Tag: Nederlandse Taalunie

Feest van de internationale neerlandistiek in Gent

Door Yves T’Sjoen

Van 30 juli tot 12 augustus organiseren de Taalunie en het Universitair Centrum voor Talenonderwijs de 62e zomercursus Nederlands – taal, cultuur en beroep. In totaal honderdtwintig niet-moedertaalsprekers Nederlands volgen gedurende twee weken aan de Universiteit Gent een reeks workshops van het vaste docententeam en lezingen door gastsprekers. Ze lopen daarnaast twee dagen stage in bedrijven, culturele instellingen en op krantenredacties. Aan het einde van de stageweek, tijdens het slotevenement, presenteren de studenten hun posters waarin verworven competenties en stageopdrachten voor een breed belangstellend publiek aanschouwelijk worden gemaakt. Tijdens de immer feestelijke slotmanifestatie reiken de docenten en het publiek prijzen uit voor de meest aantrekkelijke posterpresentaties.

Nederlandse taalvaardigheid

Na een intensief voorbereidingstraject met videocolleges, taalcursussen en specifieke werkopdrachten door eigen docenten zijn de buitenlandse studenten de voorbije weken en maanden klaargestoomd voor een taalbad Nederlands en – voor de meesten – eerste contacten met de maatschappelijke en culturele omgeving van de Lage Landen. Lees verder >>

Enkele zorgwekkende ontwikkelingen aangaande het schoolvak Nederlands

Vakmeesters Nederlands hebben afgelopen maand bij de Taalunie hun zorgen geuit over het schoolvak Nederlands, de marginalisering van het literatuuronderwijs en de onrustbarende neergang van het aantal eerstejaars studenten Nederlands.

Zie hier de notitie van Theo Witte (voorzitter Meesterschapsteam Nederlands Letterkunde); een reactie door Helge Bonset staat hier.

‘Limburgs’, dialect, mosterd en de onderbuik

Een open brief aan Leonie Cornips

Door Frans Hinskens
Coördinator van de Nederlandse poot van het StaatNed project

Beste Leonie,

Anderhalve week geleden is het eindverslag gepresenteerd van een grootschalig onderzoek naar de plaats van het Nederlands in de huidige Nederlandse en Vlaamse samenlevingen. Het door de Nederlandse Taalunie (NTU) geïnitieerde onderzoek, dat alle twee jaar herhaald zal worden, heet Staat van het Nederlands (oftewel StaatNed). Het onderzoek is gebaseerd op twee typen gegevens: enerzijds de antwoorden van ruim 6.500 Nederlandstalige Nederlanders en Vlamingen op een serie online enquêtevragen, anderzijds cijfers in bijv. jaarverslagen en verkooplijsten en eigen tellingen van allerlei zaken waarvoor al dan niet het Nederlands ingezet kan worden. Naar aanleiding van de enquête (waarin de antwoordoptie ‘dialect’ ontbrak) en een onwelwillende uitleg van een antwoord van een ambtenaar van de Taalunie op een vraag daarover van een Limburger, heb jij een actie ontketend die onder meer bestaat uit columns van jouw hand, een TV optreden van jou op L1 en een petitie.

Verschuiven

Dat je dat allemaal gedaan hebt verbaast mij nogal. Toen je hiermee begon, wist je al (onder meer uit een gesprek met mij) dat het protest zowel wat de enquête als de positie van de NTU betreft mosterd na de maaltijd zou zijn. Lees verder >>

Ik neem afstand van deze eng regionalistisch gekleurde en misleidende oproep

Door Jos Van Hecke

Met verbazing las ik de oproep ‘Ondertekening: Staat van het Nederlands‘ op Neerlandistiek. Ik vind dit een subjectief lichtzinnige en misleidende ‘oproep’.

Bij mijn weten is de Nederlandse Taalunie het officiële orgaan van de Nederlandse, Vlaamse én Surinaamse overheden samen en is het niet bevoegd om te adviseren over ‘taal / talenbeleid’ maar enkel over de Nederlandse taal en het beleid dat uitsluitend m.b.t. de Nederlandse taal gemeenschappelijk door deze overheden kan worden gevoerd, zowel in een ‘nationale’ als in een ‘internationale context. De Nederlandse Taalunie is dus niet bevoegd om onderzoek te verrichten en gegevens, laat staan beleidsadvies te verstrekken over het gebruik van anderen talen dan het Nederlands. Dit is een bevoegdheid die enkel aan de betrokken nationale overheden afzonderlijk toekomt. Lees verder >>

Bewust geletterd en taalcompetent

Door Peter-Arno-Coppen en Theo Witte
Namens de meesterschapsteams Nederlands

Het heeft even geduurd, maar precies een jaar na de publicatie van het Manifest Nederlands op School van de Meesterschapsteams Nederlands komt de Taalunie met haar eigen visietekst Iedereen taalcompetent! Net als de meesterschapsteams zet de Taalunie in op de waarde van bewuste kennis over de Nederlandse taal, literatuur en cultuur, en vindt zij dat die in het schoolvak geïntegreerd zou moeten worden aangeboden.

De Taalunienotitie sluit aan bij de grote eensgezindheid over de te volgen koers, die het vorig jaar door de meesterschapsteams al werd samengevat in de leuze Meer inhoud, meer plezier, beter resultaat. De meesterschapsteams zijn dus heel positief over dit belangrijke signaal dat de Taalunie zich bij deze eenstemmigheid aansluit. Lees verder >>

Ook Neerlandistiek is voor taalcompetentie!

Door Marc van Oostendorp

Alleen al uit de titel blijkt dat Iedereen taalcompetent! een van de meest ambitieuze stukken die de afgelopen jaren uit de boezem van de Nederlandse Taalunie is opgeweld: een ‘visiedocument’ van de organisatie op het onderwijs Nederlands in de 21e eeuw!

Die ambitie zit op verschillende niveaus. In de eerste plaats betreft het al het onderwijs in Nederland en Vlaanderen tot en met het eindexamen. In de tweede plaats wordt er een nogal grootse visie uiteengezet op dat onderwijs – het gaat hier niet om de details, maar om de grote lijnen van wat we met het onderwijs in de moedertaal willen en waar het naartoe moet.

Sterker nog, met dit rapport durft de Taalunie strijd aan te gaan met allerlei krachten tegen wie het waard is om gestreden te worden. Zo roept het rapport op tot: Lees verder >>

Vacture: Cursusleider docentencursus Nederlands als Vreemde Taal en Neerlandistiek

Vacaturetekst komt van Taalunie-site

Docenten Nederlands als Vreemde Taal en Neerlandistiek vormen de basis voor kwaliteitsvol onderwijs en onderzoek van en naar het Nederlands in het buitenland. Ze spelen daarenboven een belangrijke rol als ‘ambassadeurs’ voor het Nederlands en de Lage Landen in het buitenland. Levenslang leren, netwerken met collega’s, regelmatig een bezoek brengen aan het Nederlandse taalgebied en contact hebben met relevante onderwijs- en cultuurinstellingen, organisaties en bedrijven binnen het Nederlandse taalgebied zijn essentieel voor de kwaliteit van de docenten, hun onderwijs en onderzoek. De Taalunie speelt hierop in door een professionaliseringsaanbod voor hen te organiseren.

Dit aanbod wordt in 2017 vernieuwd. Eén van de nieuwe cursussen beoogt docenten Nederlands in het buitenland onder meer na te scholen in didactiek Nederlands als Vreemde Taal, inzicht te geven in hun onderwijspraktijk, te ondersteunen bij de transfer van onderzoeksresultaten naar de onderwijspraktijk, indien gewenst hun taalvaardigheid Nederlands aan te scherpen en hun netwerk te vergroten. De inhoud is nadrukkelijk Nederlands-Vlaams. Het doelpubliek bestaat uit in de eerste plaats docenten uit het hoger onderwijs, en ook docenten secundair onderwijs zijn welkom. De cursus duurt ongeveer tien dagen en zal plaatsvinden in Vlaanderen en/of Nederland in juli/augustus 2017. Lees verder >>

Actieplan moet het Nederlands in de buurlanden versterken

Bericht Taalunie

Er komt een gezamenlijk actieplan om het delen van kennis en ervaringen rond Nederlands als buurtaal tussen de grensregio’s gemakkelijker te maken. Dat is de uitkomst van het recent gehouden colloquium ‘Nederlands als buurtaal’ in Luik. 

Speerpunten

Het actieplan concentreert zich rond vijf thema’s die tijdens het colloquium aan bod zijn gekomen: doorlopende leerlijn, bij- en nascholing, beleid, innovatie en werk. Iedere regio krijgt hierbij de ruimte om de intentieverklaring met eigen specifieke eisen en wensen aan te vullen.

Het moet een plan worden met gezamenlijke speerpunten die passen binnen de 21e-eeuwse vaardigheden. Vaardigheden waarover leerlingen nu en in de toekomst zouden moeten beschikken.

In februari, 25 jaar na het Verdrag van Maastricht, wordt dit actieplan ondertekend in Maastricht. Dit plan zal de leidraad vormen voor de komende vijf jaar. En in aanloop naar de ondertekening gaat de Taalunie alvast in gesprek met de diverse interregionale partijen. Lees verder >>

Hans Bennis nieuwe Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie

hansbennis
Prof. dr. H.J. Bennis

Zojuist is bekend geworden dat prof. dr. Hans Bennis door het Comité van Ministers per 1 februari 2017 is benoemd tot de nieuwe Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie.

Bennis studeerde Nederlands en Algemene Taalwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam en was verbonden aan onder meer de Vrije Universiteit en de Universiteit van Tilburg voor hij in 1998 directeur werd van het Meertens Instituut (KNAW).  Als zodanig was hij verantwoordelijk voor grote infrastructurele (taal)wetenschappelijke projecten zoals het Taalportaal en CLARIAH. Daarnaast was hij sinds 2000 bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Bennis neemt deze week afscheid van het Meertens Instituut en volgende week van de UvA.

In een reactie zegt Bennis: Lees verder >>

10 november 2016: Nederlands in de wereld: zinnige culturele diplomatie?

unnamedIn 2017 bestaat het Vlaams-Nederlandse tijdschrift Ons Erfdeel zestig jaar.

De redactie wil, samen met het Vlaams-Nederlands huis deBuren, in het najaar van 2016 en in de loop van 2017 vier colloquia organiseren om de “Staat van de Unie” op te maken op belangrijke gebieden van de Vlaams-Nederlandse samenwerking.

Dit is het eerste: Nederlands in de wereld: zinnige culturele diplomatie?

  • deBuren, Leopoldstraat 6, 1000 Brussel
  • 10 november om 19.30 uur
  • Gratis toegang
  • Aanmelden via: onserfdeel@onserfdeel.be

Lees verder >>

Nederlandse taal en cultuur in India (Hyderabad)

Door Yves T’Sjoen

Het India Platform van de Universiteit Gent initieerde sinds zijn oprichting in 2008 een consortium van academische instellingen in de Lage Landen en in India. Het belang van een uitgebouwd netwerk is paden te plaveien en openingen te creëren naar een andere en zeer diverse cultuurgemeenschap. Het Platform faciliteert interculturele gesprekken en slaat bruggen tussen de Lage Landen en India. Een van de partners is sinds 2015 de English and Foreign Languages University (EFLU) in Hyderabad. De universiteit biedt op hoog academisch niveau taalonderwijs aan. Naast Engels kunnen studenten onder meer opleidingen Duits, Frans, Italiaans en Spaans volgen. De taalverwerving aan de EFLU wordt in de loop van het opleidingstraject gecombineerd met literatuurwetenschappelijk onderzoek.

Tijdens een intensief werkbezoek met vertegenwoordigers van de Taalunie, het Universitair Centrum voor Talenonderwijs en de taalkundige en letterkundige neerlandistiek van de Universiteit Gent zijn de voorbije dagen afspraken gemaakt over een structurele samenwerking. De interuniversitaire coöperatie is in de nabije toekomst gericht op de studie van het Nederlands en de cultuur van de Lage Landen. Lees verder >>

“Sterke positie Nederlands in wetenschap en hoger onderwijs belangrijk”. Oh ja, joh?

Door Marc van Oostendorp

27f5b2e7-6b2b-4cf7-8d8b-ac439e6b57a2Wie had gehoopt dat de Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren met zijn nieuwste notitie de discussie over het Engels in de collegezalen naar een hoger niveau zou tillen, komt helaas bedrogen uit. De Raad, die de Nederlandse en Vlaamse ministers officieel adviseert en waarin allerlei knappe bollen zitten, zou met deze notitie de discussie van een wetenschappelijke achtergrond kunnen voorzien en vervolgens tot een helder standpunt kunnen komen.

Maar niets van dat alles.

Er wordt nauwelijks verwezen naar wetenschappelijk onderzoek in deze notitie, en des te meer naar opiniestukken uit de kranten, zoals er ook nauwelijks externe deskundigen zijn geraadpleegd. Hoe weten we wat belangrijk is voor een taal? Hoe weten we wanneer een taal kan overleven? Daarover worden wel een aantal dingen beweerd in dit rapport, maar ze worden niet met cijfers of argumenten onderbouwd, en ze geven ook geen verrassende nieuwe kijk op de zaak.

De uiteindelijke stellingname is bovendien nietszeggend: “sterke positie Nederlands in wetenschap en hoger onderwijs belangrijk” twitterde de Taalunie gisteren. Dat was een adequate samenvatting en daarmee was ook eigenlijk alles wel gezegd. Ooit gedacht dat iemand zoiets zou zeggen? Lees verder >>

Reactie bestuur Internatione Vereniging Neerlandistiek op visitatierapport over Taalunie

Door Henriette Louwerse
Voorzitter IVN

Zo vlak voor de zomer wil het bestuur van de IVN nog even kort reageren op het Taalunie visitatierapport ‘Meer samenwerken, minder toeteren’ en de beleidsreactie van het Comité van Ministers van afgelopen 7 juli.

Rapporten en beleidsreactie

De conclusies van het visitatierapport komen grotendeels overeen met die van het AFO-rapport: de communicatie van het Algemeen Secretariaat van de Taalunie was vaak onhandig en soms ongevoelig; de rol van de Taalunie is onduidelijk (beleid adviseren, maken of uitvoeren?); de strategische en beleidsplannen zijn te weinig concreet; de financiële verslaglegging is niet transparant; de Taalunie is te veel met de eigen organisatie bezig en luistert te weinig naar het veld. Het visitatierapport stelt hard dat ‘het bij het Algemeen Secretariaat lijkt te ontbreken aan urgentie, daadkracht en prioritering’ (p. 19). Lees verder >>

Nederlands, een wereldtaal in Gent

Door Yves T’Sjoen

Van 7 tot 20 augustus ontvangt de Universiteit Gent 120 buitenlandse studenten Nederlands. Buiten het Nederlandse taalgebied zijn volgens de Taalunie-webstek taalunieversum minstens 15.000 studenten ingeschreven aan een academisch instituut waar de wereldtaal Nederlands wordt gedoceerd. Collega’s van deze departementen maken op basis van een taaltest, conform het Europees Referentiekader voor het leren van een vreemde taal, een selectie. Een nieuw opgezet beurzensysteem, een schamele €200 per deelnemer, biedt de helft van de studenten de gelegenheid gedurende twee weken de Nederlandse taal, cultuur en werksfeer in het taalgebied zelf te ervaren. De andere helft van de selectie vraagt geen financiële tussenkomst.

In het voorjaar van 2015 zag het er niet naar uit dat de jarenlange traditie van de zomercursus Nederlandse taal en cultuur kon worden gehandhaafd. De cursus is vele jaren door de Taalunie georganiseerd op drie verschillende plaatsen in het Nederlandse taalgebied. De Universiteiten van Hasselt (Diepenbeek) en Gent, en ook het wat meer afgelegen Zeist in Nederland ontvingen elk jaar weer een paar honderd anderstalige studenten Nederlands. Gent en Zeist organiseren de cursus al sinds de jaren vijftig. De instellingen en hun onvermoeibare organisatoren boden workshops aan, gastlezingen, lessen in Nederlandse taalvaardigheid en gingen met hun enthousiaste gasten op culturele uitstap. Lees verder >>

De Algemeen Secretaris als kop van jut

Naar een perfectere Taalunie (3)

Door Marc van Oostendorp

foto gadget TaalunieEen van de problemen van de Taalunie is dat niemand weet wat voor club dat nu eigenlijk is. Is het een adviesorgaan? Een beleidsinstelling? Een actiegroep ten behoeve van het Nederlands?

Het is in zekere zin ook al die dingen een beetje – maar die functies zitten elkaar soms in de weg. In het deze week naar buiten gekomen rapport spreekt de visitatiecommissie er bijvoorbeeld zijn verbazing over uit dat vorig jaar de interparlementaire commissie (IPC; dat is een orgaan van de Taalunie waarin Vlaamse en Nederlandse parlementariërs zitting hebben) tijdens de zogenoemde ‘Week van het Nederlands’ een oproep deed aan het Comité van Ministers.

De visitatiecommissie vindt dit raar: waarom roept het ene orgaan van een organisatie in een ander orgaan het openbaar op tot actie? Moet zo’n organisatie geen eenheid zijn?

Dat nu lijkt mij geen terechte kritiek. Lees verder >>

Pleidooi voor een slanke en lenige Taalunie

Door Willy Vandeweghe
Namens het bestuur van de KANTL

Nu de Nederlandse Taalunie in woelige wateren verkeert, en er vanuit de internationale neerlandistiek veel kritiek komt over haar beleidskeuzes, is het goed nog eens aan een paar beginselen te herinneren.

Het verdrag voor de Nederlandse Taalunie (NTU) heeft een belangrijke interne en externe doelstelling: binnen het taalgebied moet de NTU een brede aanpak garanderen bij de regelingen voor taal, literatuur en cultuur; buitengaats moet ze het Nederlands uitdragen en de belangen ervan verdedigen in de wereld.

Vooral over dat tweede aspect was het voorbije jaar heel wat commotie naar aanleiding van besparingen die de NTU moest doorvoeren. De Internationale Vereniging voor Neerlandistiek (IVN) , de belangenvereniging voor docenten Nederlands aan universiteiten en hogescholen wereldwijd, had als kritiek dat de besparingen de buitenlandse neerlandistiek onevenredig troffen. Lees verder >>

De Taalunie als een zwerm spreeuwen

Door Marc van Oostendorp

zwermMen kan de Taalunie bekritiseren, men kan pleiten voor een Texit, maar men kan ook het feit vieren dat er zoiets bestaat.  Wanneer je daarbij de problemen niet ontkent, is de vraag al snel: hoe moet het wél? Hoe zouden we het oude Taalunie-verdrag tussen Nederland en Vlaanderen opnieuw vorm kunnen geven op een manier die zuiniger is én beter werkt?

Er is volgens mij één sleutelwoord: decentraal. De taal hoopt erop, de moderne media snakken ernaar, verstandig beleid smeekt erom.

Lees verder >>

De Taalunie belazert de boel

Door Arie Pos

Een analyse van het cijferwerk in het rapport van de Adviesgroep Financiële Openheid (AFO) laat zien dat de Taalunie de onderzoeksopdracht van het Comité van Ministers en het AFO-onderzoek heeft gemanipuleerd. Het focus op de bezuinigingen in de jaren 2010-2014 leidt af van de ware impact van de geplande bezuinigingen op de ‘Internationale neerlandistiek’ over de jaren 2015-2020. Daarnaast onttrekt een ondoorzichtige presentatie van begrotingsposten en -cijfers aan het oog waarom het was begonnen: de onevenredige korting op het universitaire onderwijs in het buitenland.

In gewone mensentaal: de Taalunie belazert de boel en het Comité van Ministers belazert mee of is te weinig geïnteresseerd of te slecht geïnformeerd om weerwerk te bieden.

Lees een volledige analyse van de huidige financiële situatie van de Taalunie, en de problemen met het AFO-rapport, alsmede de reactie van het Comité van Ministers, als pdf-bestand.

Reciprociteitsprincipe. Of Quo vadis, nederlandistica extra muros?

Jellica NovakovicDoor Jelica Novaković, Universiteit Belgrado 

Als voorzitter van het regioplatform Comenius verbaas ik me erover dat in de beleidsreactie van het Comité van Ministers op het zojuist verschenen AFO-rapport de schaal en het effect van de opgelegde bezuinigingen wordt gebagatelliseerd. Met name in de regio Midden-Europa hebben wij op dit moment te maken met posten die verdwijnen door de korting op de suppleties voor moedertaalsprekers. Mensen verliezen hun baan; secties Nederlands staan onder zware druk; studenten melden zich niet aan voor zomercursussen. De gevreesde krimp wordt realiteit.

En dan heb ik het nog niet eens over het effect van het reciprociteitsprincipe.  Lees verder >>

Naar een perfectere Taalunie

Door Marc van Oostendorp

nedbelNu er gisteren een rapport is uitgelekt waarin een commissie van wijze heren bevestigt wat er vorig jaar al naar buiten was gekomen – er zijn grote problemen bij de Taalunie, er is vooral in 2015 van alles fout gegaan, het kan zo echt niet verder –, wordt het tijd om ons te bezinnen.

NRC Handelsblad, de krant die het nieuws bracht, waarschuwde gisteren al in een hoofdartikel dat we de Taalunie niet ‘moeten laten stikken’ en het bestuur van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek deed op onze website een soortgelijke oproep.

En jawel, ook ik ben er de afgelopen anderhalf jaar van overtuigd geraakt dat we het Taalunieverdrag niet moet opzeggen. Lees verder >>

Nederlands wereldtaal

Reactie bestuur IVN op artikelen over het rapport van de AFO

Vandaag zijn er in de NRC en de NRC Next en de Standaard artikelen verschenen over het rapport van de Adviesgroep Financiële Openheid (AFO) dat begin april aan het Comité van Ministers is aangeboden. Dit rapport van de AFO is niet openbaar.

Als initiatiefnemer van de AFO speelt de IVN een prominente rol in de berichtgeving. Ook het Witboek dat de IVN heeft samengesteld naar aanleiding van de afgekondigde bezuinigingen in april 2015 wordt uitgebreid genoemd. De ontsteltenis en de boosheid die onder andere spraken uit uw bijdragen aan het Witboek, heeft het bestuur van de IVN na de zomer van 2015 geprobeerd te vertalen in overleg en samenwerking met de Taalunie.

Lees verder >>