Tag: Overleden

Ove: Overleden: Doeschka Meijsing (1947-2012)


Op maandagavond 30 januari is schrijfster Doeschka Meijsing overleden. Meijsing overleed aan de complicaties van een zware operatie. Meijsing, geboren te Eindhoven op 21 oktober 1947, studeerde literatuurwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Van 1976 tot 1978 was ze werkzaam als wetenschappelijk medewerkster aan het Instituut voor Neerlandistiek. Ze debuteerde in 1974 als schrijfster met de verhalenbundel De hanen en andere verhalen. Ze ontving voor haar werk meerdere onderscheidingen. Zo ontving ze in 1997 de Annie Romeinprijs voor haar complete oeuvre. In 2008 won ze met de roman Over de liefde de AKO Literatuurprijs. Meijsing is 64 jaar geworden.

Keuzes

Goede studenten kunnen vaak alles goed. Adriaan kon lange tijd niet kiezen of hij nu wetenschapper wilde worden, of musicus. Hij had voor allebei talent en omdat Leiden een bijzondere band heeft met het conservatorium in Den Haag, viel het ook te combineren, al was dat niet makkelijk.

Hoe goed Adriaan als musicus precies was, weet ik niet, maar het conservatorium wilde hem dolgraag hebben. In de pauzes tussen colleges — ik gaf het afgelopen semester college in een zaal waar een piano stond — speelde hij weleens even wat en daaraan kon je ook zien hoe serieus hij was in zijn liefde voor muziek. Maar als wetenschapper was hij zeker zeer talentvol: omdat hij belangstelling had voor precies mijn vak, de taalkunde, kon ik dat van nabij zien. Hij deed mee in leesgroepjes waar hij precies de juiste vragen stelde, en hij schreef vorig jaar een prachtige scriptie die ik mede begeleidde.

Maar op zeker moment moet een mens toch kiezen. Lees verder >>

Ove: Hans van den Bergh 1932-2011

Hans van den Bergh (1932-2011)in memoriam.

G.J. van Bork

Op 21 oktober 2011 overleed onverwacht mijn oud-collega van het Instituut voor Neerlandistiek in Amsterdam. Hij was daar vanaf 1969 wetenschappelijk medewerker voor de moderne Nederlandse letterkunde. Van den Bergh studeerde Franse en Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam en was vervolgens leraar aan het Vondelgymnasium in die stad. Tijdens zijn studententijd was hij actief in het Amsterdams Studenten Cabaret en als redacteur van het studentenweekblad Propria Cures. Zijn activiteiten als cabaretier brachten hem in contact met medewerkers van het satirische en omstreden TV-programma Zo is het toevallig ook nog eens een keer … van de VARA (1963-1966), waarin hij een bescheiden rol speelde.
Lees verder >>

Ove: overleden: Karin Peters (3 februari 1938 – 20 november 2011)

Op 20 november is de Zeeuwse schrijfster Karin Peters overleden. Catharina Johanna Kodde, haar werkelijke naam, werd geboren in Aagtekerke in 1938. In 1967 verscheen haar eerste roman ‘Een hart zoekt een haven’. Ruim negentig romans zouden nog volgen. Ze schreef hoofdzakelijk jeugd- en familieromans. In 2008 ontving zij een koninklijke onderscheiding voor haar oeuvre. In 2012 zal haar laatste roman verschijnen.

Ove: Pim van Oostrum 1943-2011

In memoriam Pim van Oostrum (1943-2011)

Camiel Hamans

Zondagochtend 23 oktober 2011 overleed dr. W.R.D. van Oostrum, Pim voor vrienden en bekenden.
Pim van Oostrum studeerde in de roerige zestiger en zeventiger jaren Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam, waar zij zich tegelijk specialiseerde in de letterkunde van de 18e eeuw en actief was in academische en buitenuniversitaire vernieuwingsbewegingen.
Zo stond zij in 1971 met onder meer haar collega 18e-eeuw specialist André Hanou aan de wieg van Spektator, tijdschrift voor neerlandistiek.
Meteen in de eerste jaargangen van dit blad publiceerde zij al over Feith’s Julia en de Sara Burgerhart van de dames Wolff en Deken. Daarnaast deed zij onderzoek naar de in het basisonderwijs gebruikte taalmethoden, met name naar het seksespecifieke karakter ervan. In haar functie als redacteur van de Nederlandse Onderwijs Televisie (NOT) ontwikkelde ze vervolgens taalprogramma’s waarin de traditionele sekserollen doorbroken werden.
Lees verder >>

Ove: Douwe Fokkema 1931-2011

Balanceren tussen wetenschap en engagement. In memoriam Douwe Fokkema (1931-2011).

Frans Ruiter (Universiteit Utrecht)

Op 23 augustus 2011 is Douwe Fokkema overleden. Fokkema was niet alleen in Nederland maar ook ver daarbuiten een gezaghebbend literatuurwetenschapper. Hij studeerde Nederlands in Amsterdam en Chinees in Leiden. In 1965 promoveerde hij op het proefschrift Literary Doctrine in China and Soviet Influence 1956-1960 (The Hague: Mouton). Van 1966 tot 1968 was hij zaakgelastigde van de Nederlands ambassade in Peking. Dit was in de turbulente periode van de zeer gewelddadige Culturele Revolutie waarover hij een uiterst boeiend en indringend ooggetuigenverslag schreef: Standplaats Peking: verslag van de Culturele Revolutie (Amsterdam: Arbeiderspers, 1970). In 1968 werd hij wetenschappelijk hoofdmedewerker bij de Rijksuniversiteit te Utrecht, in 1971 lector in de vergelijkende literatuurwetenschap en vanaf 1981 tot 1996 hoogleraar in dat vak. Onder zijn leiding maakte de vakgroep een enorme bloei door, en mede door zijn toedoen won het vak in Nederland in deze periode sterk aan prestige en belang, en beïnvloedde ook sterk de bestudering van de nationale letterkundes. Samen met Elrud Ibsch schreef hij Het modernisme in Europese Letterkunde (Amsterdam: Arbeiderspers, 1984). Het bijzondere aan dit indrukwekkende boek was tweeledig. Voor het eerste werd een aantal vooraanstaande Nederlandse auteurs (Carry van Bruggen, Ter Braak, Du Perron, Vestdijk) op goede gronden op voet van gelijkheid met de allergrootste Europese schrijvers uit het interbellum behandeld (Proust, Musil, enz). Daarnaast werd een nieuwe methodologie geïntroduceerd om een zogenaamde “periodecode” (in dit geval van het modernisme) zo objectief mogelijk vast te stellen. Van deze studie verscheen in 1988 een Engelse vertaling (Modernist Conjectures, London: Hurst) waarin het hoofdstuk over Carry van Bruggen helaas was gesneuveld ten faveure van een hoofdstuk over T.S. Eliot, maar waarin de andere drie Nederlandse auteurs nog altijd volop aandacht kregen. Van 1985 tot 1988 was Fokkema voorzitter van de International Comparative Literature Association, een zeer dynamische en waarlijk globale organisatie van literatuurwetenschappers uit alle werelddelen.
Lees verder >>

Ove: Overleden Hella Haasse (2-2-1918 – 29-9-2011)


Afgelopen dinsdag, 4 oktober 2011, is schrijfster Hella Haasse in besloten kring gecremeerd. Het was haar wens om geen publiek afscheid te hebben. Haasse overleed vorige week donderdag op 93-jarige leeftijd aan de gevolgen van ouderdom. Haasse behoorde tot de grootste naoorlogse auteurs.
Haasse werd geboren op 2 februari 1918 te Batavia, het voormalig Nederlands-Indië. In 1938 vertrok ze naar Nederland om te studeren. In 1948 verscheen haar prozadebuut, het boekenweekgeschenk Oeroeg, dat handelt over het Nederlands-Indië van voor de Tweede Wereldoorlog. Hiermee vestigde ze zich als schrijfster. In de jaren daarna verschenen van haar hand velerlei romans en toneelspelen. Ze ontving meerdere onderscheidingen voor haar werk, waaronder de Constantijn Huygensprijs en de P.C. Hooftprijs. In 2004 ontving ze voor haar gehele oeuvre de Prijs der Nederlanse Letteren. Zie voor meer informatie over haar leven en werk: http://www.hellahaasse.nl

Ove: Hans Groot 1949-2011

Op woensdag 1 juni 2011 vond in De Rode Hoed een herdenkingsbijeenkomst plaats voor Dr. J. (Hans) P.M. Groot (*20 september 1949) die op 27 mei 2011 te Amsterdam overleed. Zijn collega Dr. Kees Groeneboer hield daar onderstaande toespraak.

Lieve familie en vrienden van Hans,

Op 6 april van dit jaar nam Hans afscheid van het Erasmus Taalcentrum in Jakarta, na precies 25 jaar. De eerste 10 jaar werkte hij er als taalcoördinator in dienst van het Ministerie van Onderwijs en de laatste 15 jaar in dienst van de Nederlandse Taalunie in Den Haag. Ik heb hem al die jaren gekend – de eerste tien jaar op enige afstand – Hans werkte bij het Taalcentrum en ikzelf bij de universiteit –, maar de laatste 15 jaar heb ik nauw en in goede harmonie met hem samengewerkt bij het Erasmus Taalcentrum. Een meer betrokken en loyaler collega dan Hans kan men zich niet indenken en hij laat dan ook een grote leegte achter.

Lees verder >>

Ove: Henny Thijssing-Boer 1933-2011

Op 24 mei 2011 is de ‘koningin van de streekroman’ Henny Thijssing-Boer (*7 februari 1933 St. Annen, Groningen) in Winschoten overleden. Ze schreef voor uitgeverij Gottmer en de VCL-serie (Vereniging tot bevordering van Christelijke Lectuur) van uitgeverij Kok/Omniboek bijna honderd boeken waarvan circa twee miljoen exemplaren zijn verkocht.

Haar eerste roman, Als de tijd daar is, verscheen in 1976 bij uitgeverij J.H. Gottmer in Haarlem. In 1981 verscheen De vrouw die mij gegeven werd in de VCL-serie van Uitgeverij Kok. Sinds 1992 staat Thijssing-Boer in de top-10 van de meest uitgeleende boeken van de openbare bibliotheken. In 1996 werd zij koninklijk onderscheiden en in 2002 ontving ze tijdens de presentatie van haar tachtigste roman de zilveren Erepenning van de stad Groningen. In 2008 verscheen haar laatste roman Het jongetje Duco.

Zie ook http://boeken.blog.nl/actueel/2011/05/25/henny-thijssing-boer-koningin-van-de-streekroman-overleden.

Ove: Ellen Warmond 1930-2011

Op 28 juni 2011 overleed de dichteres Ellen Warmond (*23 september 1930 te Rotterdam), pseudoniem van Pietronella Cornelia van Yperen. Ellen Warmond debuteerde in 1953 in Maatstaf en met de bundel Proeftuin, waarvoor zij de Reina Prinsen Geerligsprijs kreeg.

In 1999 verscheen haar laatste bundel Kaalslag. Hoewel Warmond vooral bekend is als dichteres publiceerde ze ook proza, zoals de roman Paspoort voor niemandsland (1961) en verhalenbundels als Eeuwig duurt het langst (1961), waarin bij het titelverhaal wordt vermeld: ‘Iedere gelijkenis met bestaande personen en toestanden is angstaanjagend’.

Lees verder >>

Ove: Geert Jacob Bremer

Op 20 juni 2011 overleed te Groningen Prof. Dr. Geert Jacob Bremer (*13 juli 1924 te Beetsterzwaag). Geert Bremer was huisarts te Nieuwkoop, samen met de antiquaar Bob de Graaf Bierbrauwer medeoprichter van het Kunstgenootschap ’t Reghthuys aldaar. Hij studeerde medicijnen in Groningen, werd in 1943 door de bezetter tewerkgesteld in Wurzen, was buitengewoon lector huisartsgeneeskunde in Leiden (1971-1980) en hoogleraar huisartsgeneeskunde in Groningen (1980-1990). Behalve auteur van wetenschappelijk werk en artikelen in medische vaktijdschriften was Bremer ook de auteur van een aantal (autobiografische) verhalen. Hij was ridder in de Orde van Oranje Nassau.
Lees verder >>

Ove: Suzanne Vermeer (pseudoniem van Paul Goeken) (4 oktober 1962 – 21 juni 2011)

Met het overlijden van Paul Goeken verliest Nederland één van de succesvolste Nederlandse thrillerauteurs van de afgelopen jaren. Goeken publiceerde meerdere thrillers onder zijn eigen naam, maar werd vooral bekend met de thrillers die hij vanaf 2006 uitbracht onder het pseudoniem Suzanne Vermeer. Zijn meest recente thriller is onlangs verschenen onder de titel Bella Italia. Goeken kreeg begin 2011 te horen dat hij kanker had. Hij overleed op 48-jarige leeftijd op het Spaanse eiland Gran Canaria, waar hij samen met vrouw en kinderen sinds 1999 woonde. Vermoedelijk verschijnt in 2012 zijn laatste roman, Noorderlicht.

Ove: Simon Heere Heeresma (9 maart 1932 – 26 juni 2011)

Op 79-jarige leeftijd is auteur Simon Heere Heeresma op 26 juni te Laren overleden. Heeresma wordt op 9 maart 1932 geboren in Amsterdam. In 1954 debuteert hij als schrijver met de dichtbundel Kinderkamer. In de jaren zestig wordt hij echt als schrijver actief. Hij publiceert onder meer de verhalenbundel Bevind van zaken (1962) en de roman Een dagje naar het strand (1962). In de jaren zeventig brengt hij samen met Hans Plomp, Peter Andriesse en George Kool Het manifest voor de jaren zeventig uit, een pleidooi voor leesbare teksten voor een groot publiek. Het levert hem onder meer ruzie op met schrijver Jeroen Brouwers. Vanaf de jaren tachtig wordt het aantal nieuwe publicaties minder. Wel verschijnen er enkele verzamelbundels. In 2005 maakt Heeresma een comeback met zijn tweedelige jeugdautobiografie Een jongen uit plan Zuid. In 2006 verschijnt zijn laatste roman Kijk, een drenkeling komt voorbij uit 2006. Zie voor meer informatie: http://www.kb.nl/dossiers/heeresma/index.html.

Ove: Overleden: Clark Accord (6 maart 1961-11 mei 2011)

Op de leeftijd van vijftig jaar is de Surinaamse auteur Clark Accord overleden. Accord werd bekend met zijn debuutroman De koning van Paramaribo uit 1999. Naast romans publiceerde Accord ook verhalen en columns in diverse kranten en tijdschriften. Zijn laatste roman, Bingo, verscheen in 2007. Accord overleed na een kort ziekbed aan de gevolgen van maag-darmkanker in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis te Amsterdam. Voor meer informatie over zijn leven en werk zie onder meer zijn website: http://www.clarkaccord.com/

Ove: Overleden: Ton Vallen (1946-2011)

Op 4 april 2011 overleed dr. A.L.M. (Ton) Vallen, hoogleraar “Interculturele Communicatie: Meertaligheid en Onderwijs” aan de School of Humanities van de Universiteit van Tilburg aan de gevolgen van een hersentumor.
Vallen, die tijdens zijn loopbaan verbonden was aan de universiteiten van Nijmegen en Tilburg, begaf zich in zijn werk op het kruisvlak tussen sociolinguïstiek en dialectologie, niet toevallig de titel van een bundel die Vallen in 1980 medesamenstelde en dat ging over het roemruchte Kerkrade-project naar dialect en onderwijs in Kerkrade. In zijn Tilburgse jaren bestudeerde Vallen ook actief allerlei vragen rond de taal van etnische minderheden.
Naar verluidt was Vallen bij overlijden nog aan het werk aan een afscheidsrede over het onderwerp dat hem zolang gefascineerd had: ‘Dialect, beeldvorming en onderwijskansen’. Hij is 64 jaar oud geworden.

In memoriams: Univers, Veldeke.

Ove: Overleden: J.W. Oerlemans (22 mei 1926 – 20 maart 2011)

Dichter en historicus Jacobus Willem Huibert Oerlemans is op 20 maart 2011 te Poortugaal overleden. Hij is 84 jaar oud geworden. In 1962 verscheen de eerste dichtbundel van zijn hand onder de titel De verte tussen ons in. Na deze bundel publiceerde hij nog zes dichtbundels. In 1992 ontving hij de Anna Blaman Prijs voor z’n complete oeuvre. Naast dichter was Oerlemans ook hoogleraar moderne geschiedenis aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In 1990 publiceerde hij in NRC Handelsblad een essay getiteld ‘Een-partijstaat Nederland’, waarin hij zijn bezorgdheid uitte over de machtsuitoefening in Nederland. Dit essay maakte hem in kleine kring beroemd.

Ove: Bob de Graaf Bierbrauwer, antiquaar-uitgever (1927-2011)

Bij mijn bewering in het eerste college voor studenten boekwetenschap, dat er geen onbetrouwbaarder beroepsgroep is dan uitgevers, maakte ik graag een uitzondering voor de Nieuwkoopse uitgever-antiquaar Bob de Graaf Bierbrauwer. Niet alleen omdat hij – misschien wel tegen beter weten in, maar omdat het om een plaatsgenoot ging – zo vriendelijk was om mijn proefschrift op te nemen in zijn prestigieuze reeks Bibliotheca Bibliographica Neerlandica, maar ook omdat hij een van de weinige uitgevers was die nooit zijn boeken zou verramsjen. Dat hij er dan nog liever zijn beschoeiing rondom zijn huis aan de Nieuwkoopse Plassen mee zou versterken, is een ‘si non vero’-verhaal dat de ronde doet, maar dat ik als iemand die toch regelmatig over het Zuideinde in Nieuwkoop reed niet uit eigen waarneming heb kunnen vaststellen.
Lees verder >>

Ove: In memoriam André Hanou (1941-2011)

Dinsdag 8 februari om 13.00 uur overleed André Hanou (geboren in 1941 te Monnickendam) in de armen van zijn echtgenote, zoals zij laat weten op Herkauwer’s Blog, de plek waar André Johannes Antonius Maria Hanou na zijn emeritaat als hoogleraar Oudere Letterkunde van het Nederlands aan de Radboud Universiteit te Nijmegen vrijwel dagelijks zijn beschouwingen over het leven, de literatuur en de lusten en lasten van het intellectuele bestaan publiceerde.
   Zijn dood kwam niet geheel onverwacht. Sedert het najaar van 2010 vocht hij zijn ongelijke strijd tegen de tumoren. Zelf had hij maandag 7 februari zijn lezers reeds, op de hem kenmerkende manier van woordspeling, wit en ernst, laten weten ‘dat het flink raak was’. “Herkauwer is nu echt geveld. Hij had nog willen schrijven over peutenpraatjes. Over burn out & urn out. Over de contrareformatorische castratenclerus. Over dwergwerpen en vrouwsjouwen in politicis. En over meer van dat soort onderwerpen. Het komt er niet meer van.” Wie hem bij zijn laatste publieke optreden als promotor van zijn leerling Peter Altena gadesloeg op 26 januari jongstleden in de Aula van de Radboud Universiteit, gezeten in rolstoel en nog nadrukkelijker en langzamer articulerend dan hij normaal al deed bij officiële gelegenheden, besefte dat het leven zijn tol eiste van deze grote geleerde.
Lees verder >>

Ove: In memoriam W. Blok (1922-2010)


Op 27 december overleed in zijn huis in Arnhem W. Blok, van 1970-1984 hoogleraar Nederlandse letterkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en auteur van onder meer Verhaal en lezer en boeken over Boutens en Slauerhoff. Hij was 88 jaar.
Wouter Blok, zoals hij officieel heette, was geboren in Oegstgeest en bracht daar ook zijn jeugd door, als tweede in een gezin met vijf kinderen. Zijn vader was H.P. Blok, aan het begin van zijn loopbaan conservator op de universiteitsbibliotheek, later hoogleraar egyptologie, nog weer later hoogleraar Bantoetalen. Wout ging naar het Stedelijk Gymnasium in Leiden, waar hij in 1942 eindexamen-bèta deed. Hij was aanvankelijk van plan om psychologie te gaan studeren en heeft daar in de oorlog door zelfstudie ook nog het een en ander aan gedaan, maar het werd Nederlands, met psychologie als bijvak. Op het eind van de bezetting was hij een tijdlang in de Achterhoek ondergedoken. Vanaf 1945 begon de studie, via een colloquium doctum voor gymnasium-alfa, en in 1948 deed hij candidaats-examen. Lees verder >>

Ove: Overleden: Hanna Kraan (Rotterdam, 24 juli 1946 – Rotterdam, 2 januari 2011)


In haar woonplaats Rotterdam is op 64-jarige leeftijd kinderboekenschrijfster Hanna Kraan overleden. Kraan was al geruime tijd ziek. In de jaren zeventig begon Kraan met het schrijven van kinderverhalen. Ze is bekend geworden door haar kinderboekenserie over de boze heks, waarvan het eerste deel in 1990 verscheen onder de titel Verhalen over de boze heks. Daarna volgden nog 5 delen. In 2005 publiceerde Kraan het eerste deel van een nieuwe reeks kinderboeken, waarin eekhoorn Krik de hoofdrol speelt. Vorig jaar, in 2010, verscheen het laatste deel in deze serie, De tuin van Krik. Kraans kinderboeken zijn in diverse talen vertaald. Meerdere van haar boeken werden genomineerd door de Nederlandse Kinderjury. Haar Verhalen over de boze heks werd tevens opgenomen in de lijst van 99 mooiste kinderboeken aller tijden, opgesteld door de Vlaamse Stichting Lezen in 2008.

Ove: Overleden: Willem Barnard / G. van der Graft (15 aug. 1920 – 21 nov. 2010); eerbetoon Letterkundig Museum

Op de leeftijd van negentig jaar is op 21 november in Utrecht dichter en theoloog Willem Barnard overleden. Barnard publiceerde onder het pseudoniem Guillaume van der Graft velerlei dichtbundels. Hij ontving meerdere onderscheidingen voor zijn werk. Zie voor een overzicht van zijn leven en werk: http://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_Barnard. Naar aanleiding van zijn overlijden wijdt het Letterkundig Museum te Den Haag een kleine tentoonstelling aan Guillaume van der Graft.
Lees verder >>

Ove: Overleden: Harry Mulisch (29 juli 1927 – 30 oktober 2010)

Zaterdagavond 30 oktober 2010 overleed auteur Harry Mulisch op de leeftijd van 83 jaar. Mulisch was al geruime tijd ziek. Mulisch was de enige nog levende van ‘de Grote Drie’ van de naoorlogse literatuur; W.F. Hermans en Gerard Reve overleden respectievelijk in 1995 en 2006. Met het overlijden van Mulisch verliest Nederland één van de meest gelezen en succesvolste auteurs van de naoorlogse generatie. Lees verder >>

Overleden: Arno van der Plank (1947-2010)

Door: Karel Bostoen

I.M. Arno van der Plank (5 januari 1947-14 september 2010)

Onlangs is de uitgever en leraar Nederlands A.N.W. van der Plank op 63-jarige leeftijd overleden. De laatste paar maanden leed hij aan een kwaadaardige vorm van longkanker. Hij behoort tot die generatie MO-Nederlands afgestudeerden die – gegrepen door het virus van het filologische bedrijf – publiceerden ondanks de eisen die hun dagelijkse beroep aan hen stelden. Bij het grote publiek zal hij het meest bekend zijn vanwege zijn Namenboek, de herkomst van onze voornamen en de hiervan afgeleide achternamen, waarvan vier drukken zijn verschenen. Binnen de neerlandistiek was hij evenwel vooral bekend als de man achter Uitgeverij Sub Rosa.
Lees verder >>

Ove: Overleden: Ad van Gils (29 maart 1931 – 1 oktober 2010)

Op de leeftijd van 79 jaar is kinderboekenschrijver en streekromanschrijver Ad van Gils overleden. Van Gils werd geboren op 29 maart 1931 in Tilburg. Na zijn diensttijd ging hij bij Philips werken als gereedschapsmonteur. Vanwege gezondheidsproblemen stopte Van Gils toen hij begin veertig was met werken. In die periode begon hij te schrijven. Hij kreeg bekendheid met de kinderboekenreeks Snelle Jelle. In totaal schreef hij twintig delen. Later ging hij boeken schrijven voor volwassenen. Zijn laatste boek, Damian’s dream, kwam in 2004 uit. Zie over zijn overlijden ook het IM op de website van uitgeverij Kluitman: http://www.kluitman.nl/view.php?pn=gila&s;=1

 

Ove: In memoriam Anton D. (Ton) Leeman

Door Jaap Wisse (Newcastle)

Op 5 augustus 2010 is rustig overleden Anton Daniël (Ton) Leeman, emeritus hoogleraar Latijnse Taal en Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam, geboren 9 april 1921. Zijn inspirerend pionierswerk op het gebied van de de antieke retorica heeft een belangrijke invloed gehad zowel op de historische Nederlandse letterkunde als op de taalbeheersing. Na zijn proefschrift over Cicero’s opvattingen over de roem (Gloria, 1949) werd hij al in 1952, net in de 30, hoogleraar. Hij publiceerde eerst een aantal mooie artikelen vooral over de Romeinse historiografie, en in 1963 verscheen een boek dat nog steeds tot de retorische klassiekers behoort: Orationis Ratio, een veelomvattende studie over ‘the stylistic theories and practice of the Roman orators, historians and philosophers’. Helder en nog steeds toegankelijk (alle Latijnse teksten zijn voorzien van vertalingen), geeft Leeman de lezer inzicht in, en feeling voor, de interactie tussen retorische theorie en Latijns proza. Aandacht voor retorica – het is ondertussen moeilijk voor te stellen – was in die dagen een zeldzaamheid, en samen met onder andere George Kennedy’s eerste handboek The Art of Persuasion in Greece, uit hetzelfde jaar, heeft Orationis Ratio de retorica weer op de kaart helpen zetten.
Lees verder >>