Tag: plagiaat

Een merkwaardig geval van plagiaat: G. Brom en P. Peters

Door Renaat J.G.A.A. Gaspar

Soms leidt de nadere uitpluizing van een bronvermelding tot een onverwacht resultaat. Zoals nu: een vreemd voorval in het verleden van de neerlandistiek c.q. de kunstgeschiedenis is aan de vergetelheid onttrokken.

Toen ik enkele jaren geleden bij de inleidende bespreking van de digitale uitgave van Cornelis de Bruyn, Reizen… (1698) moest bedenken, waarmee zijn werk het best gekarakteriseerd kon worden, schoot mij een uitspraak te binnen die ik als scholier in de literatuurles had gehoord en goed in de oren geknoopt: De Nederlander schildert met de rechter- en schrijft met de linkerhand.

Tot besluit van de inleiding op zijn werk schreef ik dus:

Het uiteindelijke resultaat van deze Reizen van Cornelis de Bruyn is dan ook: veel oogstrelende gravures en veel kijkgenot, maar weinig heldere taal en weinig leesplezier. Je kunt er bijgevolg niet omheen, dat op de kunstenaar Cornelis de Bruyn dit aforisme uitermate treffend van toepassing is: De Nederlander schildert met de rechter- en schrijft met de linkerhand.

[Zie DBNL]

Als bronvermelding voor de bovenvermelde slotzin van de inleiding noteerde ik: Lees verder >>

Ilja Leonard Pfeijffer als taalhandelaar

De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (35)

Door Marc van Oostendorp

In de inleiding tot zijn bloemlezing De Nederlandse poëzie van de twintigste en de eenentwintigste eeuw in 1000 en enige gedichten verandert dr. Ilja Leonard Pfeijffer ineens in een geleerde:

Niet alleen wat betreft de muzikaliteit maar ook in de keuze van communicatieve strategieën kan poëzie worden gedefinieerd als gemarkeerde taal. Om het uit te drukken in de termen die zijn geformuleerd door Paul Grice in zijn beroemde studie ‘Logic and Conversation’ uit 1975, doet poëzie in significant hogere mate dan proza of alledaagse conversatie een beroep op het principe van de coöperatie door de intentionele schending van de vier maximes van conversatie te hanteren als standaardstrategie van poëtische communicatie.

Pfeijffer werkt deze plompverloren mededelingen niet uit. Hij vertelt bijvoorbeeld niet wat die vier maximes dan zijn, doet in het vervolg of het alleen over ambiguïteit gaat, en hij gaat voorbij aan het feit dat Grice’ maximes eigenlijk niet geschonden kunnen worden. De Wikipedia-pagina over de maximes legt dat vrij duidelijk uit en ook hier op Neerlandistiek hebben we er – vooral dankzij Lucas Seuren – regelmatig aandacht aan besteed.

Het zit zo in elkaar. Lees verder >>

Bart FM Droog over plagiaat

Door Bart FM Droog

Een recente plagiaatzaak (buiten-literair) waarover ik geraadpleegd werd, bracht me ertoe een al eerder gekoesterd idee uit te voeren: een gedegen pagina over plagiaat. Ik behandel vooralsnog een beperkt aantal plagiaatbeschuldigingszaken, vooral over plagiaat in de literatuur, vertel wat plagiaat is, noem motieven van de plagiatoren en de belangrijkste boeken over plagiaat.

Omdat ook plagiaat in wetenschap, fotografie, beeldende kunst, muziek en journalistiek aan de orde komt (al zal het voornamelijk over wetenschap-, literatuur- en journalistiek gaan), heb ik de pagina ondergebracht bij het periodiek Droog.

In de toekomst zal ik de pagina uitbreiden met nieuwe gevallen en meer oude zaken (zoals de affaire René Diekstra).

Hier is de pagina

Ilja Leonard Pfeijffer als plagiator

De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (4)

Door Marc van Oostendorp

Wie herinnert zich nog de opwinding van vijftien jaar geleden, toen de roemruchte dichter Ilja Leonard Pfeijffer zijn prozadebuut maakte met de roman Rupert. Een bekentenis en door het Dagblad van het Noorden werd gesnapt als plagiator? Het literaire weblog Rottend Staal maakte er nog een opgewonden dossier van, dat gelukkig nog online staat, anders zou niemand weten wat er toen allemaal aan de hand was. Ad Melkert zou de nieuwe premier worden, en in de wereld der boekenbijlagen gonsde het: na Adriaan van Dis was nu ook deze blaag betrapt!

Een paar weken later werd Pim Fortuyn vermoord en verlegde de aandacht zich.

Het ging indertijd om hoofdstuk 8 van het deel ‘Tweede zitting’ van de roman. Lees verder >>

Een langen dood

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (78)
Het Nederlandse sonnet bestaat 451 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?

Door Marc van Oostendorp

Illustratie: Susanne van der Kleij
Illustratie: Susanne van der Kleij

De plagiatoren van het verleden hadden buiten het internet gerekend. Nicolaas Beets zal niet vermoed hebben dat hij ooit betrapt zou worden op het zonder bronvermelding overschrijven van Jan Jacob Lodewijk Ten Kate.

De laatste werd in 1892, drie jaar na zijn dood, al niet zo serieus meer genomen, en zijn zo’n vijftig jaar eerder gepubliceerde vertaling van Auguste Barbiers sonnet Michel-Angelo was, dacht de brave Beets vermoedelijk, vergeten:

Wat deed dat frisch gelaat, dat hooge voorhoofd slinken,
Gij schepper met paneel, en lier en marmersteen?
Geen traan vloeide immer langs uw bleeke trekken heen;
Als Dante deed u nooit een glimlach de oogen blinken.Ach, al te zwaar een melk deed u de Muze drinken!
Uw liefde voor de Kunst, zij vergde uw hart alleen,
En zonder ooit een bruid vermoeid in d’arm te zinken,
Zag zij u zestig jaar ‘t driedubbel pad betreên.’t Was al uw aardsch geluk, uw innigst zielsverrukken,
Een hemelsche gedachte in ‘t marmer af te drukken,
Te ontzetten door uw kracht, beeld van Gods majesteit.

Ook, toen gij eindelijk uw avondzon zaagt tanen,
Stierft ge, als een oude leeuw met zilverblanke manen,
Een langen dood, vol roem en levensbitterheid.

Naar Auguste Barbier.

Que ton visage est triste et ton front amaigri,
Sublime Michel-Ange, ô vieux tailleur de pierre!
Nulle larme jamais n’ a baigné ta paupière:
Comme Dante, on dirait que tu n’ as jamais ri.Hélas! D’un lait trop fort la muse t’a nourri,
L’ art fut ton seul amour et prit ta vie entière;
Soixante ans tu courus une triple carrière
Sans reposer ton coeur sur un coeur attendri.Pauvre Buonarotti! Ton seul bonheur au monde
Fut d’ imprimer au marbre une grandeur profonde,
Et puissant comme Dieu, d’effrayer comme lui:Aussi, quand tu parvins à ta saison dernière,
Vieux lion fatigué, sous ta blanche crinière
Tu mourus longuement plein de gloire et d’ennui.

Nicolaas Beets deed het in 1892 zo: Lees verder >>

Van varen, vechten, plunderen en plagiaat

Door Bart FM Droog

In 1942 stelde Jan H. Eekhout de bloemlezing  Hart van Holland. Een keur uit onze historische zee-lyriek samen. Dit boekje bevatte veel anti-Britse gedichten en liederen uit de diverse Engels-Nederlandse oorlogen – op zich niet zo vreemd, want Van Eekhout had zich openlijk tot de Nieuwe Orde bekeerd.

Kort na de verschijning publiceerde dagblad Het Vaderland een vlammend protest van Wouter Nijhoff, van uitgeverij Martinus Nijhoff, tegen dit werk. Het boek van Eekhout bleek een geplunderde versie van de eerder in de 20ste eeuw bij Nijhoff verschenen alomvattende overzichtsbloemlezing van Nederlandstalige zeelyriek: Van varen en van vechten (1914)      

Nijhoff: “Ik moet opnieuw een ernstig protest doen hooren ten opzichte van geoorloofde handelingen gepleegd tegen mijn uitgave Van Varen en van Vechten, verzameld door D.F. Scheurleer.

Lees verder >>

Prachtig, mooi en informatief: hebbes!

Geachte mevrouw Peeters,

Ik weet dat u dit leest, want sinds een paar dagen staat het volgende bericht onder een van mijn blogposts op Neder-L:

Beste heer Van Oostendorp,
Bedankt voor uw prachtige columns, pardon.. blogposts! Wij vinden deze zo mooi en informatief dat we ze vanaf vandaag op onze website publiceren (http://www.taalnieuws.com). Ook worden ze verspreid via onze sociale media accounts.
Bedankt!
Caroline Peeters
THIJSSEN TRANSLATIONS
http://www.thijssen-translations.eu

Inderdaad blijken alle stukjes van de afgelopen dagen gekopieerd te zijn op uw website. Ik vind het natuurlijk heel fijn dat u ze prachtig, mooi en informatief vindt, maar er is één misverstand.
Lees verder >>