Tag: taalbeheersing

Pas verschenen: Tekstblad (2014, nr. 4)


Deze week verscheen een nieuw nummer van Tekstblad, tijdschrift over tekst en communicatie.

Inhoud:

Over het voeren van gesprekken…
Tom Koole, hoogleraar Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen, onderzoekt hoe mensen een gesprek organiseren en met welke vanzelfsprekendheden dat gebeurt.
Onderzoek naar de manier waarop mensen conversaties voeren, is direct relevant voor tekstschrijvers. Teksten spelen een belangrijke rol in geschreven gespreksprotocollen, bijvoorbeeld bij de huisarts of in de meldkamer van 112.
Rita Stiekema voerde met hem een gesprek over het voeren van gesprekken.
 
Smeuïge koppen, verwarrend of effectief?
Verwarrende aandachttrekkers
Dagbladen en nieuwssites gebruiken soms dubbelzinnige koppen of suggestieve foto’s. Twee experimenten tonen aan dat nieuwsgebruikers zich nauwelijks storen aan dit soort verwarrende aandachttrekkers.
Stijlboeken van nieuwsredacties verbieden suggestief of dubbelzinnig taalgebruik, maar dagbladen en nieuwssites maken in hun koppen regelmatig gebruik van alliteratie, rijm of dubbelzinnigheden. Het komt ook voor dat een foto bij een nieuwsartikel geen besproken feiten weergeeft, maar een onverwacht aspect van het nieuws. Aandacht trekken is ongetwijfeld het doel, maar onthoudt de lezer dan nog wel wat het eigenlijke nieuws was? Twee experimenten tonen aan dat nieuwsgebruikers weinig hinder ondervinden van verwarrende aandachttrekkers.
Door Luuk Lagerwerf, Carly Timmerman en Anique Bosschaert.

Lees verder >>

Call: Collaborative writing

CFP (Open call)
Towards a blueprint for successful collaborative writing in educational and professional settings
Guest editor: Elke Van Steendam, Faculty of Applied Linguistics, KULeuven, Campus Brussels
Peer collaboration in writing has been shown to be effective for Learning to Write and Writing to Learn (Graham, McKeown, Kiuhara, & Harris, 2012; MacArthur, Schwartz, & Graham, 1991; Onrubia & Engel, 2009; Storch, 2005; Yarrow &Topping;, 2001). That is why collaborative writing is often implemented in educational contexts. However, not only in educational contexts but also in professional contexts (academia, policy making, administration, journalism) collaborative writing has become common practice. Very frequently, written documents are the end-product of a collaborative process involving multiple actors, writers and readers ( e.g. research articles; group proposals, public policy documents; journalistic texts (Perrin, 2011; Lowry, Albrecht, Nunanmaker, & Lee, 2003; Sleurs, Jacobs, & Van Waes, 2003).

Lees verder >>

Pas verschenen: Over Taal (jrg. 53, nr. 1)


In het nieuwe nummer van Over Taal, algemeen wetenschappelijk-populariserend tijdschrift over taal, tekst en communicatie, onder meer het artikel ‘Zelfkennis is het begin van alle schrijfwijsheid’ van Jose Tummers en Annelies Deveneyns, over schriftelijke taalvaardigheid in het hoger professioneel onderwijs:
‘In een onderzoek naar de schriftelijke taalvaardigheid van eerstejaars professionele bachelorstudenten aan de KHLeuven is onder meer gepeild naar het beeld dat studenten van hun eigen schrijfvaardigheid hebben. Zijn zij tevreden over het geleverde werk? Vinden zij dat ze helder en duidelijk schrijven?  

Lees verder >>

Lezing Carel Jansen: 17 februari

Op 17 februari geeft de Groningse hoogleraar Carel Jansen een lezing getiteld: “Schrijf ik wel op B1-niveau?”. In de lezing gaat hij onder andere in op de vraag hoe teksbegrijpelijkheid wordt gemeten, of de hard-opmethode werkt, en bespreekt hij het bekende CCC-model van Jan Renkema. De lezing vindt plaats in het Lipsius-gebouw in Leiden, van 16.15 tot 17.15 met aansluitend een borrel.

Marten van der Meulen

Aankondiging: VIOT-congres 2014 van 16 tot en met 18 december in Leuven

Het VIOT-congres 2014 zal gehouden worden in Leuven. We kijken ernaar uit om u in Leuven te ontvangen van dinsdag 16 tot en met donderdag 18 december 2014. Het thema van het dertiende VIOT-congres is: ‘De macht van de taal/De taal van de macht’.

Bij taalbeheersing gaat het er immers over hoe de taal ingezet en bewerkt wordt om op een zo efficiënt mogelijke manier een specifiek doel te bereiken. Die ‘beheerste’ taal betekent dus macht, want ze genereert een groter effect dan het geval is wanneer de taal niet op weloverwogen wijze ingezet wordt.

Afscheid Jan Renkema in Tilburg


Jan Renkema neemt op vrijdag 29 november 2013 afscheid als hoogleraar Tekstkwaliteit aan de Universiteit van Tilburg. Renkema, bij een groot publiek bekend als auteur van de Schrijfwijzer, houdt zijn afscheidsrede onder de titel ‘Weg van Taal’.

Ter gelegenheid van het afscheid organiseert de faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit van Tilburg in samenwerking met het NWO-programma Begrijpelijke Taal dezelfde dag een symposium. ’s Ochtends, van 10.00 tot 12.30 uur, vinden presentaties van projecten in het kader van ‘Begrijpelijke Taal’ plaats, ’s middags van 13.30 tot 15.50 uur zullen er gastsprekers uit praktijk en wetenschap aan het woord komen. Vervolgens houdt Jan Renkema van 16.15 tot 17.15 uur zijn afscheidsrede. Aansluitend is er een receptie.

Voor meer informatie, het complete programma en aanmelden, zie de website van de Universiteit van Tilburg.

Nieuw: Studies in Taalbeheersing 4

Zijn Pauw & Witteman partijdig? Werkt humor in advertenties? Hoe kun je fietsers in Amsterdam voor rood laten stoppen? Zeggen plaatjes echt meer dan woorden? Hoe vermom je een drogreden?Taalbeheersers zijn allemaal geïnteresseerd in taal en het optimale gebruik ervan, maar ze houden zich met heel verschillende vragen bezig. Dat blijkt in Studies in Taalbeheersing, een bundel met artikelen geredigeerd door Ronny Boogaart en Henrike Jansen, beiden werkzaam aan het Leiden University Centre for Linguistics (LUCL). Deze bundel, die is verschenen bij Uitgeverij Van Gorcum, bevat een selectie van bijdragen aan het 12e taalbeheersingscongres van VIOT, dat in 2011 in Leiden plaatsvond. De artikelen bieden een overzicht van de meest recente ontwikkelingen in het taalbeheersingsonderzoek in Nederland en België. Studies in Taalbeheersing 4is bedoeld voor taalbeheersers en tekstwetenschappers maar is ook interessant voor docenten en studenten taalkunde, voorlichting en zakelijke communicatie, en voor communicatie-professionals.

Lees verder >>

Pas verschenen: Over Taal (jrg. 52, nr. 4)


In het nieuwe nummer van Over taal, tijdschrift over taal, tekst en communicatie, onder meer een artikel van Els Heindrickx over ‘de invloed van lexicale taaladviezen op Belgisch-Nederlandse krantentaal’:

‘Kunnen taalnormen de taalrealiteit beïnvloeden? Met andere woorden: slagen taaladviseurs erin om bepaalde taalvormen uit het taalgebruik te weren en andere te promoten?’ Op die vraag heeft Els Hendrickx een antwoord geformuleerd in haar proefschrift.

Lees verder >>

Vacature: Universitair Docent Taalbeheersing en Communicatie (Universiteit Utrecht)


De Universiteit Utrecht zoekt een Universitair Docent Taalbeheersing en Communicatie (0,8-1,0 fte):

Functie
Als universitair docent maakt u deel uit van de leerstoelgroep Taalbeheersing en Communicatie van het departement Talen, literatuur en communicatie (TLC). U verzorgt onderwijs op bachelor- en masterniveau, voornamelijk in het Nederlands.
De leerstoelgroep bestrijkt een breed terrein, uiteenlopend van taalgebruiksonderzoek naar mondelinge en schriftelijke taalbeheersing, van tekst- en discourse-analyse tot communicatie met nieuwe media, en van document design tot (interculturele) communicatie in organisaties. Ook van u wordt een brede oriëntatie en inzetbaarheid verwacht. Met name inzetbaarheid in de opleiding Communicatie- en informatiewetenschappen en de vernieuwde Ma-opleiding Communicatie en Organisatie strekt zeer tot aanbeveling, evenals een oriëntatie op mondelinge of digitaal gemedieerde talige interactie.

Lees verder >>

PVV’er Bosma (wars van links) citeert zomaar Elsschot

Martin Bosma wordt de partij-ideoloog van de PVV genoemd. Hij is schrijver van de speeches van Geert Wilders en van het PVV-verkiezingsprogramma. Bosma is wars van links en wars van kunst. Hij houdt ervan links nu en dan een plaagstootje te geven, bijvoorbeeld toen hij een column aannam in NRC Handelsblad – een PVV’er in het hol van de leeuw.

Maar diezelfde Bosma is groot liefhebber van poëzie. Als (vervangend) voorzitter in de Tweede Kamer heeft hij altijd een bundeltje Afrikaanse poëzie naast zich liggen.

Een nieuw pesterijtje van Bosma werd bedolven onder alle verkiezingsretoriek. 

Lees verder >>

Vacature PhD-kandidaat Narrative Health Communication

Er is momenteel een vacature voor een PhD-kandidaat op het thema “Narrative Health Communication”. De PhD maakt deel uit van het NWO-Begrijpelijke Taal project Prevention and Health Regulation Behaviour by Understandable Personal Narratives.

Zie www.ru.nl/letteren/actueel/vacatures/specifiek/vacature?recid=519554

Het project zal in de context van het Nijmeegse Centre for Language Studies worden uitgevoerd in samenwerking met maatschappelijke partner 365 (voorheen o.a. ArboNed). Sluitingsdatum: 13 september 2012.

Schrijfwijzer (1): ‘Goed geprobeerd, maar het werkt niet’

De Schrijfwijzer van Jan Renkema is misschien wel hét Nederlandse boek over taal van deze tijd: er zijn in de afgelopen 30 jaar 450.000 exemplaren van verkocht.  Deze week verscheen een nieuwe editie, mét een website. Ik wil de komende weken die Schrijfwijzer en die website eens gaan uitpluizen, hier op Neder-L. Wat is dat voor boek? Wat vertelt het ons over de taal aan het begin van de 21e eeuw? En klopt dat wel?


Om met dat laatste te beginnen: ik denk dat de Schrijfwijzer inmiddels veel te ouderwets is – dat de revisies niet geholpen hebben, dat het boek een toon aanslaat en adviezen geeft die in de afgelopen dertig jaar achterhaald zijn en dat belangrijke nieuwe vragen niet beantwoord worden. Het is bang voor de elektronische media, het is bang voor oude zeurkousen, bang om iets uit te leggen. Het is een bang boek.
Lees verder >>

Ik ga niet zeggen dat ik je ga beschuldigen, maar …

Het regent beschuldigingen bij de PVV. Er zijn twee soorten te onderscheiden. De eerste soort bestaat uit de overduidelijke sneren die uitgedeeld zijn door de opgestapte Kamerleden Marcial Hernandez en Wim Kortenoeven in ongeveer alle media.

– Kortenoeven: “Wilders minacht normale omgangsvormen en is niet bereikbaar voor zijn fractie.”
– Hernandez: “PVV wordt zo bestuurd dat Kim Jung-un er nog iets van kan leren.”

Later sloot Jhim van Bemmel zich bij het duo aan, omdat hij geen of een te lage plek op de kieslijst toebedeeld kreeg. Van Bemmel: “Geert Wilders heeft wel een inbox, maar geen outbox. Het is normaal dat er op vragen geen antwoord komt.”

Praeteritio
Het is slechts een kleine greep uit het arsenaal van harde beschuldigingen. Maar er was ook een tweede soort met verstopte beschuldigingen, in de vorm van de retorische figuur praeteritio. Dit betekent “voorbij gaan”. Het oudst bewaarde retoricaboek Retorica ad Herennium definieert de figuur als volgt:

Lees verder >>

Wilbert Spooren in Nijmegen benoemd tot hoogleraar Taalbeheersing van het Nederlands

De heer prof. dr. W.P.M.S. (Wilbert) Spooren is met ingang van 1 november 2012 benoemd tot hoogleraar Taalbeheersing van het Nederlands aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Spooren is sinds 2002 hoogleraar Taal & Communicatie aan de VU Amsterdam.
Wilbert Spooren (1956)  studeerde Nederlandse Taal- en Letterkunde aan de Universiteit Utrecht en behaalde in 1982 cum laude zijn doctoraaldiplomaHij promoveerde in 1989 aan de Radboud Universiteit Nijmegen op onderzoek naar tegenstellingsrelaties in teksten. Spooren werkte van 1987 tot 1991 aan de Katholieke Universiteit Brabant, thans Tilburg University als onderzoeker en van 1991 tot 1998 als universitair docent.  In 1999 werd hij universitair hoofddocent Taalbeheersing van het Nederlands aan de VU en sinds 2002 is hij daar hoogleraar.
Lees verder >>

Klik hier voor een leuke blogpost

Tot enkele maanden geleden schreef ik columns voor Neder-L. Een paar maanden geleden besloot ik dat ik dit niet meer doe – ik schrijf nu blogposts. De term column voelde niet goed. Waarom niet? Dat wil de website columntips.nl ons geloof ik leren; of beter gezegd het boekje dat de makers van de website ons willen slijten, Check je column. Schrijftips voor columns en blogs.

Ik schrijf nu al ongeveer twintig jaar voor het beeldscherm en heb cursussen op dat gebied altijd gewantrouwd. Wat zou de schrijver van zo’n boekje ons precies kunnen vertellen dat we niet zelf kunnen uitvinden? Er is in die twintig jaar ook al een heleboel onzin voorbij gekomen. Neem het advies dat je moet voorkomen dat het woord hier ooit aanklikbaar gemaakt wordt, ook al doen veel succesvolle sites dat wel en met goede reden: als je weet dat de tekst over een link gaat en je ziet het woord hier, dan weet je meteen waar je moet klikken. (Klik hier heeft meer dan 93 miljoen treffers hij Google; zie hier.)
Lees verder >>