Tag: Westvlaams

‘Daje da nu moeste gebruiken, de mensen vallen dood achter strate’

Door Marc van Oostendorp

Relatieve frequentie van zinnen zonder V2 in het onderzochte gebied.

Goedemorgen! Ik ben benieuwd hoeveel persoonsvormen jullie vandaag weer op de tweede plaats in de hoofdzin gaan zetten. Heel veel, vermoed ik, in ieder geval als jullie vandaag genoeg Nederlands spreken, en de kans daarop is hoog bij lezers van Neerlandistiek.

In West-Vlaanderen is de kans dan weer net iets kleiner, zo blijkt uit een nieuw artikel in het Journal of Germanic Linguistics. Althans, zo preciseren de auteurs, als je kijkt naar het ‘continentaal West-Vlaams’, dat wil zeggen zoals dat niet aan de kust wordt gesproken. Het West-Vlaams is wat vrijer met de plaatsing van de persoonsvorm. En zoals altijd in taal: het gebruikt die vrijheid voor aardige eigenschappen.  Lees verder >>

‘Allez, moeder, het is te hopen dat je goed slaapt’

Door Marc van Oostendorp


Een jaar of vijftien geleden had ik een heel fraai sluitende theorie, die moest verklaren waarom er in Nederland wél films, popliedjes en stripverhalen in het dialect gemaakt werden en in Vlaanderen niet. Waar het noorden Wilde mosselsSkik en Haagse Harry had, kon je in het zuiden geen cd’tje persen en geen pagina drukken zonder je verdiept te hebben in de regelen van het Algemeen Beschaafd Nederlands.

Inmiddels is de situatie bijna andersom. Bijvoorbeeld in de muziek. Eind vorig jaar maakte ik met mijn (Vlaamse) collega Erik Dams vorig jaar voor onze nieuwsbrief Taalpost wat leuke nieuwe dialectliedjes bij elkaar wilden zoeken, bleek het veel gemakkelijker om Vlaamse dan om Nederlandse liedjes te vinden. In Nederland is er vooral een oude garde – mensen als Daniel Lohues en Jack Poels, die er vijftien jaar geleden ook al waren – terwijl het in Vlaanderen borrelt van de relatief jonge groepen.

Dat alles bevestigt mogelijk mijn theorie.
Lees verder >>

Het dialect als kweekkas, de standaardtaal als gletsjer

Door Marc van Oostendorp



Dialecten worden wel gezien als de ijskappen van de taal: het bederf verloopt er trager en fossielen die in de standaardtaal blijven daardoor bewaard.

In het West-Vlaams, bijvoorbeeld, zou het ontkennende woordje en zijn blijven staan dat in de middeleeuwen overal gebruikt werd in combinatie met niet of geen. In dat dialect kun je bijvoorbeeld het volgende zeggen:

‘k en zagen en nog niet. (Ik zag hem nog niet).

Dat lijkt op de manier waarop in de middeleeuwen bijna iedereen in ons hoekje van Europa het deed, en trouwens ook waarop je dat in het moderne (Standaard-)Frans nog doet:

Ic en sagh hem niet. (Ik zag hem niet.)
Je ne le vois pas. (Ik zie hem niet.)

Toch is er wel wat meer aan de hand, zo blijkt uit een nieuw artikel van de onderzoeksters Anne Breitbarth en Liliane Haegeman.
Lees verder >>

Men artikel is gedoan wè né

Door Marc van Oostendorp


Iedere zin is een pakketje. In het binnenste zit een gedachte; laten we zeggen ‘mijn artikel is af’. Die gedachte vormt zich ergens in het binnenste van je hoofd, en wil eruit – zich nestelen in andermans hoofd.

Maar dat gaat zomaar niet! Zodra zo’n zin van mij naar jou moet, moet er pakpapier omheen: het pakpapier van de sociale conventie. Er moeten ineens allerlei plichtplegingen worden voldaan. Ik moet laten weten wat ik van jou vind, en van onze onderlinge relatie, en van mijn gedachte, en wat jij precies van mijn gedachte wil vinden, en ga zo maar door.

In het Nederlands bestaat dat pakpapier vaak uit kleine woordjes, zoals nou, hé, hè en zo voort. Het is moeilijk te beschrijven wat ze precies betekenen, maar ze drukken iets uit over de relatie tussen jou en mij, en mij en de zin. Proef het verschil tussen zinnen als:

Nou, mijn artikel is af.
– Hé, mijn artikel is af.
– Mijn artikel is af, hè?
– Nou, mijn artikel is af, hè?


Lees verder >>

Bért, Bèrt, Birt?

door Miet Ooms

Enkele dagen geleden kwam ik bij dit filmpje uit. We zien hier een jongetje dat uit alle macht duidelijk wil maken hoe je zijn naam moet uitspreken. Bèrt, met een open è, en niet Bért, met een meer gesloten e. Het werd volop gedeeld, en heel wat mensen vielen voor de overtuigingskracht van Bert (eigenlijk Mathiz, Berth is zijn familienaam) en zijn vriendje.
Lees verder >>