Tag: Online

Nog veel meer digitale data en software

Door Jan Odijk

Naar aanleiding van Sterre Leufkens’ overzicht van enkele hoogtepunten van digitale bronnen (in de Neerlandistiek van 6 september 2019) zou ik de Neerlandistiek-gemeenschap erop willen wijzen dat er nog veel meer aan digitale data en software is die van belang kan zijn voor Neerlandici. Heel veel van die data en software is beschikbaar gemaakt in het kader van de CLARIN-infrastructuur, en ontwikkeld in Nederlandse projecten hiervoor zoals CLARIN-NL en CLARIAH-CORE.

Ik noem eerst een aantal overzichten van data en software: Lees verder >>

Kaarten colleges Marc van Oostendorp voor Universiteit van Nederland

Over de Universiteit van Nederland 

De beste hoogleraren van Nederland geven gratis college op internet. Elke werkdag komt er een nieuwe college online, en elke week een nieuwe hoogleraar. Later dit jaar komen er vijf colleges online over taal, verzorgd door de taalkundige (en Nederl-L-redacteur) Marc van Oostendorp. Die colleges worden op donderdagavond 22 oktober opgenomen.

Hoe werkt het?

De opnames van de colleges kun je bijwonen. En dat is een aanrader. Vier avonden per maand nemen we colleges op in AIR, Amsterdam. Tijdens zo’n avond nemen we vijf colleges van een kwartier op, gevolgd door Q&A; en meet and greet (want tegen die tijd is de hoogleraar een rockster).

Kaarten voor het college van Van Oostendorp kun je hier bestellen.

Pas verschenen: Taalunie:Bericht (mei 2014)


In de nieuwe editie van Taalunie:Bericht, het online tijdschrift van de Nederlandse Taalunie, onder meer de volgende artikelen:

  • Dorien Vrieling – ‘Humor is het moeilijkste’ – over literair vertalen
  • Ludo Permentier – Stijn Verrept: ‘Standaardtaal is een kwestie van respect’ [over de petitie ‘Nederlands Vanzelf Sprekend’]
  • Maarten Dessing – In de tweetalige lift van Tilburg University [interview met Jan Renkema over het gebruik van Engels op de Universiteit]

Het gehele nummer is online te lezen op http://taaluniebericht.org/.

Zoekgids Ewoud Sanders: ‘De digitale schatten van de KB’ nu ook digitaal beschikbaar


Onlangs verscheen, zoals eerder ook in Neder-L was te lezen, een zoekgidsje van journalist en historicus Ewoud Sanders over de ‘digitale schatten’ van de Koninklijke Bibliotheek. Het boekje dient als gids door verschillende webdiensten van de KB, waarbij ook praktijkvoorbeelden gebruikt worden.

Inmiddels is het rijk geïllustreerde gidsje ook digitaal beschikbaar: via de website van de KB is het online te bekijken of te downloaden als pdf.

‘Alexanderboom’, ‘dubbelkop’, ‘oranjefriet’? Van Dale maakt Oranje boekje

Binnenkort betalen wij Nederlanders weer met een ‘dubbelkop’, sturen we post met een ‘inhuldigingszegel’ en eten we ‘abdicatiegebak’ en ‘oranjefriet’. Omdat het leuk is, maak Van Dale het Oranje boekje – de titel is een knipoog naar het Groene boekje – een online woordenboek in wording met de (nieuwe) woorden en uitdrukkingen die ter gelegenheid van de troonswisseling op 30 april 2013 in de media opduiken.

Dit Woordenboek van Oranje is te vinden op www.vandale.nl/oranje-boekje en wordt wekelijks bijgewerkt. De ontwikkelingen rondom het Van Dale Oranje boekje zijn ook te volgen op Facebook en Twitter.

Iedereen kan suggesties voor het Oranje boekje insturen via het Van Dale-contactformulier, via de Van Dale Facebook-pagina of door een tweet te sturen met #Oranjeboekje. T/m 3 mei 2013 houdt Van Dale de woorden en uitdrukkingen bij, daarna wordt het Oranje boekje van Van Dale waarschijnlijk als pdf gepubliceerd.

Zoekgids door Ewoud Sanders over de ‘digitale schatten’ van de Koninklijke Bibliotheek


Ewoud Sanders schreef een zoekgidsje over de ‘digitale schatten’ van de Koninklijke Bibliotheek. Het boekje leidt de lezer met behulp van praktijkvoorbeelden door verschillende webdiensten van de KB. Sanders, die een vaste taalrubriek heeft in NRC Handelsblad, verdiept zich de laatste jaren intensief in digitale zoekmogelijkheden en publiceert daar geregeld over.
Op zoek naar digitale schatten
Digitale schatten van de Koninklijke Bibliotheek bestaat uit drie beknopte hoofdstukken met zoekvoorbeelden en veel illustraties.
Lees verder >>

Nieuw Algemeen Letterkundig Lexicon in DBNL


Op 29 november 2012 is op de Dag van het Literatuuronderwijs in Rotterdam door de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) het Algemeen Letterkundig Lexicongepresenteerd. Het lexicon verklaart meer dan 4000 termen het gebied van de letteren en bestrijkt een breed scala aan onderwerpen: onder meer stromingen, periodes en genres,  maar bijvoorbeeld ook  retorica, stilistiek, ‘populaire’ literatuur, de versleer en verteltheorie, teksteditie, boekwetenschap en zelfs raakvlakken met andere kunstvormen zoals de muziek komen aan bod. Het lexicon bevat niet alleen definities van specifieke concepten uit de academische literatuurwetenschap maar ook van schijnbaar eenvoudige termen als ‘gedicht’, ‘roman’ of ‘rijm’.
Lees verder >>

“Helden mijner jeugd” – Webtentoonstelling over Hendrik Conscience

Wie zijn de helden van Hendrik Conscience? Het is nu te ontdekken in de webtentoonstelling Helden mijner jeugdvan de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Het thema komt voort uit de Erfgoeddag 2012, die in het teken stond van helden. Daarnaast sluit de tentoonstelling aan bij het 200ste geboortejaar van Conscience.

De webtentoonstelling toont aan de hand van het autobiografische verhaal “Geschiedenis mijner jeugd” hoe een Antwerpse volksjongen het bracht tot de grootste Vlaamse schrijver van zijn tijd. Conscience neemt ons mee langs zijn jeugdjaren, zijn voornaamste inspiratiebronnen, zijn eerste romans die tot de grote doorbraak hebben geleid. Hij vertelt hoe zijn ervaringen als soldaat in het Belgische leger stof leverden voor zijn literair werk.

In deze online tentoonstelling wordt aan de hand van beeldmateriaal uit de collectie van de Erfgoedbibliotheek en biografische teksten het verhaal van Conscience verteld.

Esso Bloemlezingenreeks

Geopend: De Esso Bloemlezingenreeks, 1954-1971. Een online-expositie
www.nederlandsepoezie.org/esso

Mede mogelijk gemaakt door ExxonMobil/Esso Nederland B.V.

Esso Nederland N.V. verraste haar relaties van 1954 t/m 1971 jaarlijks met een bijzonder geschenk: een poëziebloemlezing. De oplage bedroeg aanvankelijk 12.000, later meer dan 17.000 exemplaren, die in fraai vormgegeven enveloppen werden verstuurd.

Lees verder >>

Nieuw nummer Verslagen & Mededelingen van de KANTL online

Verslagen & Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal-
en Letterkunde heeft zijn nieuwste nummer gepubliceerd op
http://www.verslagenenmededelingen.be/index.php/VM.

Verslagen & Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal-
en Letterkunde
Vol 121, Nr 3 (2011): Themanummer Commentaar!
Inhoudsopgave
http://www.verslagenenmededelingen.be/index.php/VM/issue/view/6

Lees verder >>

Stieren belangrijker dan mensen? Nieuw licht op straffen in de middeleeuwen.


Wetsteksten zeggen veel over het functioneren van een samenleving. Wat wordt gezien als een zwaar misdrijf, en hoe worden misdrijven bestraft? Recente toevoegingen aan het Oudnederlands Woordenboek van het INL werpen nieuw licht op straffen in de middeleeuwen.

De Oudnederlandse woorden uit de Salische Wet zijn vanaf vandaag op te zoeken in het Oudnederlands Woordenboek van het INL.  De woordenschat van Lex Salica is bewerkt door Prof. dr. A. Quak in samenwerking met het INL . De geciteerde wetsteksten zijn daarbij allemaal voorzien van een vertaling.



Het INL bestudeert de Nederlandse taal en werkt aan een zo volledig mogelijke beschrijving van de woordenschat. Daarnaast beheert en onderhoudt het INL digitale taalmaterialen en stelt die via de TST-Centrale beschikbaar.


Lex Salica

Voor de middeleeuwen (500-1200) vinden we die informatie terug in de Lex Salica. Dit is de Salische Wet, die van toepassing was in het westelijke Frankische rijk. De wet was in het Latijn opgesteld, maar is overgeleverd met vertalingen van de belangrijkste Oudnederlandse woorden in de marge.  Zo komen we te weten dat hārfrit  ‘schedelwond’ betekende, en vigge ‘big’  en dat misdrijven vrijwel allemaal bestraft werden met boetes.  Het stelen van een dienstmeisje (smala) kwam op een boete te staan van 15 schellingen, terwijl het stelen van iemands fokstier (*(*hēmhēto) ) bestraft werd met een boete van 45 schellingen. Tenzij de stier van de koning was, dan betaalde je het dubbele.