Reve, Felix Timmermans, Marten Toonder, Nicolaas Beets, Charles Dickens, Adriaan Roland Holst, Lodewijk van Deys sel.

Lang niet alle artikelen zijn herdrukt in de “werken” van Bomans (7 delen, waarvan 6 reeds verschenen); in de nu verschenen catalogus zijn zij weer ‘onder het stof’ vandaan gekomen.

“Onder het stof” werd geschreven door Jac Aarts. Hij is neerlandicus-documentalist en is o.a.werkzaam als eindredacteur van een hogeschoolkrant. Daarnaast is hij actief lid van o.m. het Genootschap Onze Taal en het Bomans Genootschap. Hij is als tijdschriftredacteur (Onze Taal) verbonden aan Neder-L.

Het boekje bevat incl. illustraties in totaal 92 pagina’s en kan worden besteld door NLG 18,50 over te maken op giro 29 99 079 ten name van Penningmeester Bomans Genootschap te Den Haag o.v.v. “Onder het stof”.

(11)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=---
Date: Wed, 20 Jan 1999 10:01:28 +0100
From: "J.H. de Roder" <jhderoder@hetnet.nl>
Subject: Lit: 9902.11: speciaal nummer Parmentier over H.H. ter Balkt

=============================
Eerbetoon aan H.H. ter Balkt
=============================

Op vrijdag 18 december 1998 heeft de Jan Campert-Stichting aan de dichter H.H. ter Balkt de Constantijn Huygensprijs uitgereikt. Het toeval wil dat literair tijdschrift Parmentier kort daarvoor, ter gelegenheid van Ter Balkts zestigste verjaardag, het eerste nummer van de negende jaargang geheel aan dit bijzondere dichterschap heeft gewijd.

Naast werk van Ter Balkt zelf (poezie, een zelfinterview, beeldend werk en een bloemlezing uit de Parool-kritieken), bijdragen van Frank Koenegracht, Frans Kusters, Sjoerd Kuyper, Piet Meeuse, Peter Nijmeijer en Tonnus Oosterhoff. Bovendien belichten vakgeleerden als Marco Mostert, Veerle Fraeters, Mikel Kors, Bart Ramakers, Paul Wackers, Johan Oosterman, Istv n Bejczy, Vincent Hunink, Herman Pleij, Arie Jan Gelderblom, Karel Bostoen en J.H. de Roder de “Laaglandse hymnen”, Ter Balkts persoonlijke en eigenzinnige visie op de vaderlandse geschiedenis.

‘Dit nummer is niet alleen een mooi cadeau voor de dichter, ook voor zijn lezers’ (T. van Deel in Trouw)

Dit speciale nummer a NLG 17,50 is verkrijgbaar bij de betere boekhandel of te bestellen bij uitgeverij Vantilt, Postbus 1381, 6501 BJ Nijmegen, tel/fax 024-3602294; of via jhderoder@hetnet.nl

(12)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=---
Date: Sun, 07 Feb 1999 14:42:45 +0200
From: "Marc van Oostendorp" <oostendo@euronet.nl>
Subject: Col: 9902.12: Column Marc van Oostendorp: NederNed, no. 28: Uitslag kerstprijsvraag 1998

=============================
Uitslag kerstprijsvraag 1998
=============================

Onlangs werd ook mij een baan aangeboden met een goed salaris, een lease-auto en een mobiele telefoon. De onbekende die me over deze baan aanschreef, werkte bij een bedrijf dat ‘erotische websites’ maakte. Het bedrijf zocht iemand die veel van zoekmachines wist om hen te helpen hun website ‘vindbaar’ te maken. Mijn correspondent had de indruk dat ik zo iemand was omdat ik wel over zoekmachines geschreven heb. Ik heb het aanbod maar niet aangenomen. Ik zoek nog verder naar een passende werkkring.

Gezien de rijkdom en roem die je met goed zoeken op Internet moeiteloos verwerven kunt, is het misschien een wonder dat er toch nog twee deelnemers aan de prijsvraag hebben deelgenomen. Waarom je talenten verspillen aan het winnen van een t-shirt als je met evenveel moeite in het bezit kunt komen van een driedelig pak?

De twee deelnemers waren allebei nog even goed ook: ze misten allebei 1 vraag. Dat was gelukkig niet dezelfde. Daarnaast lieten ze in de details van de beantwoording allebei af en toe een steekje vallen, maar daar was weinig verontrustends bij. De vergadering van de jury kon daarom dit jaar zeer kort zijn. Het enige punt van discussie was nog dat een van de inzenders een kamergenoot was van de juryvoorzitter: was het wel veroorloofd om zo iemand een prijs te geven? De voorzitter maakte echter spoedig een einde aan deze discussies door erop te wijzen dat de reglementen wel familieleden van Neder-L-redacteuren uitsluiten, maar geen kamergenoten.

Alles bij elkaar zijn er dit jaar twee prijswinnaars van de kerstprijsvraag: Age Rotshuizen en Ton van der Wouden. Zij krijgen allebei een t-shirt. Meneer Rotshuizen, meldt u zich in dit verband nog een keer bij de juryvoorzitter. Het e-mailadres waarvandaan u uw inzending stuurde, genereert een foutmelding als wij het proberen te bereiken.

Marc van Oostendorp
Oostendorp@rullet.leidenuniv.nl

De vragen en de antwoorden

1. Noem een schrijver van wie in de tentoonstelling ‘Gaan waar de woorden gaan’ de stem te horen en een borstbeeld te zien is.

Antwoord:
Simon Carmiggelt

Vindplaats:
http://www.letmus.nl/bax.html

Toelichting:
Om deze vraag te kunnen beantwoorden, moet je natuurlijk weten dat deze tentoonstelling te zien is in het Letterkundig Museum. Van der Wouden wijst erop dat deze informatie te vinden is In het archief van Neder-L. Vervolgens is met een van de standaardzoekmachines of een index op Nederlandse musea het Internet-adres van het Letterkundig Museum snel gevonden. Enig zoekwerk op deze site levert al snel een pagina met informatie over de tentoonstelling op waar een foto te zien is “van een bezoekster die een telefoonhoorn aan haar oor heeft, voor een tekstbord met daarop de naam Carmiggelt en naast een borstbeeld van Simon Carmiggelt” in de woorden van Van der Wouden.

2. Welk tekstformaat zal gebruikt worden in de elektronische editie van de ANS?

Antwoord:
HTML

Vindplaats:
http://www.ned.univie.ac.at/ned-tk/digitaal-03.htm

Toelichting:
Bijdragen aan de onvolprezen rubriek DigiTaal van Nederlandse Taalkunde worden online geplaatst. Een van deze bijdragen behelst de elektronische ANS. Daarin wordt deze kwestie aan de orde gebracht. Van der Wouden is kennelijk een trouwe lezer van deze rubriek, maar Rotshuizen wist hem helaas niet te vinden.

3. Wat was in de zeventiende eeuw een Carreldoek?

Antwoord:
Een soort van Seildoek, sijnde het stijfste

Vindplaats:
http://pc-78-120.udac.se:8001/WWW/Nautica/Etymology/Winschooten(1681).html

Toelichting:
Beide deelnemers vonden deze pagina door ‘carreldoek’ in te voeren bij HotBot (http://www.hotbot.com/)

4. Op welke leeftijd beginnen kinderen hun eerste lettergrepen te produceren?

Antwoord:
Rond het eerste levensjaar

Vindplaats:
(bijvoorbeeld) http://www.cyberear.com/foss/praten.htm

Toelichting:
Bovenstaand Internet-adres met een tamelijk eenduidig antwoord werd gevonden door Rotshuizen. Van der Wouden kwam met een uitvoerige en onduidelijke beschouwing gebaseerd op de kindertaalrubriek van Maaike Verrips bij Ouders Online (http://www.ouders.nl/ltaal.htm). In eerste instantie wilde de jury deze redenering niet goedkeuren, maar de juryvoorzitter wees erop dat elke verwijzing naar het prijzenswaardige initiatief van Verrips een bonuspunt oplevert. Met dit argument ging de jury uiteindelijk accoord.

5. In welke stad woont de dichteres Jo Govaerts?

Antwoord:
Londen.

Vindplaats:
http://home.luna.nl/~poetry/part/37/index.html,

Toelichting:
Te vinden met de gebruikelijke zoekmachines.

6. P. van Haps schreef een brief van ‘Antonia’ aan ‘Theodoor’. In welk
jaar deed hij dat?

Antwoord:

Vindplaats:

Toelichting:
Op de een of andere manier is er iets misgegaan bij de formulering van deze vraag. Over de genoemde brief is in het geheel geen informatie te vinden op Internet, zo hij al bestaat. P. van Haps schreef in 1705 diverse brieven, waaronder een brief van ‘Antonia’ en een brief ‘aan Theodoor’, maar een brief ‘van Antonia aan Theodoor’ was er waarschijnlijk niet bij. Dit alles is na te lezen op http://www.let.LeidenUniv.nl/Dutch/Latijn/NH01.html of http://www.let.LeidenUniv.nl/Dutch/Latijn/NH02.html. Deze pagina’s waren door de inzenders gevonden. Hun antwoorden zijn goedgerekend.

7. Wat was de titel van de lezing van Veerle Fraeters tijdens het International Medieval Congres in Leeds, in juli 1998?

Antwoord:
The Middle Dutch Translation of Tabula Chemica: An Amalgam of Alchemy and Religion, a Blend of Prose and Verse.

Vindplaats:
http://www.let.uu.nl/nederlands/nlren/VLUG98.html
of
http://www.leeds.ac.uk/imi/imc/imc98/main.htm

Toelichting:
Het eerste adres (waarin ‘Congres’ wordt gespeld met 1 s) werd gevonden door Rotshuizen, het tweede (waarin ‘Congres’ 2-en telt) door Van der Wouden.

8. Wie deed dit jaar de volgende uitspraak: ‘Knuvelder is veertig jaar meegegaan. Als wij dat halen, mogen we al heel blij zijn. Langer kan zo’n concept niet standhouden.’

Antwoord:
prof. dr. A.M. Musschoot

Vindplaats:
http://www.taalunie.org/_/publicaties/taalschrift/ts98_2_2.html

Toelichting:
Van der Wouden kwam niet verder dan: “Ik vermoed Arie-Jan Gelderblom of iemand anders uit de kring van de nieuwe Nederlandse Literatuurgeschiedenis, maar ik heb het nog niet kunnen vinden.” Dit kon de jury niet goedrekenen. Rotshuizen dacht kennelijk ook in eerste instantie aan Gelderblom en hij trok de juiste conclusie: met het programma MetaCrawler (http://www.metacrawler.com/) zocht hij op “Gelderblom Knuvelder” en vond het interview met Gelderblom en Musschoot op de website van de Taalunie.

9. Welke uitgever zal de nieuwe editie van het Verzameld Werk van Willem Elsschot uitgeven?

Antwoord:
Querido

Vindplaats:
http://www.knaw.nl/chi/index-ned/lopende/onderzoek-fr.htm

Toelichting:
Het antwoord op deze vraag moest wel bij het Huygens Instituut te vinden zijn.

10. Vertaal in het Haags: ‘Knuvelder is veertig jaar meegegaan. Als wij dat halen, mogen we al heel blij zijn. Langer kan zo’n concept niet standhouden.’

Antwoord:
Knuvelde^ah is veigtig j^ah meigegaan. Als w’e dat halen, m^augen we al heil bl’e z’en. Lang^ah ken zo’n concept nie standhouden
of
Knuveld^ah is veigtig jaar meig^uhgaan. Als w’e dat hal^uh, mog^uh w^uh al heil bl’e z’en. Lang^ah ken zo’n concept nie standhoud^uh.

Vindplaats:
http://users.bart.nl/~cjmdbr/haags.htm

Toelichting:
Het genoemde Internet-adres bevatte tot voor kort een programmaatje dat teksten ‘vertaalde’ van het Standaardnederlands in het Haags. Merkwaardig genoeg leverde dat bij de twee inzenders kennelijk verschillende transcripties op. Het programma is ondertussen helaas alweer verdwenen, zodat de jury niet heeft controleren wat het juiste antwoord was.

11. Welke simpele logische fout zit er volgens professor Nerbonne in het PRO-theorema?

Antwoord:
”Equivocatie” – waarin een cruciale term ambigu wordt gebruikt: “governed” wordt anders gebruikt voor anaforen dan voor pronomina.

Vindplaats:
http://odur.let.rug.nl/~nerbonne/oratie

Toelichting:
Het was kennelijk geen probleem om Nerbonne in Groningen te vinden en vervolgens zijn oratie door te lezen.

12. Welk literair genre beoefende Eelckje van Bouricius?

Antwoord:
Dichtkunst

Vindplaats:
http://www.leidenuniv.nl/host/mnl/tntl/bkort.html
of
http://www.leidenuniv.nl/host/mnl/tntl/114/114-4/index.html

Toelichting:
Op de website van de Maatschappij staat op een aantal plaatsen te lezen dat in TNTL 114/4 een artikel verscheen met als titel ‘Eelckje van Bouricius: een zeventiende-eeuwse dichteres in de marge van de literaire wereld’. Beide deelnemers vonden een van deze pagina’s en trokken hieruit de terechte conclusie dat Van Bouricius aan dichtkunst deed.

(13)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=---

Date: Fri, 08 Jan 1999 13:16:32 +0100
From: Peter-Arno Coppen <P.A.Coppen@let.kun.nl>
Subject: Col: 9902.13: Column Coppen: Linguistisch Miniatuurtje LV: Twee maanden te laat

=============================
LINGUISTISCH MINIATUURTJE LV
=============================

Twee maanden te laat

Met dank aan de Taaladviesdienst, het volgende probleem: hoe moeten we de constructie “het paardje huppelt het dek op en neer” analyseren? “Huppelen” is toch intransitief? Toch lijkt “het dek” wel een voorwerp.

Jammer eigenlijk dat deze vraag twee maanden te laat komt. De boot met het het dek op en neer huppelende paardje is op het moment dat ik dit stukje schrijf (8 januari) koud een maand vertrokken naar warmere oorden, en veel andere voorbeelden van die constructie zijn er niet.

Maar goed, het probleem is interessant genoeg. Hoe zit die uitdrukking in elkaar? Allereerst valt ons oog op de nevenschikking in “op en neer”. Die is namelijk niet uit te schrijven als een nevenschikking van zinnen: “het paardje huppelt het dek op en het paardje huppelt het dek neer” is onzin. Daarmee is een mogelijke analyse van “op en neer” als een nevenschikking van werkwoordelijke partikels weerlegd.

Ten tweede valt op, dat “het dek” weglaatbaar is (“het paardje huppelt op en neer”) maar “op en neer” niet (“het paardje huppelt het dek”). In bijzinsvolgorde moeten beide woordgroepen voor het werkwoord worden geplaatst: “ik zag dat het paardje het dek op en neer huppelde” en niet “ik zag dat het paardje huppelde het dek op en neer”.

Het lijkt erop dat “het dek op en neer” een eenheid vormt. Weliswaar lijkt de woordgroep wel te scheiden door bijwoordelijke bepalingen (“het paardje huppelde het dek vrolijk op en neer”) en verplaatsing van de woordgroep als geheel is moeilijk (“het dek op en neer huppelde het paardje”), toch is vooropplaatsing van een van beide delen niet erg gelukkig: “het dek huppelde het paardje vrolijk op en neer” en “op en neer huppelde het paardje vrolijk het dek”.

Laten we eens uitgaan van deze aanname. In dat geval is de vraag: wat is de status van dit zinsdeel? Hoe zit het in elkaar, en wat is de functie?

Om met de laatste vraag te beginnen: het ziet ernaar uit dat “het dek op en neer” een variant van een richtingsbepaling is. Dat kan met de volgende redenering beargumenteerd worden: bewegingswerkwoorden, zoals “lopen”, “fietsen”, “strompelen”, en dus ook “huppelen” zijn intransitief, maar kunnen gecombineerd worden met een richtingsbepaling. Het opvallende aan deze combinatie is, dat in dat geval het hulpwerkwoord van tijd verandert van “hebben” in “zijn”. Kijk maar: het is “ik heb gestrompeld”, maar “ik ben naar school gestrompeld”. “ik heb een eind gefietst” (“een eind” is geen lijdend voorwerp, maar een tijdsbepaling), maar “ik ben een eind de polder in gefietst”.

Hier zien we hetzelfde. Je zegt: “het paardje heeft gehuppeld”, maar “het paardje is het dek op en neer gehuppeld”. Misschien vindt u dit niet overtuigend klinken, maar vergelijkt u deze zin dan eens met de variant “het paardje heeft het dek op en neer gehuppeld”. Slechter toch? De vreemdheid van de eerste variant is mijns inziens toe te schrijven aan het ontbreken van een “telisch” betekenisaspect (het is richting zonder duidelijk eindpunt). Volgens de huidige inzichten is teliciteit de belangrijkste factor in de keuze voor het hulpwerkwoord “zijn”.

De “richtingsbepaling” “op en neer” is waarschijnlijk te vergelijken met de gevallen “heen en weer” en “af en aan”. Het is “we hebben hard gelopen”, maar “we zijn hard heen en weer gelopen”. In ieder geval niet “we hebben hard heen en weer gelopen”. En “er hebben de hele dag koeriers af en aan gelopen” is veel slechter dan “er zijn de hele dag koeriers af en aan gelopen”. Opmerkelijk is overigens dat ook in deze gevallen “uitschrijven” van de nevenschikking onmogelijk is: “de mensen liepen af en de mensen liepen aan” en “we liepen heen en we liepen weer” zijn beide onjuiste uitschrijvingen van de nevenschikking.

Welnu, “op en neer” is dus, net als “af en aan” en “heen en weer”, een “niet-telische richtingsbepaling”. Maar hoe zit dat dan met “het dek op en neer”? Toevoeging van een woordgroep is bij “heen en weer” en bij “af en aan” niet mogelijk. “Hij liep het dek heen en weer” en “ze liepen het kantoor af en aan” zijn fout. Hoe zit dat in elkaar dan?

Laten we allereerst constateren dat richtingsbepalingen vaak het gevolg zijn van “achterzetsels”, oftewel achtergeplaatste voorzetsels. “Hij wandelde over de brug” is iets anders dan “hij wandelde de brug over”. We zouden dus kunnen overwegen om “op en neer” als een complex achterzetsel te beschouwen. De ANS signaleert de mogelijkheid om complexe uitdrukkingen als voorzetsel te beschouwen, de zogeheten “voorzetseluitdrukkingen” (zoals “met betrekking tot”), en geeft als enige voorbeeld van een achtergeplaatste voorzetseluitdrukking, met enige reserve, “ten spijt”. Ik denk dat we met “op en neer” een veel duidelijker geval bij de kop hebben.

Het gevolg van deze analyse zou zijn, dat we “heen en weer” en “af en aan” eveneens als een voorzetseluitdrukking (misschien “achterzetseluitdrukking”) zouden moeten benoemen. Deze gevallen zijn echter uitsluitend intransitief: ze kunnen geen naamval uitdelen en blijven dus verstoken van een complement. “Voorzetselbijwoorden”, noemt de ANS dat. In dit geval zou ik dan zeggen: “achterzetselbijwoorden”.

Daarmee zijn we er volledig uit. De genoemde achterzetseluitdrukkingen lenen zich vanwege hun nevenschikkingsstructuur natuurlijk moeilijk voor opname in het werkwoord, in tegenstelling tot normale achterzetsels. Een werkwoordelijke groep als “ik zou zelf ook wel eens het dek willen op en neer huppelen” is uiterst vreemd, en mogelijk zelfs geen Vlaams. En je zou wellicht als taalgebruiker neigen tot een spelling als “heen-en-weerlopen”, maar daar win je het Nationaal Dictee niet mee.

Peter-Arno Coppen

(14)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=---

*-------------------------------------------------------------------------*
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L uw-voornaam/voorletters uw-achternaam  |
| Neder-L op het web/WWW: Neder-L-nummers zijn vanaf januari 1997 in      |
|   web-formaat te lezen via: http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/         |
|   Nadere informatie over Neder-L in web-formaat: zie artikel 9706.01    |
|   Er is ook een WWW-archief met alle e-mailversies van Neder-L sinds    |
|   juni 1992, dat ook op trefwoord doorzocht kan worden; de URL van dit  |
|   listserv-archief: http://listserv.surfnet.nl/archives/neder-l.html    |
| Neder-L wordt ook verspreid via de Internet-newsgroup bit.lang.neder-l  |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
|   Of maak gebruik van het listserv-archief (zie enkele regels hierboven)|
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
| Contact met redactie: stuur mail naar Salemans@baserv.uci.kun.nl, naar  |
|   Willem.Kuiper@hum.uva.nl, naar Piet.Verkruijsse@hum.uva.nl (voor de   |
|   evenementenagenda), naar Oostendorp@rullet.leidenuniv.nl (voor        |
|   neerlandistiek op het Web), of naar P.A.Coppen@let.kun.nl             |
*-------------------------------------------------------------------------*


*-Einde-------------------- Neder-L, no. 9902.a --------------------------*