Tag: sprookjes

De baard van de mop meten

Door Marc van Oostendorp

Wie een verhaal meerdere keren vertelt, vertelt geen twee keer precies hetzelfde verhaal. Het raakt gestroomlijnd doordat details die er niet zoveel toe doen gaandeweg verdwijnen, je past het bewust of onbewust aan je gesprekspartners aan, de veranderde omstandigheden doen een bepaald detail pregnanter naar voren komen. En na verloop van tijd kent je publiek het verhaal en begint er alleen al om die reden anders op te reageren.

Dat geldt bijvoorbeeld voor sprookjes, misschien wel de verhalen met de grootste herhalingsfrequentie. Wie Roodkapje vertelt, weet vrijwel zeker dat zijn publiek het al tot in detail kent. Dat kun je merken aan de lidwoorden, laten Folgert Karsdorp en Lauren Fonteyn zien in een nieuw artikel in Palgrave Communications.

Het idee is eenvoudig: er is in het Nederlands net als in veel (maar niet alle) andere talen een verschil tussen bepaalde (de, het) en onbepaalde (een) lidwoorden:

Lees verder >>

Nieuw op Neerlandistiek: Vertelcultuur

Vertelcultuur is in 5 jaargangen tweemaal per jaar verschenen als e-zine (2013-2018), en was in zekere zin een voortzetting van het glossy papieren tijdschrift Vertel Eens… (2006-2012). Vanaf 2019 gaat Vertelcultuur verder in de vorm van blogs onder de paraplu van Neerlandistiek. In Vertelcultuur worden artikelen, aankondigingen en recensies geplaatst die iets te maken hebben met mondelinge tradities en het vertellen van (volks)verhalen. Maar bij uitbreiding kan ook aandacht besteed worden aan verhalende liederen (balladen) en andere gezongen voordrachten. Ook de schriftcultuur en de letterkunde kunnen aan bod komen, evenals methodes voor de analyse van (heel veel) teksten zoals die bijvoorbeeld in de digital humanities ontwikkeld worden. Het aandachtsveld beperkt zich niet noodzakelijk tot Nederland en Vlaanderen – ook mondelinge overlevering elders in de wereld verdient aandacht. Temporeel is de blik ruim bemeten, in principe van de klassieke oudheid tot de dag van vandaag. Zo wordt er niet alleen gekeken naar traditionele mythen, sagen, legenden en sprookjes, maar ook naar moppen en broodjeaapverhalen die tegenwoordig circuleren met de snelheid die het internet kan bieden. Bijdragen over visuele (volks)verhalen, bijvoorbeeld in de vorm van memes en Photoshop-lore, maar ook in de vorm van tv-series en films, zijn eveneens welkom.

Voor het aanleveren van kopij kunt u uw bijdrage sturen naar Theo.Meder@Meertens.knaw.nl

Oude afleveringen van Vertelcultuur zijn nog altijd hier te downloaden.
De Facebook-pagina van Vertelcultuur is hier te vinden.