Tag: patriotten

Vegatariër, stadsdokter, patriot

Door Marc van Oostendorp

De titel van het nieuwe boek van de Bossche patriottenkenner Jacques Baartmans is sober: Pieter van Schelle (1749-1792). Veelzijdig en verlicht. Hij dekt wel precies de inhoud, en wat voor inhoud!

Er zijn mensen wiens leven je ook 250 jaar na dato nog inspireren. Pieter van Schelle was zo iemand: een man die zo’n beetje alle dingen die zijn tijd interessant maakte heeft meegemaakt, iemand die tenminste niet stil zat. Een man daarbij meestal de juiste keuze maakte en daarmee soms nog voorop liep ook: een heel vroege voorvechter van het vegetarisme, stadsdokter van Leiden, dichter, overtuigd patriot en uiteindelijk expat en drijvende figuur achter een Nederlandstalige uitgeverij in Duinkerken.

Baartmans heeft allerlei interessante details over Van Schelle naar boven gebracht. Zo geeft hij een uitvoerige bespreking van diens proefschrift dat een betoog was waarom de mens van nature geen vleeseter was. Een interessant argument daarbij was dat mensapen ook geen vlees eten (althans, dat dacht Van Schelle). Er is daarom wel gedacht dat Van Schelle een soort predarwinist zou zijn geweest, maar Baartmans laat overtuigend zien dat dit niet het geval was: Van Schelle wees naar de in zijn tijd bekende overeenkomsten in anatomie tussen mensapen en mensen zonder iets over de evolutie te zeggen. Aan de andere kant laat Baartmans zien dat Van Schelle ten onrechte vergeten is in een recente geschiedsschijving van het vegetarisme in Nederland, omdat hij wel degelijk een pionier was.

Lees verder >>