Tag: sonnettenkrans

Hongerige Wolf

Door Bas Jongenelen

Het sonnet is een van mijn favoriete literaire vormen, vooral als het om een sonnettenkrans gaat. Zodra ik ergens de getallen 14 of 15 in de omgeving van een sonnet zie, dan let ik extra op. Iemand wees mij op de dichtbundel Hongerige Wolf van Yur, een bundel van 15 sonnetten – nou, in die bundel was ik natuurlijk meteen geïnteresseerd. Ook omdat Yur het pseudoniem is van Jurrie Bosker (pseudoniem van R.K. Doff) en Bosker heeft eerder sonnettenkransen geschreven. Zij het niet al te strakke kransen. Zou Hongerige Wolf een echte sonnettenkrans zijn?

Lees verder >>

Sonnettenkransenkransenkrans

Door Bas Jongenelen

Een sonnet is een gedicht van 14 regels en nog wat andere kenmerken. Een sonnettenkrans is een reeks van 15 sonnetten waarvan de eerste 14 aan elkaar gekoppeld zijn (de laatste regel van het ene sonnet is de eerste van het volgende) en waarvan het 15e sonnet bestaat uit of de eerste of laatste regels van de 14 voorgaande sonnetten en heet het meestersonnet. Een sonnettenkransenkrans is een krans van 14 sonnettenkransen en bestaat uit 211 sonnetten, de laatste regels van de 14 meestersonnetten vormen ook weer een sonnet: het grootmeestersonnet. Er bestaan (voor zover mij bekend) op dit moment 5 sonnettenkransenkransen, 1 ervan is Portugees, de overige 4 zijn Nederlands. Met 2 van die Nederlandse sonnettenkransenkransen is iets bijzonders aan de hand. Lees verder >>

Tweede sonnettenkransenkrans

Door Bas Jongenelen

In 2016 heb ik samen met 49 anderen een sonnettenkrans van sonnettenkransen geschreven, een sonnettenkransenkrans dus. Een sonnettenkransenkrans maak je door 196 sonnetten aan elkaar te koppelen om op mathematische wijze tot 211 sonnetten te komen. Het was een literair experiment, vooral om te onderzoek of het mogelijk was om 14 sonnettenkransen ineen te vlechten. Het bleek inderdaad mogelijk.

Twee jaar is de sonnettenkransenkrans een curiosum gebleven. Tot gisteren. Gisteren presenteerde Olax zijn sonnettenkransenkrans, getiteld Dichter bij het eind. De sonnettenkransenkrans is daarmee curiosum af en genre geworden. Dichter bij het eind is de tweede sonnettenkransenkrans ter wereld, maar de eerste die door één persoon geschreven is. Eenieder die het sonnet een warm hart toedraagt plaatst een bestelling bij de dichter zelf: olax@olax.nl.

Kransslagader

Door Bas Jongenelen

Lees dit gedicht van monnhauser:

papieren tissue

proppen in een la
avonden vol hoop
potlood, gom, etui
inval, zin, delete

eindeloze sleur
reviseer, herzie
eigenzinnig man
nietig is ie niet

tempert de ennui
inventieve klus
solitaire dwaas

strikt individu
uiterst mal idee
evengoed de baas

 

Wat valt op?

Lees verder >>

Sonnettenmatrix

Door Bas Jongenelen

Vorige week en de week daarvoor had ik het over de sonnettenkrans en het sonnettenraam – maar het kan altijd nog gekker. Zo heeft Raymond Queneau in 1961 een sonnettengenerator bedacht: iedere regel kent tien varianten, zodat je 14 x 10 x eh… nou ja eh… heel veel sonnetten kunt maken. Deze generator is in boekvorm beschikbaar (prachtige uitgave (kopen dus)) en elektronisch. In het Nederlands is zo’n generator er nog niet, terwijl het redelijk eenvoudig is om er eentje te maken. Bij het rijmschema abba abba cde cde heb je slechts veertig a-rijmen en b-rijmen nodig. Met de rijmklanken -eren en -aat kom je heel ver, en als je er nog wat -aal en -ood tegenaan gooit, nou, dan moet het best lukken.

Peter Knipmeijer kwam onlangs met een ander idee, dat van de sonnettenmatrix. Een sonnettenmatrix bestaat uit veertien sonnetten die zowel horizontaal als verticaal te lezen zijn. Bovendien is er diagonaal (start linksboven) ook nog een sonnet te lezen, een soort meestersonnet. Voorwaar een nieuw literair genre! Het rijmschema van zo’n matrix was vlot gemaakt, zie de afbeelding bovenaan. Om te kijken of het ook mogelijk is om dat rijmschema invulling te geven heb ik snel (het moest deze week) een poging gewaagd. En ja, het is mogelijk (pdf). Of als jpg:

Mijn matrix rammelt nogal en ook het onderwerp is niet echt hoogstaand. Ik daag u dus uit om een betere en mooiere te schrijven. Dat mag natuurlijk ook in het Gronings.

Sonnettenraam, sonnettenkransenkrans en Groningen

Door Bas Jongenelen

Vorige week schreef ik over de geschiedenis van de sonnettenkrans in het Nederlands. Dat het altijd nog een beetje gekker kan, daar ga ik het zo over hebben. Bijna alle Nederlandstalige sonnettenkransen zijn geschreven door Nederlanders, er is één Vlaamse krans, die van Miguel Declercq. In ieder geval zijn er ook Groningse sonnettenkransen.

Lees verder >>

Sonnettenkrans

Door Bas Jongenelen

Sinds de poëzieweek van 2015 is er een beetje discussie over het fenomeen ‘sonnettenkrans’. Het poëzieweekgeschenk was een sonnettenkrans geschreven door Ilja Leonard Pfeijffer, getiteld Giro giro tondo, een obsessie. Er ontstond wat verwarring over de vraag of dit nu wel of niet de eerste sonnettenkrans in de Nederlandse literatuur was. Om maar meteen het antwoord hierop te geven: nee. Pfeijffer had er zelf al eens eentje eerder geschreven, maar ook die krans was niet de eerste. Wat is dan wel de eerste sonnettenkrans in de Nederlandse literatuur?

Lees verder >>