Tag: Taalregel

Wedstrijd: ontwerp de nieuwe taalregel van 2019

Door Marc van Oostendorp

De Nederlandse taal moet strakker beregeld worden, zodanig dat er in iedere willekeurige zin wel iets mis kan gaan en de gemiddelde schrijver of spreker niet meer weet waar hij het zoeken moet van ellende.

Uit dat ideaal ontstond enkele jaren geleden de wedstrijd voor de “nieuwe taalregel van het jaar”, een prijs voor de regel dit doel het effectiefst weet te bereiken. Het idee: een eind aan alle laksheid! En om dit te bevorderen moeten we de voorschriften voor ‘correct’ Nederlands ieder jaar weer verder aanscherpen. Een evident voordeel hiervan is ook dat de gewone gebruiker binnen de kortste keren door de bomen het bos niet meer ziet. Dat levert (nog) meer werkgelegenheid op voor een nieuwe generatie neerlandici, want alleen zij kunnen als ons werk klaar is als enigen, na jarenlange noeste studie, door de bomen het bos nog zien.

Als andere specialismen hun vakgebied zo onoverzichtelijk kunnen maken dat je een specialist nodig hebt, waarom wij dan niet?

Lees verder >>

Daarheen is fout! De nieuwe grammaticaregel 2018

Door Marc van Oostendorp

Jullie hebben de afgelopen weken niet gehoord van de jury van de Prijs voor de Nieuwe Taalregel 2018. Dat kwam natuurlijk doordat deze jury zo’n lastige taak had. Er zijn verschillende regels ingezonden die heel aanlokkelijk zijn en die we stuk voor stuk graag aan de Nederlandse grammatica zouden toevoegen. Ze zouden de Nederlandse taal niet alleen logischer maken, maar ook voldoende tegen het taalgevoel ingaan om ervoor te zorgen dat onze taal alleen nog geschikt is voor specialisten. (De regels zijn hier uitvoeriger uitgelegd.)

Uiteindelijk kan er natuurlijk maar één regel per jaar worden toegevoegd aan de Nederlandse taal. We hebben daarom een keus moeten maken. Voor de duidelijkheid: alleen regels die via onze website zijn ongezonden konden meedingen, regels die ons via sociale media bereikten, waren uitgesloten. Ontwerpers van succesvolle regels moeten zich wel zelf aan de regels houden!

Uiteindelijk waren er drie serieuze kandidaten. Ik noem eerst de twee die het op het nippertje niet gehaald hebben, bij wijze van troostprijs. Lees verder >>

Wedstrijd: ontwerp de nieuwe taalregel van 2018

Door Marc van Oostendorp

De Nederlandse taal moet strakker beregeld worden, zodanig dat er in iedere willekeurige zin wel iets mis kan gaan en de gemiddelde schrijver of spreker niet meer weet waar hij het zoeken moet van ellende.

Uit dat ideaal ontstond enkele jaren geleden de wedstrijd voor de “nieuwe taalregel van het jaar”, een prijs voor de meest ingenieuze regel Het idee: een eind aan alle laksheid! En om dit te bevorderen moeten we de voorschriften voor ‘correct’ Nederlands steeds verder aanscherpen. Een evident voordeel hiervan is ook dat de gewone gebruiker binnen de kortste keren door de bomen het bos niet meer ziet. Dat levert (nog) meer werkgelegenheid op voor een nieuwe generatie neerlandici, want alleen zij kunnen als ons werk klaar is door de bomen het bos nog zien. Als andere beroepsgroepen hun gebied zo onoverzichtelijk kunnen maken dat je een specialist nodig hebt, waarom wij dan niet?

De regels waaraan de nieuwe regel moet voldoen: hij moet een kwestie oplossen, een onduidelijkheid in de Nederlandse taal, waarvan tot nu toe niemand zich bewust was dat er een probleem was. Lees verder >>

De beste taalregel van 2014: Juryrapport

Door Marc van Oostendorp


De Nederlandse taal is af. Dat is de conclusie die zich opdringt wanneer we de inzendingen bestuderen die dit jaar binnenkwamen voor de wedstrijd De beste taalregel.

De achterliggende gedachte van die wedstrijd is van oudsher tweeërlei. Enerzijds hebben de deelnemers in de loop der jaren actief gaten in de taal gedicht: zaken opgespoord waar taaladviseurs tot nu toe altijd onterecht meenden dat ze ‘allebei’ konden, terwijl er natuurlijk nooit iets allebei kan! Minstens één manier van uitdrukken moet fout zijn, anders ontstaan er chaos en verwarring. Inmiddels blijken die chaos en verwarring echter voorbij.

De andere doelstelling van de wedstrijd was om het Nederlands ingewikkelder te maken.
Lees verder >>

Wie ontwerpt de beste nieuwe taalregel van 2014?

Door Marc van Oostendorp


Uit betrouwbare kring komt het bericht dat de spellingcommissie die het nieuwe Groene Boekje van 2015 voorbereidt, de strikte opdracht heeft gekregen om deze keer niets te veranderen.

Niets! Volgend jaar komt er een nieuwe versie van de officiële woordenlijst en daar zal ons de correcte spelling van jezedi worden onthuld, alsmede van een aantal Surinaamse woorden, maar geen enkele spellingregel zal ook maar een komma anders worden.

Niets! Nog geen enkel tussenennetje! Wat een verspilling! Dan heb je zo’n fikse commissie vol eminente taalkundigen ingesteld die flink wat ingewikkelder regels zouden kunnen maken, van die regels waar de ware liefhebber van opveert. En dan laat die commissie het erbij zitten en doet niets!

En dat terwijl zulke regels goed zijn voor de werkgelegenheid. Ga maar na: wanneer we erin slagen het Nederlandse, Vlaamse en Surinaamse volk ervan te overtuigen dat taal veel te ingewikkeld is voor eenvoudige schoenlappers of verandermanagers, iets dat je eigenlijk alleen mag gebruiken nadat je eerst advies hebt ingewonnen van een hoog opgeleide en goedbetaalde deskundige, dan breken er gouden tijden aan voor de taalgeleerde. De collegebanken stromen vol, we kunnen dure trainingen gaan aanbieden en makkelijk 500 euro toucheren voor iedere gevonden spelfout of kromme zin.
Lees verder >>

Wie bedenkt de beste nieuwe taalregel van 2013?

Door Marc van Oostendorp

Ook dit jaar schrijft het elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek Neder-L weer een prijsvraag uit voor de beste nieuwe taalregel van het jaar. Het Nederlands is namelijk nog lang niet af: er zijn nog allerlei punten waarop de ene Nederlandstalige dit zegt en de ander dat, terwijl niemand kan vertellen welk van de twee nu de juiste is, simpelweg omdat nog nooit iemand zich over de kwestie heeft uitgesproken.
Daar moet verandering in komen. Het Nederlands moet helemaal dichtgetimmerd worden, liefst met zo ingewikkeld mogelijke regels. Want met die nieuwe regels hopen wij twee vliegen in één klap te slaan. Niet alleen wordt de gewone taalgebruiker geholpen bij allerlei nieuwe taalproblemen, ook zorgen we ervoor dat het zo moeilijk wordt om correct Nederlands te spreken of schrijven, dat onbevoegden het wel uit hun hoofd zullen laten om zulks voortaan te doen.

Lees verder >>

De beste nieuwe taalregel van 2012

Het is wel duidelijk dat het Nederlands nog niet goed genoeg beregeld is. Tientallen inzendingen kwamen er binnen bij de redactie van Neder-L na onze oproep van vorige week om nieuwe kwesties te beregelen.

Nu vielen veel inzendingen al vrij snel af bijvoorbeeld omdat ze niet zozeer gloednieuwe taalproblemen signaleerden (een uitdrukkelijke voorwaarde voor deelname aan deze wedstrijd), als wel oude kwesties opnieuw of voorgoed of anders wilden regelen. Toch waren er nog vele mooie nieuwe regels bij. Uiteindelijk kwam de jury tot een shortlist van drie regels die zo aan de handboeken kunnen worden toegevoegd:
Lees verder >>