Neder-L, no. 9512.b

Subject: Neder-L, no. 9512.b
From: Ben Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Tue, 12 Dec 1995 23:10:11 MET
Content-Type:text/plain
                           *********************
*-------------------------- Neder-L, no. 9512.b -----------ISSN-0929-6514-*
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Med: 9512.09: Kerst-cd 'Cantiones Natalitiae' verschenen van Camera |
|                   Trajectina met kerstliederen uit de tijd van Rubens   |
| (2) Med: 9512.10: Tekst Groot Dictee der Nederlandse Taal               |
| (3) Med: 9512.11: New release from the Linguistic Data Consortium and   |
|                   and Celex                                             |
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L                                        |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
| Gopher-toegang tot Neder-L: alle oude en nieuwe Neder-L-bulletins zijn  |
|   via Gopher in te zien op gopher.nic.surfnet.nl, in de directory       |
|   SURFnet informatie/LISTSERV archieven (nic.surfnet.nl)/NEDER-L        |
| WWW-toegang tot Neder-L:                                                |
|    http://www.nic.surfnet.nl/nlmenu/tijdschriften/tijdschriften.html    |
| Neder-L wordt ook verspreid via de Internet-newsgroup bit.lang.neder-l  |
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
|   (dit geldt ook voor Internet-gebruikers die bijdragen willen leveren) |
*--------------------------                     --------------------------*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 07 Dec 1995 17:33:20 +0100
From: Louis Grijp <Louis.Grijp@pjmi.knaw.NL>
Subject: Med: 9512.09: Kerst-cd 'Cantiones Natalitiae' verschenen van Camera Trajectina met kerstliederen uit de tijd van Rubens

CANTIONES NATALITIAE: Kerst-CD van Camerata Trajectina

Literatuur rond de kribbe, lyriek in de kathedraal. Camerata Trajectina heeft juist een CD uitgebracht met “Kerstliederen uit de tijd van Rubens”: de zogenoemde Cantiones Natalitiae of meerstemmige kerstliederen, die tegen Kerstmis werden gezongen in de kathedraal van Antwerpen en andere Vlaamse kerken, veelal in de landstaal. Voor een deel zijn dit sonore bewerkingen van oude liederen, zoals

Het viel eens hemels dauwe
In een cleyn maeghdeken,
Ten was noyt beter vrouwe,
Dat deed’ een kindeken,
Dat van haer was geboren,
En sy bleef maget fijn,
O maghet uytvercoren,
Lof moet u altoos sijn.

of contrafacten, zoals, op een Franse melodie:

O salich heylich Bethlehem,
O onder duysent uytvercoren,
Vereert boven Jerusalem,
Want Jesus is in u gheboren.

of, op een Franse Courante, het bekende

O herders laet uw’ boxkens en schapen,
Den grooten Heer, die’t al heeft geschapen,
Is voor u gheboren,
Die al waert verlooren,
In ’t kribbe gheleyt in eenen stal,
Godt mensche door Adams val.
Hy wordt nu ghevonden,
In doecxkens ghewonden,
De Moeder en Maghet is een,
Godt Vader is vader alleen,
Sa, rasch herderkens op de been.
Herderkens loopt, loopt// Wy loopen, wy loopen,
Herderkens, noch enen keer,
Morgen komen wy weer.

Voor een ander deel componeerden de Vlaamse zangmeesters hun eigen melodieen. Een buitengewoon vruchtbaar componist van cantiones natalitiae was Joannes Berckelaers (ca 1630-ca 1700), die onder meer het bekende ‘Hoe leyt dit kindeken’ op zijn naam heeft staan. Andere componisten en bewerkers zijn Guilielmus Messaus (1589-1640, Antwerpen) en Petrus Hurtado (ca 1620-1671, Gent).
Hun kerstliederen zijn door Camerata in een bijzonder rijke en afwisselende instrumentatie op de zilveren schijf gezet. Behalve door vier zangers (waaronder Suze van Grootel en Nico van der Meel) worden ze uitgevoerd op twee blokfluiten, drie viole da gamba, luit en theorbe, orgel, twee trompetten en twee cornetten (!), fagot en twee violen. Het label is Globe. Alle 27 teksten zijn in een begeleidend boekje in extenso afgedrukt, voorzien van annotaties of vertalingen. Op de voorzijde prijkt Rubens’ Aanbidding der Wijzen. Gemeenschap der kunsten derhalve.
De CD kost f 25,- verhoogd met f 2,50 verzendkosten. In verband met het snel naderen van de uiterste consumptiedatum kan ditmaal telefonisch worden besteld: 0348-474536 tijdens kantooruren, vragen naar Esther ten Wolde. Een kaartje sturen kan ook: Blindeweg 6, 3417 BN Montfoort, of fax 0348-475687.


Dr Louis Peter Grijp

onderzoeker Nederlandse muziekcultuur/ Nederlands Volksliedarchief
research fellow Dutch musical culture/ Dutch Folk Song Archive

e-mail: Louis.Grijp@pjmi.knaw.nl
P.J.Meertens-Instituut, Keizersgracht 569, NL-1017 DR Amsterdam
tel. 020-6234698, fax 020-6240639

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 12 Dec 1995 22:50:00 +0100
From: B.Salemans@let.kun.nl
Subject: Med: 9512.10: Tekst Groot Dictee der Nederlandse Taal

Het groot dictee der Nederlandse taal – zesde editie – 12 december 1995

Uitzicht op zee

  1. In deze te veel door storm en verraderlijke ijzel geteisterde tijden vermeit menigeen zich ’s avonds in het uitzoeken van een attractieve vakantiebestemming.
  2. Conscientieus bijeengeraapte toeristische paperassen bieden een caleidoscopisch mozaiek van stereotiepe beelden: weidse panorama’s, onvermoede strandtaferelen, pittoreske dorpsstraatjes – de hele santenkraam.
  3. Velen prefereren verre, avontuurlijke reizen; de een zet zijn zinnen op een tournee kriskras door de woestijn van Saudi-Arabie, de ander kijkt reikhalzend uit naar de steilten van het Costaricaanse hooggebergte, een derde zoekt zijn heil te midden van de pinguins in het antarctisch gebied.
  4. Nochtans stellen veel luieriken zich halsstarrig teweer tegen exotische uitstapjes met alle risico’s van dien; zij zijn volmaakt gelukkig wanneer zij zich bij een temperatuur van zo’n dertig graden Celsius kunnen neervlijen op een zonovergoten strand, ver weg van de gevaren van de tseetseevlieg.
  5. In vroeger eeuwen was het strand in onze contreien meestentijds het domein van strandjutters, die bij nacht en ontij erop uittrokken; alleen als een potvis het loodje had gelegd, kwamen op sensatie beluste pottekijkers in groten getale erop af om het kolossale kadaver minutieus in ogenschouw te nemen.
  6. Negentiende-eeuwse romantici ontdekten het strand als een fascinerende locatie; her en der ontstonden badplaatsen die met gepavoiseerde promenades en prestigieuze hotelaccommodaties een geneeskrachtig verblijf boden aan geprivilegieerde loges van goeden huize.
  7. Heden ten dage worden de stranden op zomerse dagen bevolkt door horden partieel of compleet ontblote zonaanbidders, de ravissant gebronsde lijven ingesmeerd met beschermende cremes; velen vinden dit plebejische schouwspel genant en onoorbaar.
  8. Tengevolge van het massatoerisme heeft de strandliefhebber onloochenbaar concessies moeten doen; maar desondanks is er niets idyllischer dan een prachtige ovale kamer met wijd openslaande deuren, een majestueus balkon en bovenal een feeeriek uitzicht op de eindeloos deinende zee.

Ten behoeve van de duidelijkheid enkele opmerkingen over accenten e.d.:

Regel 2: – Op de eerste e van ‘conscientieus’ hoort een trema.
– Op de i van ‘mozaiek’ hoort eveneens een trema.
Regel 3: – Op de slot-e van ‘Arabie’ hoort een trema; i.p.v. ‘Saudi’ mag overigens ook ‘Saoedi’ worden geschreven.
– Op de laatste i van ‘pinguins’ hoort een trema.
Regel 6: – Op de e van ‘loges’ hoort een accent aigue (de spelling van dit laatste woord vond ik niet terug in het Groene Boekje).
Regel 7: – Op de e van ‘genant’ hoort een accent circonflexe (welk woord evenmin in het Groene Boekje kan worden gevonden; ‘circumflex’ wel).
– Op de eerste e van ‘cremes’ hoort een accent grave (ook al niet in Groene Boekje te vinden).
Regel 8: – Op de derde e van ‘feeeriek’ hoort een trema.

(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 07 Dec 1995 20:18:01 +0100 (MET)
From: Centre for Lexical Information <celex@MPI.NL>
Subject: Med: 9512.11: NEW RELEASE from the LINGUISTIC DATA CONSORTIUM and CELEX

Announcing a NEW RELEASE from the

LINGUISTIC DATA CONSORTIUM
and the
CENTRE FOR LEXICAL INFORMATION

This message announces the Second Release of the CELEX CD-ROM with lexical data from the Dutch Centre for Lexical Information and the Linguistic Data Consortium.

This CD-ROM contains an enhanced, expanded version of the German lexical database (2.5), featuring approximately 1000 new lemma entries, revised morphological parses, verb argument structures, inflectional paradigm codes, and a corpus type lexicon. A complete PostScript version of the German Linguistic Guide is also included, in both European A4-format and American Letter format. For German, the total number of lemmas included is now 51,728, while all their inflected forms number 365,530.

Moreover, phonetic syllable frequencies have been added for (British) English and Dutch. Apart from this, and the provision of frequency information alongside every lexical feature, no changes have been made to the Dutch and English lexicons.

Complete AWK-scripts are now provided to compute representations not found in the (plain ASCII) lexical data files, corresponding to the features described in the CELEX User Guide, which is included on the CD as well.

For each language, i.e. English, German and Dutch, the CD-ROM contains detailed information on the orthography (variations in spelling, hyphenation), the phonology (phonetic transcriptions, variations in pronunciation, syllable structure, primary stress), the morphology (derivational and compositional structure, inflectional paradigms), the syntax (word class, word-class specific subcategorisations, argument structures), and word frequency (summed word and lemma counts, based on recent and representative text corpora) of both wordforms and lemmas. Unique identity numbers allow the linking of information from different files with the aid of an efficient, index-based C-program.

Like its predecessor, the CD-ROM is mastered using the ISO 9660 data format, with the Rock Ridge extensions, allowing it to be used in VMS, MS-DOS, Macintosh and UNIX environments. As the new release does not omit any data from the first edition, the current release will replace the old one.

Institutions that have membership in the LDC during the 1995 or 1996 Membership Years will be able to receive CELEX for research purposes only at no additional charge, in the same manner as all other text and speech corpora published by the LDC.

Non-members can receive a copy of CELEX for research purposes only for a fee of $150. If you would like to order a copy of this corpus, please email your request to ldc@unagi.cis.upenn.edu, or fax it to (215) 573-2175. If you need additional information before placing your order, or would like to inquire about membership in the LDC, please send email or call (215) 898-0464.

Further information about the LDC and its available corpora can be accessed on the Linguistic Data Consortium WWW Home Page at URL http://www.cis.upenn.edu/~ldc. More information specific to CELEX can be accessed via hyperlinks from this Home Page. Information is also available via ftp at ftp.cis.upenn.edu under pub/ldc; for ftp access, please use “anonymous” as your login name, and give your email address when asked for password.

A brief overview of the revised German data on the CD is given below:

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
THE GERMAN DATABASE

When starting to use the German database, the user first has to choose between three so-called ‘lexicon types’:

  • a lemma lexicon
  • a wordform lexicon
  • a corpus type lexicon

Each lexicon type uses a specific kind of entry. The CELEX lemma lexicon is the one most similar to an ordinary dictionary since every entry in this lexicon represents a set of related inflected words. In a lexicon, a lemma can be represented by using a headword (cf. traditional dictionary entries) such as, for example, ‘helfen’ (help) or ‘Hund’ (dog), or by a stem such as, for example, ‘helf’ or ‘Hund’. The wordform lexicon yields all possible inflected words: every entry in the lexicon is an inflectional variant of the related headword or stem. So, a wordform lexicon contains words like ‘helfe’, ‘hilft’, ‘geholfen’, ‘huelfe’, ‘Hundes’, ‘Hunde’ and so on. A corpus type lexicon, on the other hand, simply gives you an ordered list of all alphanumeric strings found in the corpus with raw string counts, undisambiguated for relations to either lemmas or wordforms.

For all types of lexicons, the user may subsequently select any number of columns — from approximately 200 database columns — combining information on the orthography, phonology, morphology, syntax and frequency of the entries.

LEXICAL DATA, GERMAN

The lexical data that can be selected for each entry in the different German lexicon types can be divided into five categories: orthography, phonology, morphology, syntax and frequency.

----------------------------------------------------------------------
Orthography      - with or without diacritics
(spelling)       - with or without word division positions
                 - number of letters/syllables
 
Phonology        - phonetic transcriptions which use different notations
(pronunciation)    like SAMPA or CPA and include:
                      - syllable boundaries
                      - primary stress markers
                      - consonant-vowel patterns
                      - number of phonemes/syllables
 
Morphology       - Derivational/compositional:
(word structure)      - division into stems and affixes
                      - flat or hierarchical representations
                 - Inflectional:
                      - stems and their inflections
 
Syntax           - word class
(grammar)        - subcategorisations per word class
 
Frequency        - Mannheim frequency(*)
----------------------------------------------------------------------

(*) These frequency data are based on the 6 million word corpus compiled by the Institut fuer Deutsche Sprache in Mannheim, Germany.

EXAMPLE DATA, GERMAN

An arbitrary query using a small German lemma lexicon (that is, one with very few columns) might yield the following result:

---------------------------------------------------------------------
Headword      Pronunciation     Morphology:               M:  Cl Freq
                                Structured Segmentation   Cl
-----------   ----------------  ------------------------  --- -- ----
helfen        "hEl-f@n          (helf)                    V   V  1225
Helfer        "hEl-f@r          ((helf),(er))             Vx  N   134
hellaeugig    "hEl-Oy-gIx       ((hell),(Auge),(ig))      ANx A     0
hellblau      "hEl-blau         ((hell),(blau))           AA  A    28
Hellseher     "hEl-ze:-@r       (((hell),(seh)),(er))     AVx N    20
hellseherisch "hEl-ze:-@-rIS    (((hell),(seh)),(erisch)) AVx A     0
hellwach      "hEl-vax          ((hell),(((wach),(e))))   AVx A    13
Helm          "hElm             (Helm)                    N   N    22
Hund          "hUnt             (Hund)                    N   N   364
Huendchen     "hYnt-x@n         ((Hund),(chen))           Nx  N     7
hundekalt     "hUn-d@-kalt      ((Hund),(e),(kalt))       NxA A     0
hundemuede    "hUn-d@-my:-d@    ((Hund),(e),(muede))      NxA A     3
Hundeschnauze "hUn-d@-Snau-ts@  ((Hund),(e),(Schnauze))   NxN N     1
Hundesteuer   "hUn-d@-StOy-@r   ((Hund),(e),(Steuer))     NxN N     6
Hundewetter   "hUn-d@-vE-t@r    ((Hund),(e),(Wetter))     NxN N     0
Huendin       "hYn-dIn          ((Hund),(in))             Nx  N     7
huendisch     "hYn-dIS          ((Hund),(isch))           Nx  A     2
Huene         "hy:-n@           (Huene)                   N   N    13
huenenhaft    "hy:-n@n-haft     ((Huene),(n),(haft))      Nxx A    4
Hunger        "hU-N@r           (Hunger)                  N   N   102
Hungerkur     "hU-N@r-ku:r      ((Hunger),(Kur))          NN  N     5
Hungerlohn    "hU-N@r-lo:n      ((Hunger),(Lohn))         NN  N     6
hungern       "hU-N@rn          ((Hunger))                N   V    33
Hungersnot    "hU-N@rs-no:t     ((Hunger),(s),(Not))      NxN N    23
Hungerstreik  "hU-N@r-Straik    ((Hunger),((streik)))     NV  N    14
---------------------------------------------------------------------

Richard Piepenbrock
CELEX Project Manager

                                                     C
           --   C E L E X   --
 -- The Centre for Lexical Information --                   C
                                               C        C      C
                                                    C
Max Planck Institute for Psycholinguistics                    C    CCCCCC
Wundtlaan 1                                              C
CCCCCCCCCCCCC
6525 XD  NIJMEGEN                     C           C    C
CCCCCCCCCCCCCCCC
The Netherlands                                          CCCCCCCCCC
CC
                                                   C    CCCCCCCC
Tel: (+31) (0)24 - 3615797                             CCCCCCCC
Fax: (+31) (0)24 - 3521213                             CCCCCCCC
                                                      CCCCCCCC
                                                      CCCCCCCC
E-mail:    celex@mpi.nl                               CCCCCCCC
                                                       CCCCCCCC
WWW-page:  http://www.kun.nl/celex/                    CCCCCCCC
                                                        CCCCCCCCC
                                                         CCCCCCCCCCC
*-Einde-------------------- Neder-L, no. 9512.b --------------------------*