Tag: NT2

Pluricentrisch Nederlands

Door Marc van Oostendorp


Deze week een lange video (ruim een uur): vorige week werd in het kader van het Colloquium neerlandicum een panel gewijd aan het idee dat het Nederlands een ‘pluricentrische’ taal is – je kunt niet alleen naar het éne centrum van Amsterdam kijken, maar er bevindt zich op zijn minst een ander centrum in Antwerpen en wie weet ook nog een in Paramaribo – en de vraag wat dit betekent voor het onderwijs, vooral het onderwijs Nederlands als vreemde of als tweede taal.

Deprimerend

Door Maria Pushkova

Onlangs hadden wij de Dag van de Nederlandse taal van ons Oost- Europese platform D.O.E.N in Minsk, de hoofdstad van Witrusland. De stemming van docenten uit 5 landen die daar aanwezig waren was deprimerend. Ook die van onze collega’s uit Nederland die als moedertaalsprekers les bij ons geven.

Het nieuws was echt een klap. Tegelijkertijd zomercursussen en moedertaalsprekers kwijtraken betekent dat Neerlandistiek in ons deel van de wereld moeilijke tijden tegemoet gaat.

De zomerscholen waren voor het grote deel van onze studenten vaak de enige mogelijkheid om de landen van de geleerde taal te bezoeken en met eigen ogen zien hoe het leven anders kan zijn. Zij kregen kans de kennis te maken met studenten overal van de wereld. Deze ervaring was echt uniek en soms bepalend voor de keuzes in de toekomst. Dat was ook echt een sterke motivatie voor de studie, een soort “worstje voor een hondje”.

En het verlies van moedertaalsprekers die bereid waren in onze landen te werken en hun kennis met onze studenten te delen zou nooit door internet-projecten van Taalunie vervangen kunnen worden,

Ik vind het geen wijze beslissing van de Taalunie,

Het Nederlands in Indonesië: slachtoffer van schraapzucht en onnozelheid?

Door Marc van Oostendorp


Geruisloos dreigt de komende maanden weer een beetje Nederlands uit Indonesië te verdwijnen, ten prooi aan de almaar voortwoekerende minachting voor taal en geschiedenis bij de Nederlandse politiek. In juli stopt de overheid alle subsidie aan het Erasmus Talencentrum (ETC) in Indonesië, een centrum waar de afgelopen decennia tienduizenden Indonesiërs Nederlands hebben geleerd.

Het centrum was een belangrijke streng tussen Indonesië en Nederland. Indonesiërs die de geschiedenis van hun land bestuderen, moeten bijna wel Nederlands leren.
Lees verder >>

Bij de dood van een vrijwilliger

Hans Bakker, 1937-2015
Door Marc van Oostendorp


Foto: Ziko van Dijk

Een paar jaar geleden werd ik af en toe door Hans geïnspireerd tot een stukje. Hij gaf als vrijwilliger Nederlandse les aan mensen die hier wonen en die de taal nog niet spraken. Dat deed hij niet uit de inmiddels steeds veel succesvollere gedachte dat die mensen zich nu eindelijk maar eens moesten aanpassen; maar met de overtuiging dat die mensen zelf graag Nederlands wilde leren, en dat het hen vooruit zou helpen.

Af en toe schreef Hans me over grammaticale kwesties die zijn leerlingen naar voren brachten. Dat bleken lang niet altijd de eenvoudigste te zijn – hij moet een hoog niveau hebben bereikt met zijn cursisten. Een paar jaar geleden hielden de lessen ineens op. En nu kreeg ik deze week het bericht dat Hans overleden is.

Wat erg. Ik kan mijn mond wel vol hebben van idealen dit en dat, maar feitelijk stort de Nederlandse staat iedere maand een aanzienlijk bedrag op mijn bankrekening.
Lees verder >>

Vacature: Lector Nederlands te Veliko Tarnovo


Aan de Vakgroep Nederlands aan de Universiteit te Veliko Tarnovo (Bulgarije) ontstaat per 1 oktober 2014 een vacature voor een lector Nederlands (m/v)

Hij/zij:
– is moedertaalspreker van het Nederlands
– is afgestudeerd neerlandicus
– ervaring met het geven van Nederlands als tweede/vreemde taal is gewenst

De lector:
– geeft hoor- en werkcolleges taalverwerving, spreekvaardigheid, kennis van land en volk, cultuurgeschiedenis, Nederlandstalige literatuur (ca. 16 lesuren per week)
– corrigeert regelmatig huiswerk van studenten
– neemt examens af en helpt bij de mondelinge examens voor het CNaVT
– kijkt wetenschappelijke teksten van de vakgroep na
– vervult enige administratieve en organisatorische taken binnen de vakgroep

Lees verder >>

Boek- en filmvoorstelling ‘Geen pANiek’

Betere begeleiding anderstalige leerlingen in basisschool dankzij provinciale subsidies

21 mei – 14.30 uur – Antwerpen

Op 21 mei stellen Lieve Lenaerts, Yasmine Wauthier en Garant-Uitgevers hun boek en film Geen pANiek. Snel op weg met anderstalige nieuwkomers voor. DoorElkaar* en Provinciaal documentatiecentrum Atlas (docAtlas*) ondersteunden het project voor een betere begeleiding van anderstalige leerlingen in de basisschool. Op de schoolbanken van de lagere scholen in Vlaanderen zitten minstens één op drie nieuwkomers waarvan de roots buiten België liggen. Het project is een primeur in Vlaanderen waar de provincie Antwerpen graag mee haar schouders onder zet. Ook Cera Foundation ondersteunde het project financieel.

Lees verder >>

Vacature: Lector Nederlands (Universiteit Stellenbosch, Departement Afrikaans en Nederlands)


Het Departement Afrikaans en Nederlands van de Universiteit Stellenbosch heeft een vacature voor een Lector Nederlands:
Departement Afrikaans en Nederlands
Lector Nederlands
(Verw. LSW01/234/0910)
(Contract van een jaar met de mogelijkheid van verlenging)

Taken: Binnen de cursus Afrikaans en Nederlands is de lector Nederlands verantwoordelijk voor het verzorgen van modules op het gebied van Nederlands als Vreemde Taal (Nederlandse Taalverwerving), en eventueel een enkele module op het gebied van Nederlandse letterkunde. Daarnaast verricht hij/zij onderzoek binnen het onderzoeksprogramma van het Departement en levert hij/zij een aandeel aan de administratieve taken binnen het Departement.

Lees verder >>

Kromspraak

Een taaltrainer die het verdient zo te heten, is als een koorddanser. Hij is voortdurend op zoek naar het juiste evenwicht. (Lees voor ‘hij’desgewenst ‘zij’.) Vrijwel onafgebroken is hij aan het afwegen of hij feedback moet geven of niet. En zo ja, op welk moment en op welke manier. Mogelijk geldt dat voor trainers, docenten, onderwijsgevenden in het algemeen.

Het probleem is meestal niet gelegen in de positieve feedback. De meeste cursisten kunnen immers wel wat aanmoediging gebruiken. Hoewel, ook daarin kan men te ver gaan. Al te overdadige loftuiting kan als neerbuigend worden ervaren en averechts werken. Of denk aan een groep waarvan één of twee leden het gewoon veel beter doen dan de rest. Dat komt regelmatig voor en ook dan kun je als trainer de mist ingaan met je positieve feedback, althans gezien vanuit het perspectief van die ‘middelmatige meerderheid’. Maar kritischefeedback (KF) is toch veel lastiger.

Tussen haakjes  – ziet u ze, zie ik ze, maar zo luidt de uitdrukking nu eenmaal: KF is geen eufemisme voor correctie.
Lees verder >>

Basisschool niet afgemaakt? Geen uitkering

Door Marc van Oostendorp


Ik probeer me sinds een paar dagen voor te stellen wat voor mensen het zijn die weigeren om Nederlands te leren, terwijl ze wel een bijstandsuitkering aanvragen. Deze week bleek staatssecretaris Klijnsma een wetsvoorstel naar de Raad van State te hebben gestuurd (ik kan dat wetsvoorstel overigens nergens op internet vinden) die het verplicht moet stellen om ‘basaal Nederlands’ te leren. Wie dat niet doet, wordt gaandeweg gekort op de uitkering. Het gaat daarbij formeel niet alleen om allochtonen, maar om alle Nederlanders.

Maar wat zouden dat nu voor figuren zijn? Die roepen “Nee, ik ga mooi niet op Nederlandse les, bekijk het maar”, maar dan natuurlijk in een andere taal of in een dialect. RTL Nieuws meldt dat ‘enkele duizenden mensen in Nederland amper een woord Nederlands spreken en toch bijstand ontvangen’. Maar hoe weet RTL Nieuws dat?

En nog belangrijker: hoe goed gaan die mensen die niet willen het Nederlands leren als er zoveel dwang op staat?
Lees verder >>

Tweederlands

Door Hans Aniba, taaltrainer

Ik voorzie in mijn dagelijks brood, mijn wekelijkse tonijn en mijn maandelijkse rijsttafel door anderstaligen te leren communiceren in het Nederlands. Althans, dat is mijnomschrijving; niet al mijn cursisten zien het zo. Sommigen nemen een Europees minderheidstaaltje als het onze sowieso niet helemaal serieus en zijn er heilig van overtuigd dat het eigenlijk weinig anders kan zijn dan een continentaal-folkloristische variant op wereldtaal Engels (waarmee de meesten in meer of mindere mate bekend zijn). Bovendien heb ik cursisten – dat kunnen dezelfden zijn maar dat hoeft niet – die menen dat het zowel mijn primaire doelstelling is als mijn heilige plicht ervoor te zorgen dat zij het volgende examen halen. Gelukkig zijn er anderen die wel begrijpen dat er een relatie bestaat tussen het leren communiceren in de nieuwe taal en het al dan niet slagen voor het volgende examen … maar een dergelijk diep inzicht is helaas niet allen gegeven.

Ik kan je heel goed verstaan!

Door Marc van Oostendorp

Ik had al wel gehoord dat het buitenlanders overkomt, maar deze week maakte ik het in levenden lijve mee. Mijn Italiaanse gezelschap verontschuldigde zich bij haar gesprekspartner voor de kwaliteit van haar Nederlands, en toen zei die ander ineens: “Ik kan je heel goed verstaan!”

Er zit een wereld verborgen achter die opmerking. In de eerste plaats is het natuurlijk een nogal dubieus compliment, zoals mijn Italiaanse gezelschap niet moe wordt te benadrukken.

Lees verder >>

Voer voor volkstaalkundigen

Door Marc van Oostendorp

Er zijn in Nederland jammer genoeg geen beoefenaren van de folk linguistics. Dat (volkstaalkunde) is, net als folk physics of folk biology, een tak van de psychologie. In de eerste twee vakken bestudeer je de intuïtieve ideeën die mensen in het dagelijks leven blijken te hebben over de natuur: dat mijn glas melk op de grond valt als ik hem loslaat, dat de zon ’s ochtends opkomt, dat de muis de kater niet zal opeten.

Ieder mens heeft een heleboel ‘kennis’ over de wereld om hem heen. Ik schrijf dat ‘kennis’ nu met aanhalingstekens omdat deze soms in tegenspraak is met wat de wetenschap inmiddels heeft achterhaald. Toch blijft ook de knapste astronoom op een bepaalde manier ‘weten’ dat de zon in het oosten opkomt: je kunt theoretisch hebben vastgesteld dat het anders is, gevoelsmatig blijft de zon draaien en niet de aarde.

Zo is het ook met taal – een trouwer metgezel van de mens dan het paard en de hond, een grotere bron van dagelijkse verwondering dan de flonkerende sterren of het groeien van de olijfbomen.
Lees verder >>

Sanksies

Door Wil Bijlsma

Op het overtreden van de regels voor de taal staan geen sanksies. Dat sgrijft prof dr Marc van Oostendorp in Trouw.

Dat is een sympathiek standpunt, maar is het waar? Ik kijk naar de taaltoets voor het examen NT2, Nederlands als 2de taal voor nieuwkomers. De toets heeft 20 keuze-vragen. Hier zijn er 12.

1 Waarom ga je zo laat naar huis / naar thuis?
2 Ze weet zeker / is zeker dat ze niet geslaagd is.
3 Aan die docent kun je alles vertellen, hij is betrouwbaar / vertrouwbaar.
4 Harry Potter woont in / op de Ligusterlaan.
Lees verder >>

Prima, doei

Wat voor Nederlands heb je nodig op het werk?

Door Marc van Oostendorp


Er zijn allerlei redenen om Nederlands te leren. Omdat je de verhalen van Belcampo in de oorspronkelijke taal wil kunnen lezen. omdat je Duits studeert en er nog een andere taal bij moet doen. Omdat je liefje hier woont. Of omdat je hier bent komen werken.

Al die doelen vereisen een andere aanpak. Je moet andere woorden leren wanneer je vooral in een Nederlands gezin wil komen functioneren (‘Waar ligt de afstandsbediening?’, ‘Komen je ouders nou alweer op visite?’) dan wanneer je de taal vooral voor je werk nodig hebt.

Wat voor zinnen moet je begrijpen wanneer je in Nederland werkt? Nou, “het vakantietoeslagjaar loopt van 1 juli tot en met 30 juni van het daarop volgende jaar”, bijvoorbeeld. Of: “Deze machine is niet bedoeld voor gebruik door jonge kinderen zonder toezicht.” Of: “Nou, woensdag is altijd mijn vrije dag, dat is afgesproken.” Of: “Prima, doei.”

Lees verder >>

Pas verschenen: “Taal werkt beter”


Onlangs is verschenen bij Uitgeverij Boom: Taal werkt beter. Werkboek Nederlands voor arbeidsmigranten, door Lieske Adèr en Margreet Verboog. Het boek is bedoeld als praktijkgerichte methode voor anderstalige werknemers die een cursus Nederlands moeten volgen via het bedrijf waar ze werken en speciaal gericht op de vakopleiding en de werkvloer.
In zestien lessen komen onderwerpen aan bod als hygiëne, opkomen voor jezelf, je ziek melden en veiligheid. Er wordt onder meer gebruik gemaakt van dialogen, teksten, oefeningen en spreek- en schrijfopdrachten. Daarnaast biedt het boek toegang tot de bijbehorende websitewaar geluidsfragmenten, extra materiaal, werkbladen en een docentenhandleiding te vinden zijn.
Meer informatie op de website van de uitgever, waar ook een voorbeeldhoofdstuk te bekijken is.
Lieske Adèr en Margreet Verboog, Taal werkt beter. Werkboek Nederlands voor arbeidsmigranten. Amsterdam: Boom, 2013. 160 pagina’s + ondersteunende website. ISBN: 9789461052520. Prijs: € 29,90

Zomerschool in komkommertijd

Door Morries Leeraert

Het was me weer een zomerschool, daar in Zeist. Georganiseerd door het TaalUnieCentrum in Brussel, gefaciliteerd door de Nederlandse Taalunie , volgden 130 buitenlandse studenten drie weken lang lessen, volgden lezingen en gingen vier maal op excursie naar stad en museum. Duitsers die uitspraaklessen volgen, getalenteerde Polen die het woordenboek uit ’t hoofd leren, altijd ambitieuze Russen die over alles willen discussiėren; Slowaken en Serviërs die vooral werken aan de zinsbouw. En dan nog het ‘natuurlijke’ taalbad – die ‘vierde dimensie- dat/die ontstaat in de omgang en de gesprekken met elkaar: in die vreemde taal die Nederlands heet. Zuid-Afrikanen leren Indonesiėrs kennen, en praten over hun gemeenschappelijkheid via ‘Nederland’.
Zo’n zomerschool is natuurlijk nieuwswaardig en dus kwamen verscheidene journalisten op bezoek.

Lees verder >>

Zomercursus Nederlands voor buitenlandse studenten


Vanaf 15 juli organiseert de Nederlandse Taalunie, in samenwerking met het (in Brussel gevestigde) Taaluniecentrum Nederlands als Vreemde Taal voor de 58stekeer een zomercursus Nederlands in Zeist. 130 buitenlandse jongeren die in hun eigen land Nederlands studeren, komen voor drie weken bij elkaar om zich te laten onderdompelen in de Nederlandse cultuur. Doel van de cursus is niet alleen om de woordenschat te vergroten en de uitspraak te verbeteren, maar vooral ook om kennis te maken met Nederland en de Nederlanders.

Lees verder >>

Vacatures: Taalassistenten Lille

De sectie Nederlands van de Université Lille 3, Frankrijk, heeft per 1 sept. 2013 twee vacatures voor twee taalassistenten (een maitre de langue en lecteur/lectrice) voor Nederlandse taalvaardigheid.

Taken:

  • colleges mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid aan hoofd- en bijvakstudenten
  • opstellen en correctie van huiswerk en examens
  • het mede-beheren van het talenlaboratorium
  • enkele taken in de organisatie van de afdeling Nederlands

Lees verder >>

Schaf de rampzalige taaltoets af

Door Marc van Oostendorp 

Zodra de Nederlandse regering zich met taal gaat bemoeien, is het resultaat gegarandeerd tenenkrommend. Het RTL Nieuws had afgelopen zaterdag weer eens een item over de volslagen belachelijke ‘taaltoets’ die de overheid sinds enkele jaren afneemt aan mensen die van buiten de EU naar ons land willen komen emigreren.

Die toets wordt afgenomen door een computer. Degene die naar ons land wil komen, moet langs de Nederlandse ambassade, waar hij met die computer moet bellen. Die computer kan dan zogenaamd zeggen of die persoon Nederlands spreekt.

Lees verder >>

De kracht van, en liefde voor taal

door Miet Ooms

Als docent Nederlands voor Anderstaligen probeer ik mij zoveel mogelijk in te leven in de situatie van mijn cursisten. Enerzijds betekent dat voor mij de moeilijkheidsgraad van mijn taal inschatten aan de hand van de moedertaal en de verdere talenkennis van de cursist. Dat is vrij eenvoudig als mijn cursist het Engels, Duits en/of Frans beheerst, dan koppel ik terug naar die talen en zoek ik zo een link. Het is moeilijker als de beheersing van die talen er niet of onvoldoende is en als ikzelf de moedertaal van de cursist niet ken. Dan is het moeilijk om te voorspellen waar de cursist precies problemen zal ondervinden. Ik heb afgelopen weekend bijvoorbeeld geleerd dat het Turks geen onderscheid kent in grammaticale geslachten. Geen wonder dus dat het gebruik van het lidwoorden en de correcte verbuiging van het adjectief in het Nederlands grote problemen voor hen oplevert.

Lees verder >>

Indien ‘als’ te gewoontjes is … (worsteling met wanneer)

Door Hans Aniba


“Als ik thuiskom na mijn werk, drink ik meestal een glas bier. Als we honger krijgen, gaan mijn vrouw en ik naar de keuken en maken we het eten klaar. Als alles klaar is, dekken we de tafel; we scheppen onze borden vol en beginnen te eten. Als we klaar zijn met eten, ruim ik meestal de tafel af en doe ik alles in de afwasmachine. Als we een paar uur later naar bed gaan, is alles lekker schoon. Als we eenmaal liggen, probeer ik vaak nog wat te lezen, maar meestal val ik al snel in slaap.“

Geen bloedstollend proza – ik geef het toe. Tamelijk lelijk bovendien, met al dat ge-als. Maar volkomen natuurlijk, authentiek en adequaat als beschrijving van iemands avondroutine.
Lees verder >>

Wat is de relatie tussen cakeverkopers en Celine Dion?

Door Suzanne Aalberse

Gisteren is op veel plekken Chinees Nieuwjaar gevierd van Korea tot Rotterdam. Een bijzonder optreden was op de Chinese staatstelevisie was van Celine Dion. Ze zong in het Chinees.  Met Celine Dion komen Chinees en Engels (en Frans) samen in het hoofd van één persoon. De samenkomst van Chinees en Engels in één hoofd is ook de veroorzaker van het woord cakeseller in het Engels van Chinese jongeren: ‘cake seller’ is in het Mandarijn Chinees mai gao de (糕的) en dat klinkt weer als het Engelse ‘O my god’ zoals beschreven door Li Wei.

Bij cake seller gaat het om een bewust taalgrapje.
Lees verder >>

Vacature Boedapest: Lector Nederlands

Aan de Eötvös Loránd Universiteit (ELTE) te Boedapest, Hongarije ontstaat per 1 september 2013 een vacature voor een


Lector Nederlands (m/v)
De kandidaat die de medewerkers van de Vakgroep Nederlands voor ogen staat
  1. is afgestudeerd neerlandicus (lerarenopleiding Nederlands als tweede/vreemde taal zeer welkom)
  2. is moedertaalspreker van het Nederlands
  3. heeft ervaring met het geven van Nederlands als tweede/vreemde taal.


Lees verder >>

Nederlands leren ‘en passant’

Het maandblad voor het onderwijs in Vlaanderen – Klasse – ging in een recent nummer een kijkje nemen over de taalgrens. Aan de hand van interviews en korte reportages probeert ‘Chez les Wallons’ een actueel beeld op te hangen van het lager -en secundair onderwijs in Wallonië. Daarbij wordt ruim aandacht besteed aan het Belgische onderwerp par excéllence: het taalonderwijs. 

Lees verder >>

Morgen ik ga rijden naar mijn werk als het sneeuwt niet

Onlangs zond Canvas de tweede reeks uit van het knappe taalprogramma Man over Woord. In een van de afleveringen legden enkele anderstaligen die Nederlands geleerd hadden uit wat zij zo moeilijk vonden aan onze taal. Ik heb mijn huidige cursiste Nederlands (een hoogopgeleide beginner) dit filmpje getoond en ze kan zich er volledig in vinden, zeker in de opmerking over die zinsstructuur. Ondanks haar ruime talenachtergrond (ze is viertalig Italiaans-Grieks-Frans-Engels, dat zijn drie verschillende taalfamilies), worstelt ze er enorm mee. Vooral de bijzinsvolgorde is compleet onnatuurlijk voor haar. Net zoals voor alle andere Engels- en Franstaligen. En dat is van belang, want uiteindelijk beheersen veel, zo niet de meeste anderstaligen die hier in Nederland of Vlaanderen Nederlands leren minstens een van die twee talen. Waar gaat het eigenlijk over?
Lees verder >>