Tag: taaldiversiteit

Verdoken racisme in het pleidooi voor taaldiversiteit

Door Freek Van de Velde

Op het evenement TEDx USU in 2015 heeft historicus Mark Damen een lezing gehouden over het Indo-Europees, en zoals alle lezingen van de TED-franchise, kun je die gewoon online bekijken. De spreker doet heel erg zijn best om een entertainend exposé te houden, inclusief monkelend het verhaal larderen met zouteloze grappen, die bij het genre lijken te horen. Ok. Geen man overboord denk je dan: als de inhoud meevalt kun je je daar als toeschouwer wel overheen zetten…

Damen vertrekt bij de dualis van het Indo-Europees. Dat stukje grammatica ziet er schokkend exotisch uit. Een taal die naast enkelvoud en meervoud ook nog een derde getal heeft: de ‘dualis’ voor tweevoud. Damen laat zien dat die dualis nu nog doorwerkt in een paar relicten in het Engels, maar veel is er niet van over. De dualis is verdwenen. Dat hele verhaal is een opstapje voor Damen om te laten zien dat Indo-Europees niet alleen een taal is, maar een hele cultuur, en dat ons huidige wereldbeeld diepgaand beïnvloed is door dat Indo-Europees: we hebben een obsessie met het getal ‘twee’ en ‘drie’. Dan neemt de lezing een nogal spectaculaire wending: de spreker houdt een vlammend pleidooi voor het behoud van taaldiversiteit. Het idee is dat met de talen die we in ijltempo verliezen vandaag, we ook een verlies van wereldvisies meemaken. 

Lees verder >>

Ilja Leonard Pfeijffer als variationist

De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (42)

Door Marc van Oostendorp

Als hij wil uitleggen waarom Plato behalve een bekend Grieks wijsgeer ook een briljante schrijver was, schrijft Ilja Leonard Pfeijffer in zijn boek De Antieken: “Het heeft veel te maken met diversiteit.  Plato beheerst alle registers. (…) Alle gesprekspartners in Feest vertellen hun verhaal over de liefde op een andere toon, in een andere stijl, die perfect is toegesneden op het personage.” Hij vertelt ook dat het lezen van Plato hem voor het eerst duidelijk maakte dat het Klassieke Grieks een échte taal was, die in het dagelijks leven gesproken werd en die de Atheners niet alleen maar elkaar als een puzzeltje opgaven.

Oog voor diversiteit lijkt het hoogste compliment dat Pfeijffer aan schrijvers te bieden heeft. Ook over de toneelschrijver Aristofanes zegt hij: “Zijn stijl is wendbaar en afwisselend. De vunzigste banaliteiten gaan samen met parodieën op de verheven stijl van het epos en de tragedie of op het jargon van juristen, priesters of redenaars.” Over Horatius: “In zijn Satiren, Epoden en Brieven weet hij pretentieloze spreektaal schijnbaar achteloos en volledig natuurlijk te draperen over de kunstmatige versvormen van de hexameter en de jambe. In Oden krijgt zijn taal een gepolijste perfectie. ”

Lees verder >>

21 en 22 april: Conferentie Interculturele Communicatie in Utrecht

Ter gelegenheid van het 12.5 jarig bestaan organiseert het Center for the Humanities in samenwerking met de master Interculturele Communicatie (Universiteit Utrecht) een tweedaagse conferentie. Vrijdag 21 april presenteren medewerkers hun onderzoek naar talige en culturele diversiteit. De toekomst ligt in interdisciplinair en maatschappelijk gericht onderzoek. Zaterdag 22 april is gericht op ICC alumni en geïnteresseerden in Interculturele Communicatie met workshops, lezingen en netwerksessies. Centraal zal staan: wat zijn de strategieën voor succesvolle interculturele communicatie?

Wat: Crossing borders: challenging linguistic and cultural diversity (zgn ‘ICC opfriscursus’)
Voor wie: onderzoekers, docenten, alumni en studenten
Wanneer: Vrijdag 21 april 2017, 09:30 – 16:30 uur (aansluitend borrel)
Waar: Drift 27 (ingang Universiteitsbibliotheek) Lees verder >>

‘Hoe taal ons in 2016 als maatschappij verdeelde’

Door Steven Delarue

Voor de taalkundige in mij was 2016 opnieuw een geweldig boeiend jaar, met de voorbije decembermaand als kers op de taart: begin deze maand barstte er een storm aan opiniestukken los in de nasleep van de PISA-resultaten, daarna waagde schrijfster Saskia De Coster zich aan het relativeren van spelling in de aanloop naar het Groot Dictee, en vorige week nog kregen aspirant-leerkrachten een hoop bagger over zich heen toen bleek dat één derde van hen niet het vereiste niveau Nederlands haalde tijdens de instaptoets die dit academiejaar proefdraaide. Taal, taal en taal – het thema leek dit jaar niet uit de media weg te slaan.

Eerlijkheidshalve moet ik bekennen dat ik die hype ook wel deels mee heb gecreëerd. Op 1 september verdedigde ik mijn doctoraatsproefschrift over de (standaard)taalpercepties van Vlaamse leraren, en ook dat haalde toen probleemloos de Vlaamse media. Niet alleen zijn de media op het einde van augustus extra hongerig naar onderwijsgerelateerd nieuws, daarnaast hebben ze ook een neus voor alles wat enigszins met standaardtaal (en vooral wat daarvan afwijkt) te maken heeft. Succes gegarandeerd, met andere woorden – opeens prijk je bovenaan op de startpagina van De Standaard, hangt het radionieuws van Q-Music aan de lijn voor een quote en staat er de dag van je verdediging een stukje in Het Laatste Nieuws. Nog wat meer taal in de krant dus. Lees verder >>

Taalsymposium: Taal in een multiculturele samenleving


Op woensdag 20 mei 2015 organiseren Avans Hogeschool en Hogeschooltaal het symposium Taal in een multiculturele samenleving. Bestuurders, taalwetenschappers, docenten en ervaringsdeskundigen zullen met elkaar in gesprek gaan over taaldiversiteit. Daarbij staat het belang van een goede beheersing van het Nederlands om succesvol te kunnen zijn in loopbaan en samenleving centraal.
De sprekers zullen ingaan op actuele thema’s die de opleiders van studenten in het middelbaar en hoger onderwijs bezighouden: het economisch belang van een goede taalbeheersing; de zorgen in de politiek over de kwaliteit van het onderwijs in het Nederlands; niveaubepaling en toetsing; de positie van de anderstaligen in een Europees kader en de dreigende verwaarlozing van het Nederlands onder de druk van Engels als instructietaal.

Lees verder >>