Tag: Rusland

Per Karos naar St. Petersburg

Russische lotgevallen van de familie De Clercq in de negentiende eeuw

In de zomer van 1816 bezocht de Nederlandse letterkundige en zakenman Willem de Clercq, tevens een vooraanstaande figuur in de Nederlandse Réveil-beweging, Sint Petersburg. Hij deed dat op een zakenreis met als doel om na de Franse overheersing de handelsbetrekkingen van zijn familie te herstellen en uit te breiden. Van zijn reis maakte hij een uitgebreid verslag, waarin hij niet alleen de zakelijke kanten van zijn missie schetste, maar ook wat hij verder zag en meemaakte. Een van de versies van dit verslag is in 1962 in boekvorm uitgegeven door De Clercqs achterkleindochter dr. E.M. Kluit: Per karos naar St. Petersburg. Reisdagboek van de Amsterdamse graanhandelaar Willem de Clercq uit het jaar 1816. Het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis geeft de dagboeken van Willem de Clercq online uit, en ook hierin is zijn reis terug te vinden. Op dezelfde website is de route van de heen- en terugreis met behulp van interactieve kaarten in beeld gebracht.

Terugblikkend op deze tweehonderd jaar geleden ondernomen reis organiseert het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, in samenwerking met het Nederlands Instituut in St. Petersburg en de Stichting Réveil Archief, op 24 november 2017 een colloquium in de Koninklijke Bibliotheek Den Haag. Lees verder >>

Ilja Leonard Pfeijffer als Rus

De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (22)

Door Marc van Oostendorp

Toen Ilja Leonard Pfeijffer geboren werd (in januari 1968), was de naam Ilja in Nederland net aan een opmars begonnen, die een piek zou kennen in de vroege jaren zeventig. Ik heb niet kunnen achterhalen waarom het een piek was. (Het verhaal gaat dat Pfeijffer zelf de naam kreeg naar een kinderboek Ilja de kleine ganzenridder, maar ik weet niet of dat boek zo populair was dat het ’t bredere succes van verklaren.) Het onderstaande grafiekje, dat weergeeft hoeveel jongens per jaar de naam kregen, vinden we in de Nederlandse voornamenbank (NVB).

 De naam is in Nederland overigens populairder als een meisjesnaam: er waren  volgens de NVB in 2014 651 jongens en mannen die Ilja heetten en 1401 meisjes en vrouwen. Lees verder >>

Gedicht: Alexandr Poesjkin – De profeet

Deze week vijf Russische gedichten, gekozen, vertaald en toegelicht door Hans Boland, in 2015 winnaar van de Martinus Nijhoff-prijs. Vandaag als laatste: Alexandr Poesjkin. Toelichting onder het gedicht.

 

De profeet
(Пророк)

Ik sleepte me door de woestijn.
Mijn geest verdorstte, maar daar naakte
Een splitsing, waar een serafijn,
Zesvleugelig, de weg bewaakte.
Zijn vedervingers raakten licht,
Alsof ik droomde, mijn gezicht;
Toen kreeg ik zienersogen, starend,
Bang, als een opgeschrikte arend.
Dan raakte hij mijn oren aan
En deed mij het rumoer verstaan
Van engelen die opwaarts schoten
En van het bevend firmament
En van een schichtig zeeserpent
En van het uitbotten van loten. Lees verder >>

Gedicht: Anna Achmatova – Laatste toost

Deze week vijf Russische gedichten, gekozen, vertaald en toegelicht door Hans Boland, in 2015 winnaar van de Martinus Nijhoff-prijs. Vandaag de vierde: Anna Achmatova. Toelichting onder het gedicht.

Laatste toost
(Последний тост)

Op mijn bestaan vol nijd en spijt,
Ons huis in stof en as,
Ons samenzijn in eenzaamheid –
Op jou hef ik het glas;
En op die ogen kil en dof,
Die mond, die mij verried,
En op de wereld wreed en grof,
Op God, die ons verliet.

27 juli 1934

Anna Achmatova (1889-1966)
(Анна Ахматова) Lees verder >>

Gedicht: Osip Mandelstam – Neem rustig uit de holte van mijn handen

Deze week vijf Russische gedichten, gekozen, vertaald en toegelicht door Hans Boland, in 2015 winnaar van de Martinus Nijhoffprijs. Vandaag als derde een gedicht van Osip Mandelstam. Toelichting onder het gedicht.

 

Neem rustig uit de holte van mijn handen
Een beetje zonlicht en een beetje honing,
De bijen van Persephone ter wille.

Een varend scheepje is niet af te meren,
Een schim in bont geschoeid is niet te horen,
Doodstille levensangst niet te bedwingen.
Lees verder >>

Gedicht: Marina Tsvetajeva – Vlammende, rosse lijsterbestrossen

Deze week vijf Russische gedichten, gekozen, vertaald en toegelicht door Hans Boland, in 2015 winnaar van de Martinus Nijhoffprijs. Vandaag als tweede een gedicht van Marina Tsvetajeva. Toelichting onder het gedicht.

 

Vlammende, rosse
Lijsterbestrossen.
Nazomerzon.
Mijn leven begon.

Zaterdag. Klokken,
Honderden, klonken,
Galmden om strijd,
Sint-Jan gewijd.
Lees verder >>

Gedicht: Velimir Chlebnikov – Grijnsbezwerend

Deze week vijf Russische gedichten, gekozen, vertaald en toegelicht door Hans Boland, in 2015 winnaar van de Martinus Nijhoffprijs. Vandaag als eerste een gedicht van Velimir Chlebnikov. Toelichting onder het gedicht.

Grijnsbezwerend
(Заклятие смехом)

O, vergrijnst u, grijnzelaars!
O, begrijnst u, grijnzelaars!
Alle grijnzen grijnzenden, en gegrijnsden, en gegrijnsdsten,
O, begrijnst het uitgegrijnsde!
O, vergrijnsde overgrijnstersgrijns van grijnzelgrijnzelaars!
O, ontgrijns van het vergrijnzen, grijns van greunzelgrijnzelaars!
Grijnzië, grijnzië,
Grijns uit, grijns door, grijnzerdjes, grijnzerdjes,
Begrijnzaardjes, begrijnzaardjes.
O, vergrijnst u, grijnzelaars!
O, begrijnst u, grijnzelaars! Lees verder >>