Neder-L, no. 9602.b

Subject: Neder-L, no. 9602.b
From: Ben Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Sat, 17 Feb 1996 17:03:01 +0100
Content-Type:text/plain
                           *********************
*-------------------------- Neder-L, no. 9602.b -----------ISSN-0929-6514-*
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Med: 9602.08: Bijeenkomst Peeter-Heynsgenootschap op 23 februari    |
|                   1996 in het Gemeentearchief van Amsterdam             |
| (2) Rea: 9602.09: Zoeken naar secundaire literatuur met de elektro-     |
|                   nische BNTL (n.a.v. Vra: 9602.04)                     |
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L                                        |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
| Gopher-toegang tot Neder-L: alle oude en nieuwe Neder-L-bulletins zijn  |
|   via Gopher in te zien op gopher.nic.surfnet.nl, in de directory       |
|   SURFnet informatie/LISTSERV archieven (nic.surfnet.nl)/NEDER-L        |
| WWW-toegang tot Neder-L:                                                |
|   http://www.nic.surfnet.nl/nlmenu/tijdschriften/tijdschriften.html     |
| Algemene URL, voor direct contact vanuit Internet/Gopher/WWW:           |
|   gopher://hearn.nic.surfnet.nl:70/11/1.%20LISTSERVs%20public           |
|   %20archives%20on%20hearn.nic.surfnet.nl/Neder-L                       |
|   (Geen spatie tussen "20public" en "%20archives" plaatsen.)            |
| Neder-L wordt ook verspreid via de Internet-newsgroup bit.lang.neder-l  |
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
|   (dit geldt ook voor Internet-gebruikers die bijdragen willen leveren) |
*--------------------------                     --------------------------*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 15 Feb 1996 10:32:24 +0100 (MET)
From: Roland de Bonth <deBonth@LET.KUN.NL>
Subject: Med: 9602.08: Bijeenkomst Peeter-Heynsgenootschap op 23 februari 1996 in het Gemeentearchief van Amsterdam

Geachte Neder-L-abonnee,

Op vrijdag 23 februari 1996 vindt in het Gemeentearchief van Amsterdam (Amsteldijk 67, Amsterdam) de elfde bijeenkomst plaats van het Peeter-Heynsgenootschap, dat zich richt op de geschiedenis van het talenonderwijs in Nederland en Vlaanderen. Het programma van die dag is als volgt:

10.15-10.45 Koffie in de kantine
Ontvangst door Mw. Betsy Dokter, afd. presentatie
10.45-12.30 Algemene inleiding en rondgang studiezalen/schatkamer/bibliotheek. Inkijken van enkele titels op het gebied van het talenonderwijs
12.30-13.30 Gezamenlijke lunch in de kantine (f12,50)
13.30-14.15 Lezing:
Han Brouwer, ‘Op het breukvlak van twee eeuwen? Lezen, literatuur en lectuur rond 1800’.
In deze voordracht zal een beeld worden geschetst van de belangstelling voor boeken en tijdschriften van het publiek van een boekwinkel in een middelgrote provinciestad in Oost-Nederland in de late 18de eeuw en de eerste helft van de 19de eeuw. Speciale aandacht zal daarbij worden besteed aan de belangstelling voor ‘doeboeken’, waaronder schoolboeken, en niet-Nederlandstalig drukwerk.
14.15-14.45 Verslag van onderzoek:
Hilda Amsing, ‘Alfa en b’eta: leerplan en schoolse identiteit, 1860-1920’.
14.45-15.00 Theepauze
15.00-15.20 Huishoudelijk gedeelte:
mededelingen
lezingendag 7 juni
15.20-15.30 Rondvraag en sluiting

Voor inlichtingen omtrent het Peeter-Heynsgenootschap, dat drie maal per jaar het tijdschrift Meesterwerk uitgeeft, kunt u contact opnemen met:

dr. P.L.M. Loonen
vakgroep Engels, RU Groningen
Postbus 716
9700 AS GRONINGEN
tel. 050 – 635850

Met vriendelijke groeten,

Roland de Bonth
Vakgroep Nederlands, KU Nijmegen
Postbus 9103
6500 HD NIJMEGEN
tel.: 024 – 3 61 62 73
e-mail: deBonth@let.kun.nl

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 08 Feb 1996 22:30:33 +0100 (MET)
From: Ben Salemans <B.Salemans@let.kun.nl>
Subject: Rea: 9602.09: Zoeken naar secundaire literatuur met de elektronische BNTL (n.a.v. Vra: 9602.04)

In Neder-L-artikel 9602.04 vroeg Malgorzata Wilk of er publikaties of recensies bestaan over Hubert Lampo’s ‘De prins van Magonia’ en ‘De geheime academie’. Dat is een afgeleide van de meer basale vraag hoe vakliteratuur over een bepaald onderwerp uit de neerlandistiek kan worden gevonden.

Tegenwoordig vinden steeds vaker bibliografische speurtochten plaats langs elektronische weg. Zo kunnen we via het Internet catalogi (OPC’s) van bibliotheken van universiteiten en andere instellingen raadplegen. Maar de meest geliefde bron met referenties op het terrein van de neerlandistiek blijft toch de BNTL, de Bibliografie van de Nederlandse Taal- en Literatuurwetenschap. Ze wordt geproduceerd door het Bureau voor de Bibliografie van de Neerlandistiek (BBN) te ‘s-Gravenhage. De BNTL bevat beschrijvingen van Nederlandse, Belgische en buitenlandse monografieen en artikelen op het gebied van de neerlandistiek en de frisistiek. Op dit moment zijn de periodes 1940-1945 en 1960-1994 geheel ontsloten.

Veel mensen kennen de BNTL alleen maar in papieren vorm. Sinds enige tijd is er echter ook een elektronische versie van de BNTL, die via Internet kan worden geraadpleegd: de ‘ORS-BNTL’ of ‘e-BNTL’. Het leek mij zinnig om daar via Neder-L eens wat aandacht aan te besteden en, al doende, het antwoord op Malgorzata Wilks vraag te vinden. Hieronder beschrijf ik stapsgewijs hoe daarbij moet worden gewerkt.

  1. Ga met Telnet (eventueel via WWW/Netscape) naar de elektronische BNTL toe. Adres: pmenu.pica.nl (telnet://pmenu.pica.nl). Twee kanttekeningen:
    • ‘Telnet’ is een programma waarmee u vanaf uw eigen computer via het Internet-netwerk kunt inloggen op een andere Internet-computer. U kunt dan op afstand werken met de programmatuur die op die afgelegen computer is geinstalleerd. U moet wel een beetje geluk hebben dat op uw computer goede Telnet-software is geinstalleerd. Er bestaan namelijk een paar slecht functionerende Telnet-programma’s.
    • Niet elke Internetter kan gebruik maken van de e-BNTL. De e-BNTL wordt beschikbaar gesteld door PICA. De Nederlandse universi- teiten betalen aan PICA een vergoeding voor het gebruik van PICA-catalogi, waaronder de elektronsiche BNTL. Neerlandici verbonden aan Nederlandse universiteiten kunnen hierdoor in de praktijk ongestoord gebruik maken van de e-BNTL. Maar andere gebruikers zullen vaak eerst een contract of licentie met PICA moeten afsluiten. U zult vanzelf vlug merken of uw instelling toegangsrecht heeft tot de PICA-catalogi: als dat niet het geval is, krijgt u simpelweg geen toegang tot ‘pmenu.pica.nl’. Ik vrees bijv. dat de Poolse Malgorzata Wilk op dit moment geen gebruik kan maken van de e-BNTL. Voor nadere informatie over e-BNTL-gebruik en -gebruikscontracten verwijs ik door naar Marja Geesink van de BBN; e-post: m.geesink@PICAMAIL.PICA.NL
  2. Geef als user-naam: ‘opencat’ (zonder de aanhalingstekens).
  3. Kies uit het menu dat wordt aangeboden de optie ‘BNTL’. Merk overigens op dat ook als optie de ‘NCC’ wordt aangeboden, de Nederlandse Centrale Catalogus waarin het bezit van een paar honderd grote Nederlandse bibliotheken, met ca. 7 miljoen titels, is opgenomen. Ook de ‘STCN’ wordt in het menu gemeld.
  4. Het BNTL-menu dat op het scherm verschijnt biedt diverse zoekmogelijkheden, waaronder de optie WRD (Willekeurig woord), TRF (Lokaal trefwoord), TTL (Woorden uit de titel) en AUT (Auteursnaam). We kiezen voor WRD, omdat dat de meest machtige zoekoptie lijkt.
  5. Geef als zoektermen: ‘prins Magonia’ (zonder de aanhalingstekens).
  6. Er zullen nu drie treffers op het scherm verschijnen. Ik geef er twee:
    a. Deel, Tom van. Magisch realisme op een koopje. In: Deel, T. van. Recensies. Amsterdam, 1980, p. 176-179. (…) Eerder verschenen in Trouw van 5 februari 1976.) Over: Lampo, Hubert. De prins van Magonia. Roman. Amsterdam, [1976]
    b. Weck, J.G.M.; B.W.M. Weck-van de Biggelaar. Lampo’s Prins van Magonia. In: Vacature Zutphen: 90 (1978) 2 (17 jan) 1-2. Over: Lampo, Hubert. De prins van Magonia. Roman. Amsterdam, [1976]
  7. Ga terug naar het scherm waarin u zoekwoorden (zie stap 5) kunt opgeven. Geef als WRD-zoektermen ‘geheime academie’.
  8. Als zoekresultaat zullen nu twee treffers worden gepresenteerd:
    c. Commerman, Guy [Over: Lampo, Hubert. De geheime academie: roman. Amsterdam [etc.], 1994] / Guy Commerman. In: Gierik: 12 (1994-
    1995) 44 (sep-nov 1994) 92.
    d. Aken, Paul van [Over: Lampo, Hubert. De geheime academie: roman. Amsterdam [etc.], 1994] / Paul van Aken. In: Vrijz. lezer: 15 (1994) 3 (sep) 146-147. Portr.

We hebben op deze wijze vier publikaties gevonden over Lampo’s ‘Prins van Magonia’ en ‘De geheime academie’. Tussen haakjes: de BNTL claimt, zoals gezegd, o.a. dat de periode 1960-1994 geheel is ontsloten; of de dekkingsgraad van de e-BNTL inderdaad groot is, kan ik niet beoordelen; ik heb dus niet gecontroleerd of de gevonden vier publikaties inderdaad alle publikaties zijn die over beide romans zijn verschenen.

Nu is het nog de kunst om te achterhalen in welke bibliotheken die publikaties te vinden zijn. Van die periodieken ‘Vacature Zutphen’, ‘Vrijz. lezer’ en ‘Gierik’ heb ik bijvoorbeeld nog nooit gehoord. Het zou heel nuttig zijn als we vanuit het e-BNTL-menu waarin een of meer titels worden gepresenteerd direct naar de NCC zouden kunnen gaan om aldaar te bekijken in welke bibliotheken de publikaties te vinden zijn. Als daar dan meteen ook de signatuur van de publikaties bij wordt vermeld, zou dat helemaal perfect zijn. Vervolgens zouden we dan weer moeten kunnen terugkeren naar het e-BNTL-menu. Deze koppel-faciliteit tussen de e-BNTL en de NCC is (nog?) niet beschikbaar: een aardige klus voor PICA, de technische organisatie achter o.a. de NCC en de e-BNTL. Nog fraaier zou natuurlijk zijn als we die publikaties direct zouden kunnen inzien en lezen op ons eigen computerbeeldscherm. Het zal nog wel vele (10?) jaren duren voordat dat enigszins mogelijk zal zijn.

Maar goed, zoals bij punt 3 al werd aangeduid, kunt u via de PICA- menu’s ook naar de NCC. De NCC blijkt informatie te bieden over de bibliotheken waarin publikaties a. en c. zijn te vinden. Helaas vond ik er geen gegevens over de periodieken ‘Vacature Zutphen’ en ‘Vrijz. lezer’ in terug. Daarom keerde ik terug naar de e-BNTL om te kijken of ik nadere informatie over beide periodieken kon vinden. We vervolgen onze e-BNTL-stappen:

  • Ga naar het startscherm van de e-BNTL en kies voor de titel-optie TTL. Geef vervolgens als zoektermen ‘Vrijz. lezer’. Kort daarop verschijnen alle publikaties van ‘Vrijz. lezer’ die in de e-BNTL zijn opgenomen. Als laatste item worden nadere gegevens over ‘Vrijz. lezer’ verstrekt. Het blijkt te gaan om de periodiek ‘De vrijzinnige lezer’ (etc.), waarvan o.a. het ISSN wordt vermeld: 0883-2007. Op analoge wijze kunnen we ook achterhalen, dat ‘Vacature Zutphen’ een afkorting is voor de periodiek ‘De vacature: nieuw advertentieblad (…) ISSN 0042-2053’.
  • Gewapend met deze informatie keren we weer terug naar de NCC. Daarin kunnen we met de ISSN-optie nu wel informatie vinden over de periodieken.

Alle vier de publikaties blijken o.a. in de Koninklijke Bibliotheek te ‘s-Gravenhage aanwezig te zijn. De signaturen van de publikaties zijn terug te vinden in de (PICA-)OPC van de KB.

Ook al is de door mij gewenste doorkoppeling van de e-BNTL naar de NCC niet beschikbaar, toch luidt mijn conclusie dat de elektronische BNTL een prachtige bibliografische standaardbron voor neerlandici en frisisten/frisici is. Ik durf zelfs te stellen dat de e-BNTL een van de belangrijkste aanwinsten voor de neerlandistiek is van de laatste jaren.

Ben Salemans

P.S. 1: Ik wil hier Marja Geesink hartelijk bedanken voor haar commentaar op een eerdere versie van dit artikel.
P.S. 2: Ook dank aan Paul Dijstelberge <DISTEL@rulub.LEIDENUNIV.NL)> die mij o.a. attendeerde op het Knipselarchief van de Openbare Bibliotheek Prinsengracht, Amsterdam Afdeling Documentatie, Neerlandistiek UBA, waarin ook informatie over de romans van Lampo is terug te vinden.

-Einde-------------------- Neder-L, no. 9602.b --------------------------