Tag: Proefschriften

Worden Engelstalige proefschriften meer geciteerd?

door Freek van de Velde

Eergisteren is op Neerlandistiek een stuk verschenen met als titel ‘Fnuikt een Nederlandstalig doctoraat je kansen op een academische carrière?’, waarin ik verslag deed van een mini-onderzoekje naar het lot van doctores Nederlandse taalkunde in Vlaanderen. Het verrassende resultaat was dat de kans op een academische carrière groter was met een Nederlands doctoraat (gecorrigeerd voor jaar van verdediging, uiteraard).

Lees verder >>

Fnuikt een Nederlandstalig doctoraat je kansen op een academische carrière?

door Freek Van de Velde, KU Leuven

Stel: je wil een proefschrift schrijven over een onderwerp in de Nederlandse taalkunde. Vroeg of laat ga je je dan de vraag stellen of je het verslag van dat onderzoek in het Nederlands gaat opschrijven of in het Engels. Je kunt dan allerlei afwegingen maken. Bijvoorbeeld: het gaat over het Nederlands, en wie interesse heeft, zal ook wel Nederlands kennen, dus ik schrijf in het Nederlands. Daar zou je dan tegenin kunnen brengen: dit onderzoek is baanbrekend en theoretisch interessant, ook voor wie geen Nederlands kent, dus ik schrijf in het Engels, en ik ga alle voorbeelden met Leipzig-glossen toegankelijk maken. Of wacht even: ik schrijf het boek tóch in het Nederlands, en maak aparte artikelen over de theoretische kwesties in het Engels, en bedien zo beide markten. Wie slechts zijdelings geïnteresseerd is, gaat immers niet het hele boek lezen. Je kunt ook heel andere motieven hebben: het handhaven van het Nederlands als wetenschapstaal, de toegankelijkheid van het werk voor de belastingbetaler, die het misschien in de landstaal wil lezen, een inschatting van je eigen stilistisch meesterschap in het Engels of in het Nederlands et cetera. Lastig om te zien wat aangewezen, edelmoedig of praktisch is.

Lees verder >>

Promotie Gertrud Cornelissen

cornelissen_maar als je erover nadenktGertrud Cornelissen, ‘Maar als je erover nadenkt…’ Een jaar literatuuronderwijs in groepen 7 en 8 van de basisschool | Dinsdag 31 mei 2016, 9.45 uur | Aula, hoofdgebouw VU | Promotoren: Dick Schram en Maarten Dolk

Leerlingen uit de bovenbouw van de basisschool die met elkaar in gesprek gaan over boeken die ze allemaal gelezen hebben, ontwikkelen zich in het verwoorden van hun belevingen, interpretaties en beoordelingen. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Gertrud Cornelissen waarvoor zij een onderwijsleertraject ontwikkelde waarin kinderen uit groep 7 en 8 van de basisschool literaire gesprekken met elkaar voerden over eenzelfde boek. Door het verwoorden van hun leesbeleving groeien jonge lezers sterk in het beargumenteren van hun interpretaties maar ook in het verwoorden van hun beoordelingen. Opvallend was dat jongens en meisjes hierin een vergelijkbare ontwikkeling doormaken. Lees verder >>

Uitreiking Vercoullieprijs 2015 (21/10)

De Jozef Vercoullieprijs 2015 (over de periode 2006-2014) werd toegekend aan Elisabeth de Bruijn voor haar proefschrift Verhalende verzamelingen. Flos unde Blankeflos en de overlevering van de Middelnederduitse narratieve literatuur. (Universiteit Antwerpen 2013).

Uit het juryverslag:
Het werk van Elisabeth de Bruijn is een bijzonder fraai verzorgde en grondige studie, die uitmunt door een grote helderheid. Het is zeer gedetailleerd maar gaat tegelijk de grote lijnen of vragen niet uit de weg. De Bruijns werkwijze is minutieus en getuigt van een indrukwekkende acribie. Opvallend is haar grondige kennis van de wetenschappelijke literatuur op tal van gebieden, vooral omdat hier een combinatie van onderzoeksmethodes werd gerealiseerd. Ook is kennis betrokken uit de lees- en tekstcultuur uit verschillende aangrenzende taalgebieden. Deze dissertatie is voorbeeldig en superieur van kwaliteit en garandeert het voortbestaan van de klassieke filologische methode met gebruikmaking van hedendaagse digitale middelen.
De jury heeft dan ook unaniem beslist de Jozef Vercoullieprijs aan deze studie toe te kennen.


Het volledige juryverslag kan u hier lezen.

De jury van de Vercoullieprijs 2015 bestond uit Piet Couttenier, Anne Marie Musschoot, Remco Sleiderink en Yves T’Sjoen. Marcel De Smedt fungeerde als voorzitter.
Met de Jozef Vercoullieprijs bekroont de KANTL om de vier jaar een proefschrift, afwisselend op het op het gebied van de Nederlandse taalkunde en de Nederlandse literatuurstudie, dat verdedigd werd aan een Belgische universiteit.
De prijs werd in 1938 gesticht met een gift van de erfgenamen van liberaal politicus en taalkundige
Jozef Vercoullie (1857-1937), die van 1919 tot 1937 lid was van de Academie. Vandaag bedraagt de prijs 1250 euro.

De prijs wordt uitgereikt in de openbare vergadering van de Academie op woensdag 21 oktober. Wie deze vergadering wil bijwonen kan zich aanmelden via secretariaat@kantl.be.

Promotienieuws september

Door Marten van der Meulen
Het schooljaar begint weer, en dat is goed te zien in de bomvolle academische agenda’s. Vooral wie geïnteresseerd is in medische academische uurtjes kan zijn/haar lol op, maar ook op taalkundig gebied staat er een en ander te gebeuren. Zo is er een aantal symposia, en ook wat promoties, hoewel niet per sé in de Neerlandistiek.

Op 5 september bijvoorbeeld promoveerdePatrick van der Zande aan de Radboud Universiteit. Hij deed onderzoek naar de manier waarop we informatie over de bewegingen van de mond van sprekers opslaan. Dit heeft effect op de manieren waarop we sprekers interpreteren.

Op 26 september zal Kalinka Timmer promoverente Leiden. Haar proefschrift draait om het onderzoeken van hardop lezen in verschillende talen. Door dit te onderzoeken kan ook worden gekeken naar hoe woorden zijn opgeslagen in de hersenen, vooral ook bij meertaligen.

Ook in Leiden vindt de conferentie “Identity in Ellipsis” plaats op 20-21 september. Ellipsis, het fenomeen dat iets wordt weggelaten, is een veel bedebateerd probleem in de taalkunde. Zie hiervoor informatie over programma en aanmelding.

Proefschrift: Hugo Claus en het engagement in de jaren zestig

In haar proefschrift Alsof het woord geen actie is. Hugo Claus en het engagement in de jaren zestig neemt Sarah Beeks het geëngageerde schrijverschap van Hugo Claus in de jaren zestig onder de loep. Schrijven of schieten? In de als revolutionair en turbulent gedoodverfde sixties bepaalde dit dilemma ook de literaire agenda in de Lage Landen. Allerlei sociale en politieke gebeurtenissen inspireerden en motiveerden vele schrijvers om écht actie te ondernemen in plaats van aan de zijlijn literatuur te bedrijven. Tegelijkertijd waren veel auteurs huiverig om hun werk en schrijverschap in dienst te stellen van de maatschappij en huiverden zij al helemaal voor een gewapend verzet dat indertijd sterk tot de verbeelding sprak.

Ook voor Hugo Claus vormde het literaire engagement in deze periode een belangrijk vraagstuk.
Lees verder >>

Boek- en proefschriftnieuws juni

Door Marten van der Meulen


Promoties

Maak de academische borst maar nat, want er is genoeg te beleven op academische gebied in juni! De Universiteit Tilburg bijvoorbeeld is het toneel van twee promoties: eerst zal op 5 juni Sander Wubben promoveren op zijn proefschrift “Text to Text Generation by Monolingual Machine Translation”. Wubbens onderzoek richt zich het automatisch genereren van parafrasen: dit heeft allerlei interessante toepassingen, zoals bijvoorbeeld op automatische vertaling.
Vervolgens hoopt op 28 juni Lisanne van Weelden te promoveren met haar dissertatie “Metaphors in Good Shape”. Ze zegt zelf: “In mijn promotieonderzoek kijk ik naar de rol van perceptuele eigenschappen (bijvoorbeeld dat de afgebeelde explosie en gitaar dezelfde vorm hebben) in visuele metafoorverwerking. Daarbij verwacht ik dat mensen een metaforische relatie makkelijker vinden als 2 objecten dezelfde vorm hebben dan wanneer die vorm verschillend is.”
Lees verder >>

Proefschriftnieuws mei

Door Marten van der Meulen

Op 6 mei zal aan de Universiteit Nijmegen Kaoru Hayanopromoveren. Hoewel haar dissertatie, getiteld ‘Territories of knowledge in Japanese conversation’ zich vooral op het Japans richt, zijn de conclusies ook in een breder taalwetenschappelijk perspectief interessant. Het proefschrift, dat zich  richt op een aspect van sociale interactie dat ‘kennisbeheer’ genoemd kan worden, laat zien dat veel aspecten van taalgebruik en interactionele organisatie diepgaand worden beïnvloed door het feit dat gesprekspartners zich voordurend bezig houden met hoe kennis gedeeld en verdeeld is.
Zoals in Neder-l al eerder te lezen was, zal op 21 mei Judith Nobels promoveren aan de Universiteit Leiden. Haar proefschrift is onderdeel van het Brieven als Buit project van prof. dr. Marijke van der Wal. Dit proefschrift behandelt een aantal verschillende elementen van de 17e eeuwse taal vanuit een sociolinguistisch perspectief, en toont o.a. de belangrijke rol die gender en sociale klasse ook vroeger speelden in taalgebruik.
Een dag later (22 mei dus) is het weer raak voor de academische taalliefhebber: dan houdt in Utrecht professor Aylin Küntay haar oratie ter ere van de bekleding van de Prince Claus Chair. Haar oratie zal met name gaan over het feit dat de ontwikkeling van taal- en communicatievaardigheden bij kinderen een langdurig en kneedbaar proces is.

Pas verschenen: Floor van Renssen – “Lezer, er zijn ook Belgen!”


Op 15 maart 2013 verscheen bij Uitgeverij GarantLezer, er zijn ook Belgen! Interactie tussen de Nederlandse en Vlaamse literatuur via literaire kritiek en uitgeverij (1980-1995), de publieksversie van een proefschrift van Floor van Renssen (docent Nederlands en onderzoek aan de lerarenopleiding van hogeschool Windesheim in Zwolle). Hierin brengt zij het succes van de Vlaamse literatuur in Nederland in kaart voor de periode 1980 tot 1995.

Aan de hand van onderzoek van literaire kritiek en uitgeverij laat Van Renssen zien waar de Nederlandse belangstelling voor Vlaamse literatuur vandaan kwam én wat daarvan de gevolgen waren. Ze schetst het ontstaan van reputaties van auteurs als Hugo Claus en Tom Lanoye, door een samenspel van uitgeverij en kritiek. Van Renssen heeft onderzocht hoe Nederlandse critici dachten over Vlaamse literatuur.
Hierbij komen vragen aan de orde als: Welke plaats krijgen Vlaamse auteurs in de canon van de Nederlandse kritiek? In hoeverre werd de Vlaamse literatuur beschouwd als anders dan de Nederlandse? Zo probeert het boek inzicht te geven in het complexe geheel van factoren dat het grensverkeer tussen Nederlandse en Vlaamse literatuur tot op de dag van vandaag beïnvloedt.

Floor van Renssen: Lezer, er zijn ook Belgen! Interactie tussen de Nederlandse en Vlaamse literatuur via literaire kritiek en uitgeverij (1980-1995). Antwerpen/Apeldoorn: Garant, 2013 (Reeks Academisch Literair, nr. 7). 485 pagina’s. Prijs: € 39,90. ISBN: 9789044130096 

Promotie Marijt Witteman op 22 februari 2013 in Nijmegen: accentloos een vreemde taal spreken is geen must

Het kan even lastig zijn, maar wanneer je moet luisteren naar iemand die een taal spreekt met een buitenlands accent, gaat dat eigenlijk vrij snel goed. Ons perceptuele systeem past zich snel en automatisch aan het accent aan, concludeert taalwetenschapper Marijt Witteman in haar proefschrift. Ze promoveert op 22 februari aan de Radboud Universiteit Nijmegen.
Lees verder >>

Proefschrift- en boekennieuws januari 2013

Door Marten van der Meulen
Promoties
Januariis geendrukke maandvoor promotiesin detaalkunde, maarer iswel heteen enander omnaar uitte kijken.Zo promoveertKeesdeSchepperop 28januariaan deRadboudUniversiteit opde dissertatieYou andme againstthe world?First, secondand thirdperson inthe worldslanguages. 
Op30 januarivindt, tevensin Nijmegen,de verdedigingplaats vande thesisvan drs.A. L.Oldenkamp. Haarpromotieonderzoekgaat overproblemen bijhet gebruikenvan dejuiste inflectievoor volwassenendie Nederlandsleren alstweede taal.Drs. Oldenkampricht zichop eenaantal talen,waaronder Turks,en laatzien dathet klanksysteemvan demoedertaal eenbelangrijke rolspeelt bijhet verwervenvan dejuiste inflectiein hetNederlands.
Tenslottepromoveerde op18januaridr. EefjeBoef aande UniversiteitUtrecht. Inhaar proefschriftpresenteert zijnieuwe empirischedata overde manierwaaropbetrekkelijkebijzinnen zijnopgebouwd inverschillendeNederlandsedialecten.
Deproefschriftenvan dezedrie promovendizijn beschikbaarvia LOTPublishing.
Boeken
BijuitgeverijVantiltverschijnt dezejanuarimaand ditboekvan JanRock overde geschiedenisvan defilologie. Zekereen aanrader,want hetbetreft hierhet proefschriftdat in2010 doorhet Instituutvoor Cultuuren Geschiedenisvan deUvA bekroondwerd metde prijsvoor debeste scriptie.