Tag: Pas verschenen

Lit: Pas verschenen: Bloemendal e.a., Literary cultures



Literary Cultures and Public Opinion in the Low Countries, 1450-1650

Edited by Jan Bloemendal, Arjan van Dixhoorn and Elsa Strietman

· June 2011

· ISBN 978 90 04 20616 8

· Hardback (x, 324 pp.)

· List price EUR 99.- / US$ 136.-

· Brill’s Studies in Intellectual History; 197.

In the early modern Low Countries, literary culture functioned on several levels simultaneously: it provided learning, pleasure, and entertainment while also shaping public debate. From a ditty in Dutch sung in the streets to a funeral poem in Latin composed to be read for or by intimate friends, from a play performed for a prince to a comedy written for pupils – literary texts and performances often dealt with highly controversial topics of religion or politics, on a local or national, but also on a supranational scale. This volume sets out to analyse the role and function of literary culture in the formation of early modern public opinion, and proposes ways in which a modern scholar might approach early modern works of literature and other traces of literary culture to explore early modern public opinion making. The cases presented in this volume bring the Dutch and Latin literary cultures of the Low Countries in the focus of international debates on the history of public opinion.

Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 127 (2011) 2


In de nieuwe aflevering van TNTL vindt de lezer een bijdrage van Lars Bernaerts en Bart Vervaeck met de nieuwsgierig makende titel ‘Wie is toch deze verrassende Krijgelmans?’. Deze min of meer vergeten Claude Krijgelmans schreef met Messiah (1961) weliswaar een van de eerste Vlaamse experimentele prozawerken, maar in de literatuurgeschiedschrijving is deze korte roman compleet overvleugeld door Ivo Michiels’ Het boek Alfa (1963). In hun zoektocht naar de reden van dit verschil in receptie betrekken Bernaerts en Vervaeck zowel institutionele als tekstuele factoren, een methode die zij bijzonder geschikt achten voor onderzoek naar literaire verwantschappen. Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: Freek van Leeuwen: Atlantische Legenden


Atlantische Legenden
Freek van Leeuwen

Met herinneringen van Martin Mooij en een nawoord van Kornee van der Haven

In Atlantische Legenden (Leiderdorp 1960) ontleedt Freek van Leeuwen
vlijmscherp de mythes van de moderne Westerse samenleving. De dichter
zoekt antwoorden op de vraag waarom de moderne mens alleen nog maar kan
dromen van een betere wereld in de vorm van één groot consumptieparadijs.
De ziektes en verslavingen van het Westen die Van Leeuwen analyseert –
wapenindustrie, technologie, consumptiedwang – doen anno 2011 opmerkelijk
actueel aan. Zowel de verzen van de dichter als zijn geheimzinnige
‘psychogrammen’ waarmee de bundel is geïllustreerd, zetten ook de
hedendaagse lezer aan tot nadenken over zichzelf en de wereld om hem heen. Lees verder >>

Pas verschenen: Breuken en bruggen


Breuken en bruggen. Moderne Nederlandse literatuur / Hedendaagse perspectieven, red. Lars Bernaerts, Carl de Strycker en Bart Vervaeck.

Zopas verscheen bij Academia Press het tweede deel uit de SEL-reeks: Breuken en bruggen. Moderne Nederlandse literatuur / Hedendaagse perspectieven. De literatuurgeschiedenis leert ons dat in de negentiende- en twintigste-eeuwse Nederlandstalige literatuur de ene vernieuwingstendens de andere opvolgt. Breuken en bruggen maakt deze literaire dynamiek tastbaar en inzichtelijk, maar nuanceert de vernieuwing ook door de aandacht voor continuïteit en traditie. Op drie domeinen laat dit boek zien hoe de moderne Nederlandse literatuur op dit moment bestudeerd wordt: op het vlak van de literaire teksten, de theoretische literatuurstudie, en tot slot de relaties tussen literatuur en andere kunsten, media en discoursen.
Lees verder >>

Pas verschenen: Joep Leerssen, De bronnen van het vaderland


Joep Leerssen, De bronnen van het vaderland; taal, literatuur en de afbakening van Nederland 1806-1890. Nijmegen: Vantilt, 2011.

Het hedendaagse Nederland is de uitkomst van vele negentiende-eeuwse burenruzies over de politieke en culturele grenzen van het land. In het verhitte afbakeningsproces ten opzichte van Vlaanderen, Duitsland en Frankrijk speelden niet alleen politici, maar ook boekenwurmen en kamergeleerden een belangrijke rol. Op zoek naar bronnen die de nationale identiteit konden versterken, brachten letterkundigen van divers pluimage in de negentiende eeuw de oudste kroonjuwelen van de literatuur opnieuw in beeld. Een ongemeen felle concurrentiestrijd volgde: was Reinaert nu Frans, Vlaams, Nederlands of Germaans?
Lees verder >>

Pas Verschenen: Boudien de Vries, Een stad vol lezers

Boudien de Vries, Een stad vol lezers, leescultuur in Haarlem 1850-1920. Nijmegen: Vantilt, 2011.

Aan het eind van de negentiende eeuw voltrok zich niets minder dan een revolutie. Was het lezen van literaire, opiniërende en informatieve boeken, tijdschriften en kranten in 1850 voorbehouden aan een smalle bovenlaag, binnen een halve eeuw veranderde dit fundamenteel. Meer mensen dan ooit kwamen in aanraking met drukwerk en konden kennisnemen van het literair erfgoed, zich mengen in de discussies van de dag en door zelfstudie hopen op een betere toekomst. Tegelijkertijd werden politieke en levensbeschouwelijke bewegingen zich bewust van de mogelijkheden om via eigen bibliotheken, kranten en tijdschriften hun visie op de samenleving uit te dragen. Wie de negentiende-eeuwse lezers waren en welke boeken ze lazen, is nauwelijks bekend. Lazen ze flodderromans of literaire meesterwerken, vooral stichtelijke werken of ook pikante verhalen en wat waren de toenmalige bestsellers? Hoe kwamen deze lezers aan hun boeken? In Een stad vol lezers onderzoekt Boudien de Vries de Haarlemse leescultuur en schetst tegelijkertijd een beeld van de negentiende-eeuwse Nederlandse lezer.

Boudien de Vries is universitair hoofddocent Sociale Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

ISBN 9789460040658, NUR 615, gebonden, geïllustreerd, deels in kleur, 14×23 cm, 512 pagina’s, € 35,00.

Nws: Pas verschenen: Tiele-publicatie Boeketje Boekwetenschap verschenen

Op woensdag 27 april jongstleden vond het jaarlijkse KVB-Tiele symposium voor het boekenvak ‘Waardevol digitaal! De ontwikkeling van de waardeperceptie van digitale publicaties’ plaats. Tijdens dit symposium werd de Tiele-uitgave Boeketje Boekwetenschap gepresenteerd. Een uitgave waarin de vier Tiele-hoogleraren in kort bestek laten zien hoe rijk, gevarieerd en breed het terrein van de boekwetenschap is: van onderzoek naar de functie en ontwikkeling van boeken, teksten en letters tot de vraag of schrijven, drukken en lezen van boeken (on)natuurlijk is. Paul Hoftijzer neemt ons mee op zijn speurtocht naar de herkomst en geschiedenis van oude boeken in de Bibliotheca Thysiana.
Lees verder >>

Lit: Hanneke van Schooten, Buiten de tijd (Brakman)

Buiten de tijd bevat gedichten die zijn geïnspireerd op de schrijver Willem Brakman. Van Schootens jarenlange vriendschap met Brakman vormde de aanleiding voor deze poëzie, die in de periode 1990-1998 is gepubliceerd in onder andere haar dichtbundels Dit landschap zien (1990), Gedichten (1991), Anomalie (1993), Reisgenoot (1995) en de bibliofiele uitgave Buiten bereik (1998). In deze gedichten staan niet alleen ontmoetingen met Brakman centraal, maar ook overwegingen bij de plekken waaraan hij zeer gehecht was, zoals het eiland Schiermonnikoog. Zij zijn hier samengebracht onder de subtitel ‘Plaatsbepalingen’. Een deel hiervan is op verzoek van Brakmans beoogd biograaf Gerrit Jan Kleinrensink recent gepubliceerd in de kroniek van de Brakmankring.
Lees verder >>

Nieuw nummer Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (TNTL)


Het nieuwe TNTL-nummer bevat twee bijdragen gewijd aan de (post-)koloniale letteren.
Siegfried Huigen analyseert de beschrijving van Kaap de Goede Hoop die de predikant François Valentyn opnam in zijn Oud en Nieuw Oost-Indiën (1724-1726). Valentyns visie past in het toenmalige Nederlandse landschapsdiscours waarin de wilde natuur zoveel mogelijk gemarginaliseerd wordt. Voor wat betreft de informatie over het Zuid-Afrikaanse binnenland blijkt hij schatplichtig te zijn aan het kennisnetwerk van de VOC. Lees verder >>

Nws: Pas Verschenen: KB-lezing Jo Tollebeek

De lezing van de Belgische cultuurhistoricus Jo Tollebeek op donderdag 24 maart 2011 ter afsluiting van zijn fellowship bij de Koninklijke Bibliotheek en het NIAS (Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences) is in druk verschenen bij Bert Bakker: Mannen van karakter: de wording van de moderne geesteswetenschappen. ‘Hoofdpersoon’ is Jan te Winkel, geen onbekende in de Neerlandistiek.
Zie ook http://nederl.blogspot.com/2011/03/age-lezing-belgische-cultuurhistoricus.html.

Nws: Pas verschenen: Jan Walravens en het experiment


Jan Walravens en het experiment, red. Lars Bernaerts, Hans Vandevoorde & Bart Vervaeck.

Onder het Ginkgo-imprint verscheen zopas het eerste deel uit de SEL-reeks: Jan Walravens en het experiment. In deze bundel artikelen staat het werk van Jan Walravens (1920-1965) centraal. Walravens heeft in de Vlaamse letterkunde een belangrijke rol gespeeld als wegbereider van het literaire experiment. Daarnaast staat hij bekend om zijn diepgravende filosofische essays over onder anderen Kierkegaard, Sade en Sartre. Zijn zoektocht naar vernieuwing komt op vele vlakken tot uiting: hij is literair criticus, kunstcriticus, essayist, romanschrijver en brengt mensen uit het literaire en culturele veld met visie samen.
Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: CC. Een correspondentie

CC. Een correspondentie, Henk Bernlef, Remco Campert, Theo Loevendie. Amsterdam: Bas Lubberhuizen, 2011. ISBN 9789059372771. € 18,50.

Een vrolijke doorgehaalde zomernacht was het begin van een bijzondere, bij vlagen hilarische correspondentie tussen drie vrienden: twee schrijvers en een componist.

Een aanstekelijke briefwisseling over jazz (veel jazz), literatuur, schrijven, componeren, schrijfmachinelinten die vervangen moeten worden, platencollecties die van de plank vallen, de winkel waar Gerrit Kouwenaar zijn spijkerbroeken koopt, de Thaise joints die saxofonist Benjamin Herman en Remco Campert op de Afsluitdijk rookten, de betekenis van keukentrapjes in een tram, de beleefdheidswedstrijd van A. Alberts, het voor straf buiten roken en de uitkomst van de elektrische sigaret.
Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: Ina Schermer over Bordewijk


Langs gevelstenen, sloppen en paleizen. Het Amsterdam van Bordewijk door Ina C. Schermer-Vermeer. Uitgeverij Bas Lubberhuizen, 96 blz., rijk geïllustreerd, met kaartjes, ISBN 9789059372580, €17,90.

‘Wie Amsterdam wil leren kennen, moet Bordewijk gaan lezen’, schrijft Hugo Brandt Corstius in zijn voorwoord bij dit boek. Amsterdam was voor de schrijver F. Bordewijk (1884-1965) een grote en voortdurende bron van inspiratie. Hij was dol op de stad waar hij geboren werd, vooral op de oudste delen, die hij meestal als geheimzinnig afschildert en waar hij fantastische verhalen omheen weeft. Zoals in zijn bekende roman Rood paleis, waarvoor een pand op de Passeerdersgracht model heeft gestaan. Maar er is nog veel meer werk waarvoor Amsterdam het decor heeft geleverd en dit wandelboekje geeft daarvan voor het eerst een volledig beeld.
Vijf wandelingen voeren langs alle geïdentificeerde plekken uit het werk en leven van Bordewijk en bieden een unieke kijk op de stad. Ook voor Bordewijk-lezers bieden deze wandelingen nog veel eyeopeners.

Ina C. Schermer-Vermeer was als taalkundige verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zij publiceerde ook over poëzie; met Wouter Voskuilen schreef zij een variantenstudie van de dichter Wilfred Smit.

Nws: Presentatie Amsterdams Perikopenboek


NB. DE PRESENTATIE OP 9 MAART GAAT NIET DOOR WEGENS TE WEINIG BELANGSTELLING.

De Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam en Leiden University Press nodigen u van harte uit voor de presentatie van het boek:

Het Amsterdams Perikopenboek, Volkstalige vroomheid in veertiende-eeuws Vlaanderen door Esther Jonker

op 9 maart 2011 in het Museumcafé van de Bijzondere Collecties.

Frits van Oostrom, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in de Nederlandse letterkunde van de Middeleeuwen, neemt het eerste exemplaar in ontvangst.

Het Amsterdams Perikopenboek
In het voorjaar van 1348 rukken pestepidemieën op richting Vlaanderen en de Lage Landen. Het is een periode van maatschappelijke onrust. In deze roerige context legt een kopiist de laatste hand aan een belangrijk boek, het Amsterdams Perikopenboek. Het zijn 309 folia met de hand geschreven passages uit de Bijbel en andere geestelijke teksten in het Nederlands in plaats van in het Latijn.
Lees verder >>

Nws: Pas verschenen: Truus Roks, Oud schrift in Limburg

Praktische handleiding voor het leren lezen van oude handschriften

Iedereen die onderzoek doet in archieven zal vroeger of later met de (on)leesbaarheid van oude teksten geconfronteerd worden. Paleografie is een onmisbare hulpwetenschap voor de ontcijfering van oude, geschreven bronnen. Daarmee is paleografie ook de sleutel om vensters op het verleden te openen. De uitgave Oud Schrift in Limburg is een les- en oefenboek voor het leren lezen van oude handschriften en bevat een bloemlezing van oude handschriften (met bijbehorende transcripties), afkomstig van kloosters, ambachtsgilden, schepenbanken, notarissen, families, gemeenten en gewestelijke instellingen in Nederlands Limburg. Het boek is een initiatief van het Regionaal Historisch Centrum Limburg (RHCL) en betreft de gehele provincie Limburg, van Eijsden tot de Mookerhei.
Oud Schrift in Limburg – een uitgave van Uitgeversmaatschappij Walburg Pers in samenwerking met de Stichting Vrienden van het RHCL – verschijnt in de eerste week van maart 2011.
Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: Christophe Madelein, Juigchen in den adel der menschlijke natuur


Pas verschenen: Christophe Madelein, Juigchen in den adel der menschlijke natuur. Het verhevene in de Nederlanden (1770-1830)

Een storm op zee, overhangende kliffen, nachtelijke vulkaanuitbarstingen, dreigende donderwolken boven een woest berglandschap: al deze verschijnselen boezemen tegelijk angst en genot, ontzetting en fascinatie in. We noemen ze subliem, naar het verheven gevoel dat ze oproepen. Het sublieme gold in de achttiende eeuw als het spannende alternatief voor het schone. Het begrip heeft antieke wortels, maar ook Franse, Engelse, Duitse, en Nederlandse vertakkingen. Oorspronkelijk een begrip uit de retorica groeide het in de achttiende eeuw uit tot een esthetisch, filosofisch en literair concept.
Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: Taalwetenschap in Nederland. Zestig jaar AVT (1950-2010)

Dit boek, dat verscheen naar aanleiding van het feit dat de Algemene Vereniging voor Taalwetenschap zestig jaar geleden werd opgericht, bestaat uit drie hoofdstukken:

1. ‘Wat aan de AVT voorafging: de Nederlandsche Phonologische Werkgemeenschap’.

In deze bijdrage gaat Saskia Daalder (VU Amsterdam) in op de Nederlandsche Phonologische Werkgemeenschap, die vanaf de oprichting in 1939 een kristallisatiepunt van linguistische activiteit in Nederland vormde (pp. 7-42) Lees verder >>

Lit: Pas verschenen: nieuw nummer Ons Erfdeel

Geen haan die ernaar kraait. August Vermeylen en de verengelsing van het hoger onderwijs
Gita Deneckere en Ruben Mantels

In 1930 is August Vermeylen de eerste rector van de vernederlandste Gentse universiteit. Tachtig jaar later wordt de verengelsing van het Vlaamse hoger onderwijs haast geruisloos doorgevoerd. Dit artikel is het verslag van een door Vermeylens teksten geïnspireerd debat over deze verengelsing dat aan de UGent werd gehouden. De auteurs zijn van mening dat Vermeylen de huidige universiteit, opgesloten in een markgestuurd verhaal, zou kwalificeren als een universiteit die schromelijk tekortschiet in haar belangrijkste opdracht. Lees verder >>

Nws: Pas verschenen: Van rekenmachine tot taalautomaat


Monografie over de geschiedenis van de taal- en spraaktechnologie in Nederland en Vlaanderen

Wat is er sinds de eerste Nederlandse computer, de ARRA II uit 1953, gebeurd op het gebied van de computertaalkunde? Leonoor van der Beek beschrijft in het boek Van Rekenmachine tot Taalautomaat de geschiedenis van de taal- en spraaktechnologie in Nederland en Vlaanderen. Donderdag 11 februari wordt haar boek, dat ze in opdracht van de vakgroep Alfa-informatica aan de Rijksuniversiteit Groningen schreef, officieel openbaar gemaakt tijdens de 21e CLIN-dag in Gent.
Lees verder >>

Voorpublicatie kritische editie Zomerstuk van Legenda aurea on-line

   
Terwijl ik in 1991-1992 herstelde van hoornvliestransplantaties aan beide ogen had ik meer dan voldoende tijd om na te denken over wat ik allemaal wilde gaan doen als ik weer zou kunnen lezen. Ik besloot om de tweede helft van mijn wetenschappelijke leven te wijden aan teksten die bij voorkeur onuitgegeven waren, vertaald waren zodat je de auteur / vertaler op zijn vingers kon kijken, en die aantoonbaar invloedrijk waren in hun tijd en daarom van groot belang voor de reconstructie van de middeleeuwse belevingswereld.
Lees verder >>

Lit: Te verschijnen: Willy Dols 1911-1944

Op 21 maart 2011 zal het honderd jaar geleden zijn dat de Sittardenaar Willy Dols geboren is. Hij was een veelbelovend geleerde die aan het einde van de Tweede Wereldoorlog op tragische wijze om het leven gekomen is. Tijdens zijn studie al publiceerde hij een aantal artikelen op taalkundig gebied waarin hij reeds blijk gaf van zijn grote interesse voor het Limburgse dialect. Zijn in 1953 postuum uitgegeven proefschrift wordt gerekend tot de beste die in Nederland ooit over een taalkundig onderwerp geschreven zijn.
De neerlandicus Lei Limpens heeft het leven van deze geleerde beschreven in een boek waarbij hij ook aandacht schenkt aan het wetenschappelijk werk van Willy Dols. Zo geeft de auteur voor een breed publiek een samenvatting van Dols’ gepubliceerde en niet-gepubliceerde werk, waaruit de brede belangstelling van deze erudiete geleerde blijkt. Verder onder andere de nog nooit gepubliceerde recensie van J.P.C. Kats, Het phonologisch en morphologisch systeem van het Roermondsch dialect uit1939. Tenslotte hebben de hoogleraren Marc van Oostendorp, Ben Hermans en Carlos Gussenhoven als hommage aan hun collega uit het begin van de Twintigste Eeuw een artikel geschreven over een aspect van het Limburgse dialect.
Medio maart 2011 zal de presentatie van het boek plaatsvinden. U kunt hier al intekenen voor het boek.

Lit: Pas verschenen: Boek van Wynia over C.O. Jellema

Gerben Wynia, De droom waarmee mijn geschiedenis begon (over C.O. Jellema)

Een centraal thema in het werk van dichter en essayist C.O. Jellema is de zoektocht naar de ideale geliefde en, direct daaraan gekoppeld, het thema van de homoseksualiteit, beter gezegd: Jellema’s innerlijke strijd om zijn ‘anders zijn’ te aanvaarden. In De droom waarmee mijn leven begon schetst Gerben Wynia aan de hand van dagboekfragmenten en brieven een beeld van die zoektocht. In dat kader besteedt hij tevens aandacht aan Jellema’s briefwisseling met Maarten ’t Hart. De waardering van Jellema voor de eerste twee romans van ’t Hart is groot en vanwege de homoseksuele thematiek van beide boeken meent hij in hem een zielsverwant schrijver te herkennen. Hun correspondentie wordt hier voor het eerst integraal gepubliceerd.
Lees verder >>

Tss: Mededelingen Weyerman


Verschenen: MedJCW 2010-2.

Deze Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman bevat de volgende bijdragen:

• Jan Bruggeman en Jac Fuchs, ‘”Altoos bestulpt met oude boeken, en gedompelt in vermufte papieren.” Onderzoek naar de bronnen en het auteurschap van Het Oog in ‘t Zeil‘
• Rietje van Vliet, ‘Literaire anarchie. Hermanus Coster en het andere Oog in ‘t zeil‘
• Wim Knoops, ‘Gouda in 1784. Een “duivelse” schrijver voor de prins ontmaskerd’
• Jos Koning, ‘Pluggen en pluggedansen in Amsterdamse muziekuitgaven, 1700-1780′
• Steven de Joode, ‘Duister en met reden verdagt. Berend Hakvoord (1660-1730) en De schole van Christus’
• Pieter van Wissing, ‘Tussen beschaafde dichtkransers en woeste Hottentotten. Aletta Beck (1667-1752), een Arnhemse in Zuid-Afrika’
.
Voor abonnementen en het bestellen van losse afleveringen kunt u een e-mail sturen naar de secretaris (post@weyerman.nl). Oude jaargangen worden momenteel gedigitaliseerd, zie: http://www.weyerman.nl

Lit: Te verschijnen: Maurits Verhoeff ‘Verlangen zonder te weten waarnaar’

In januari is het 100 jaar geleden dat Nescio’s debuut, het verhaal ‘De uitvreter’, in De Gids verscheen. Op 25 juli is het 50 jaar geleden dat hij overleed.

In januari verschijnt bij Uitgeverij Bas Lubberhuizen verlangen zonder te weten waarnaar. Hierin beschrijft Nescio-kenner Maurits Verhoeff het leven en werk van Nescio, pseudoniem van J.H.F. Grönloh (1882-1961). Lees verder >>