Tag: stilte

The sound of silence

Nultaal (1)

Door Jan Renkema

Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale reddingsvlotten. Niets?zeggend, nee: Iets!zeggend.

Twee studenten fietsen naar huis na een avondje stappen.

A Hé, eh, kom je nog even mee naar mijn kamer?

B

A Of heb je geen zin?

B Ik moet morgen vroeg op eigenlijk.

Waarom vraagt A Of heb je geen zin? B zegt toch niets? Jawel, B zegt wel iets. B geeft in het zwijgen aan dat die aarzelt of niet wil. Je kunt dat zien als verlegenheid, of misschien als beleefdheid om de ander zelf te laten ontdekken dat het antwoord ‘nee’ is. Maar ook dan is er iets ‘gezegd’ in die stilte. Lees verder >>

Een verplichte of ongemakkelijke stilte

Door Lucas Seuren
In de jaren 70 liet een aantal sociologen zien dat gesprekken verlopen volgens een zeker stramien; er is een systematiek voor beurtwisseling waar gespreksdeelnemers gebruik van maken. Veelal zorgt dit systeem ervoor dat gesprekken vrij soepel verlopen: overlap tussen twee beurten is minimaal en pauzes tussen twee beurten duren vaak niet langer dan 100 milliseconden. Toch komen er natuurlijk meer dan genoeg langere stiltes voor, lopend van misschien een halve seconde tot vele tientallen seconden. In een onlangs verschenen artikel in Research on Language & Social Interaction beschrijft Elliott Hoey van het Max Planck Instituut in Nijmegen dat het beurtwisselingssysteem ook de mogelijkheid biedt aan sprekers om stil te zijn, dat er verschillende soorten stiltes zijn, en dat gespreksdeelnemers er ook op verschillende manieren mee omgaan.