Tag: sagen

De Daver Op Je Lijf

Demonen van Marita de Sterck

Door Theo Meder

De Vlaamse antropologe Marita de Sterck is verzot op volksverhalen: niet op verkleuterde sprookjes, maar ongecensureerde vertellingen die je “de daver op het lijf” jagen. Bovendien gaat ze graag op zoek naar sprookjes en sagen waarin een heldenrol voor dappere meisjes en slimme vrouwen is weggelegd. Ze publiceerde reeds meerdere verantwoorde bundels met titels als Bloei (2010), Beest in Bed (2012), Vuil Vel (2015) en Wreed Schoon (2017). In 2019 verscheen haar bundel Demonen met 57 mondelinge vertellingen uit 45 cultuurgroepen – de vertellers werden in België geïnterviewd.

Lees verder >>

Niet te dicht bij het water!

De kinderschrik in Nederlandse sagen

Theodor Kittelsen, Nøkken, 1904. Collectie Nasjonalgalleriet, Oslo.

Door Merle van Rooij

De Nederlandse vertelcultuur is vele sagen rijk. Sagen zijn korte volksverhalen die zich afspelen in een bestaande leefomgeving (voor vertellers en toehoorders vaak de eigen streek) en waarin bovennatuurlijke wezens zoals geesten, heksen en weerwolven een belangrijke rol spelen. Een ander kenmerk van sagen is dat ze vroeger door zowel vertellers als toehoorders als waargebeurd werden beschouwd. Net als andere soorten volksverhalen hebben sagen meerdere functies gehad. Het versterken van een gevoel van saamhorigheid binnen een groep, het fungeren als emotionele uitlaatklep en het dienen als moreel kompas zijn hier drie voorbeelden van. De belangrijkste functie van sagen was echter die van kennisoverdracht – middels de vaak slecht aflopende vertellingen werden verschillende waarschuwingen van vertellers op toehoorders doorgegeven.

Lees verder >>

Nieuw op Neerlandistiek: Vertelcultuur

Vertelcultuur is in 5 jaargangen tweemaal per jaar verschenen als e-zine (2013-2018), en was in zekere zin een voortzetting van het glossy papieren tijdschrift Vertel Eens… (2006-2012). Vanaf 2019 gaat Vertelcultuur verder in de vorm van blogs onder de paraplu van Neerlandistiek. In Vertelcultuur worden artikelen, aankondigingen en recensies geplaatst die iets te maken hebben met mondelinge tradities en het vertellen van (volks)verhalen. Maar bij uitbreiding kan ook aandacht besteed worden aan verhalende liederen (balladen) en andere gezongen voordrachten. Ook de schriftcultuur en de letterkunde kunnen aan bod komen, evenals methodes voor de analyse van (heel veel) teksten zoals die bijvoorbeeld in de digital humanities ontwikkeld worden. Het aandachtsveld beperkt zich niet noodzakelijk tot Nederland en Vlaanderen – ook mondelinge overlevering elders in de wereld verdient aandacht. Temporeel is de blik ruim bemeten, in principe van de klassieke oudheid tot de dag van vandaag. Zo wordt er niet alleen gekeken naar traditionele mythen, sagen, legenden en sprookjes, maar ook naar moppen en broodjeaapverhalen die tegenwoordig circuleren met de snelheid die het internet kan bieden. Bijdragen over visuele (volks)verhalen, bijvoorbeeld in de vorm van memes en Photoshop-lore, maar ook in de vorm van tv-series en films, zijn eveneens welkom.

Voor het aanleveren van kopij kunt u uw bijdrage sturen naar Theo.Meder@Meertens.knaw.nl

Oude afleveringen van Vertelcultuur zijn nog altijd hier te downloaden.
De Facebook-pagina van Vertelcultuur is hier te vinden.