Tag: Nederlandse Poëzie Encyclopedie

1916

Door Bart FM Droog

Bij wijze van proef is deze dagen gewerkt aan het overzicht van de in 1916 verschenen dichtbundels. Ruim dertig werden er getraceerd. Het opvallendste is dat het merendeel van de dichters die destijds bundels publiceerden tot op de dag van vandaag enige bekendheid geniet, terwijl de meeste uitgeverijen van toen lang en breed vergeten zijn:

www.nederlandsepoezie.org/jl/1916/index.html

NB: Bij het uitspitten van de afzonderlijke bibliografieën van de toen actieve dichters zullen ongetwijfeld meer bundels uit dat jaar boven water komen.

Onderlands gedicht

Zonder enige twijfel is Jaap Blonk (1953) de bekendste dichter uit Nederland. Dat is hij geworden omdat hij vooral klankdichten schrijft en daarmee fenomenaal naar buiten treedt. Wereldwijd, zonder de tussenkomst van vertalers. Momenteel is hij voor de zoveelste keer op wereldtournee. Later vandaag treedt hij in Baltimore (V.S.) op, maandag is hij in Philadelphia, dinsdag staat hij in New York op de planken. Dan springt hij het vliegtuig in, verzorgt drie optredens in Shanghai, vliegt terug over de Pacific voor een serie optredens in Canada en begin november bedient hij het Duitse publiek. Direct daarna gaat hij weer naar de States – en zo voort.

Onlangs verscheen Klinkt, een keuze uit zijn beste klankgedichten van de afgelopen dertig jaar (met twee cd’s), bij uitgeverij het Balanseer te Aalst. Vandaag stuurde hij uit Wilmington (North Carolina, V.S.) het Onderlandse gedicht ‘Dongstra’ in voor het NPE-lemma over het boek.  De beginregels van ‘Dongstra’ luiden (s.v.p. hardop lezen):

 Zoevrane da dongstra!
                    Dongstra!
Lepoekeun,
          na goemeza!  Vluurt.

Het hele gedicht is te lezen op: www.nederlandsepoezie.org/jl/2013/blonk_klinkt.html
Het boek is bestellen op: www.hetbalanseer.be/uitgaven/klinkt-jaap-blonk/
En alles over Jaap Blonk is te vinden op: www.jaapblonk.com

Van oude en jonge dichters

Door Bart FM Droog

Zo langzamerhand begint het huidige deelproject van de Nederlandse Poëzie Encyclopedie ingevuld te raken: de productie van lemma’s over landelijk publicerende Nederlandstalige dichters met aantoonbare banden met de provincie Groningen, in leven op of na 1 januari 1900. De redactie heeft momenteel zo’n 175 relevante dichters geïnventariseerd, van ‘oudjes’ als Willem A. Hecker (1817-1909), Freerk Melles Dikema (1822-1909) en J.F.B. Koets (1828-1906) tot ‘jong grut’ als Jurre van den Berg (1986) en Joost Oomen (1990).

Momenteel maken we zoveel mogelijk conceptlemma’s aan – dit om het dwarslinken naar de honderden bloemlezingenpagina’s te vergemakkelijken; de nadere invulling van deze lemma’s zal de komende maanden in beslag nemen. Bij dit proces vallen sommige dichters alsnog buiten de boot – omdat blijkt dat ze te kort als dichter actief waren en te weinig sporen hebben nagelaten om opname te rechtvaardigen.
Lees verder >>

Dichters van morgen

Eergisteren vergeten

Door Bart FM Droog

‘Potdikkie, dit lijkt wel een Dichters van morgen-bloemlezing’, verzuchtte ik bij het verwerken van de gegevens uit Op het oog. 21 Dichters voor de 21ste eeuw (samenstelling Maarten De Pourcq & X. Roelens, Uitgeverij P, Leuven, 2005). Want acht jaar na verschijning van dit werk lijken van de gebloemleesden uiteindelijk zes voor iets anders dan de poëzie gekozen te hebben. Daniël Dee behaalde een hoger rendement met Vanuit de lucht. De eerste generatie dichters van de eenentwintigste eeuw (Passage, Groningen, 2001). Daarin achtentwintig dichters, waarvan er nu, twaalf jaar later, nog zeker vierentwintig actief zijn.

Maar dat is nog steeds een lagere oogst dan die van vrijwel alle andere eerdere serieuze bloemlezingen uit het werk van ‘jonge’ dichters. Van de aanstormende talenten in van Nieuwste Nederlandsche Lyriek (Tjeenk Willink, 1910) tot aan Sprong naar de sterren (Kwadraat, 1999) hebben de meesten enige naam in het poëziedorp der Lage Landen gemaakt.

Een logische verklaring is dat eerdere bloemlezers vaak alleen werk opnamen van jongelingen-mét-bundels. Dat hebben de samenstellers van Vanuit de lucht en Op het oog grotendeels niét gedaan. Waarmee ze een zeker risico namen. Wat te prijzen valt. Des te meer als je hun resultaat vergelijkt met:

Dichters van morgen. Een bloemlezing uit de poëzie van jonge dichters. Samengesteld en ingeleid door Ad den Besten, Uitg.mij. Holland, Amsterdam, 1958. In dit lijvige werk staan verzen van maar liefst zestig  eens zo veelbelovende jonge dichters. Waarvan het merendeel eergisteren alweer vergeten was.
Lees verder >>

‘Neem plechtig uw hoofd af’

Begraafplaats Schoonselhof, Antwerpen

Door Bart FM Droog

Onder de brandende zon marcheerden de Belgische auteur* Andy Fierens en ik over het 88 hectaren** tellende grafveld Schoonselhof richting zijn laatste rustplaats. Als bekend Antwerpens dichter maakt hij aanspraak op een plekje op het ereperk ‘R’, te midden van zijn gestorven kunstzusters- en broeders, of op veld ‘N’, waar in eerste instantie notabelen, maar ook auteurs liggen.
Voorbij het monument waarop het Franse Vreemdelingen Legioen haar in Flanders Fields geblevenen herdacht, overviel ons een grote dorst. We wankelden naar een kraantje. Net toen we van het roestbruine water wilden drinken waarschuwde een in een pij gehulde werkman, die met een zeis bezig was het gras te wieden, ons dat het kraanwater op de dodenakker niet voor menselijke consumptie bestemd was. Beter konden we buiten de poort water kopen.

We volgden zijn advies, sleepten ons richting toegangspoort over veld ‘W1’; een grote open vlakte met een paar rijen zwarte houten staken. Andy herkende dit als zijnde een van de akkers waar de ‘eenzame uitvaart‘-doden worden begraven.***  De graven zijn voor het merendeel uiterst sober uitgevoerd: op een ongeveer één meter hoge wigvormige en zwartgeverfde plank staat niets meer dan de achternaam en het sterfjaar van de overledene.

Lees verder >>

Kees Stip. Festival, expositie en lemma’s

Festival uitverkocht! KB- en NPE-lemma voltooid

Door Bart FM Droog

Bij de honderdste geboortedag van dichter Kees Stip (Veenendaal, 25-08-1913 – Winschoten,  27 juni 2001) wordt deze dagen uitgebreid stilgestaan. In het Oost-Groningse Sellingen, waar hij de laatste vijfentwintig jaar van zijn leven woonde en werkte vindt op zaterdag 31 augustus het Kees Stipfestival ‘Stip aan de horizon‘ plaats.

Het festival – met voordrachten van o.a. Patty Scholten, de Veenendaalse stadsdichter Mats Beek, Lévi Weemoedt en het cabaretduo Joop Visser* & Jessica van Noord –  is al uitverkocht, maar niet getreurd, want in het rustieke Sellingen is ook de Kees Stip-expositie ‘Nu en later is er hoop’ te bezoeken. Tot 28 september, openingstijden: dinsdag t/m zaterdag 10.00-16.00 uur; zondags van 13.00-16.00 uur. Oude Stelmakerij, Dorpsstraat 1 te Sellingen.

Lees verder >>

De Muze-reeks

Ongekend hoge oplages voor poëziebloemlezingen

Door Bart FM Droog

Tijdens de Boekenweken 1949-1964 verscheen naast het Boekenweekgeschenk ook een speciale poëziebloemlezing ‘voor de jeugd’, die ‘voor ‘weinig geld’ te koop was. De zestien in deze serie verschenen titels staan bekend als de Muze-reeks.

Nu klopt het niet helemaal dat ze speciaal voor de jeugd gemaakt waren. De samenstellers (onder meer M. Vasalis, Clara Eggink en Victor E. van Vriesland) kozen gedichten zonder rekening te houden met de leeftijd van de lezers. Louis Th. Lehmann berichtte daar in 1953 in Het Vrije Volk over: “Wanneer deze uitgave in de eerste plaats voor de jeugd is bedoeld, dan vrezen wij, dat toch veel onbegrepen zal blijven. Maar goed, het papier is geduldig en de boekenkast ook.”

Wat wel klopt is dat ze ‘voor weinig geld’ te koop waren. Van fl. 0,35 in 1949 tot fl 0,90 in 1964. Omgerekend naar nu (met inflatiecorrectie) gaat het om bedragen van € 1,49 tot € 2,33.
Lees verder >>

‘Nieuwe geluiden’ en ‘Prisma’



Twee klassieke bloemlezingen inzichtelijk gemaakt

Door Bart FM Droog

Drie weken mag ik onderzoek doen in het Poëziecentrum Nederland (te Bredevoort). In eerste instantie is de research gericht op de productie van  lemma’s van circa 170 dichters met aantoonbare banden met de provincie Groningen. Waarvan de meeste vertegenwoordigd zijn in landelijk verspreide bloemlezingen. Dus maak ik ook nieuwe bloemlezingenlemma’s. Waardoor een beter inzicht ontstaat in het reilen en zeilen van de Nederlandstalige poëziewereld en weer enkele mythes imploderen (vooral op het vlak van deze of gene die voor zijn dood totaal onbekend zou zijn geweest).

Zo verwerkte ik afgelopen week twee bekende anthologieën:

Nieuwe geluiden, samengesteld door Dirk Coster (1ste druk 1924; 2de 1925, 3de 19274de 19325de 1941, 6de druk opgenomen in Costers Verzamelde werken, 1970).
Prisma, samengesteld door D.A.M. Binnendijk (1930, één druk).
(klik op de boektitels voor meer informatie)

Lees verder >>

Ik wou dat ik twee hondjes

Nieuwe ontwikkelingen

Door Bart FM Droog

Tot enkele dagen geleden dacht men dat Spleen (een van de bekendste Nederlandse gedichten uit de 20ste eeuw, aan Godfried Bomans (1913-1971) toegeschreven maar door Michel van der Plas (1927-2013) in of vóór 1954 gemaakt) een variatie was op het Duitstalige gedicht Ballade der großen Müdigkeit van de Oostenrijkse schrijver Friedrich Torberg (1908-1979). De slotregels van Torbergs 68-regelige poëem luiden:

ich möchte gern zwei kleine Hunde sein

und miteinander spielen.
In Spleen is het:
Ik wou dat ik twee hondjes was,
dan kon ik samen spelen.

Het overlijden van Michel van der Plas bracht historicus Jan Dirk Snel ertoe om “Ik wou dat ik twee hondjes was” in het Historisch Krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek na te zoeken. Daar vond hij tot zijn grote verrassing een bericht in het Algemeen Handelsblad van 29 april 1929 waarin dít voorkwam:

‘Verzuchting van een vijfjarigen knaap: “Ik wou, dat ik twee hondjes was, dan kon ik met elkaar spelen.”’
Lees verder >>

De zingende walvisch (2)

Over het dateren van ongedateerde boeken

Door Bart FM Droog

Vorige week berichtte ik over de  De zingende walvisch uit [1939]. Uit ‘[1939]’ betekent dat op de titelpagina van het boek geen jaartal van verschijning staat. Vaak staat zo’n jaartal dan elders in het boek vermeld, bijvoorbeeld onder het voorwoord, maar in dit boek geen spoor van jaartallen.
In zo’n geval poogt de redactie van de NPE via het Historische Krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek en/of via de Brinkman’s Catalogi (te downloaden bij de DBNL – klik op voorgaande titelomschrijving) na te gaan wanneer een boek verschenen is. In vroeger dagen meldden kranten heel accuraat de verschijning van nieuwe boeken – het was zelfs gebruikelijk dat niet lang na de verschijning van een dichtbundel recensies verschenen.  Kom daar nu nog maar eens om.

Hoe dan ook: het aanspoelen van de walvisch werd op 2 juli 1939 in het Algemeen Handelsblad gesignaleerd – waaruit geconcludeerd kan worden dat het omstreden werkje in het late voorjaar of in de zomer van 1939 verschenen is. Zie: http://resources3.kb.nl/010660000/pdf/DDD_010664952.pdf  (pagina 6).
 Los daarvan: lees vooral het openingsartikel van die krant: ‘Geruststellende berichten uit Dantzig’ – jawel, een maand vóór het uitbreken van een wereldoorlog, aldaar. 

Waarwaarts? Zeewaarts!

Wat is erger? Onbenul of plagiaat?
En – wie volgt D.F. Scheurleer op?
Kortom: oceanen vol zeepoëzie

Door Bart FM Droog

De verschijning van de bundel Zeewaarts! maakte me nieuwsgierig naar meer Nederlandstalige ‘zeepoëzie’.  Via Google belandde ik bij een artikel van René Zwaap in De Groene Amsterdammer van  28 juli 1999. Zwaap berichtte daarin dat de Leidse hoogleraar G. Kalff (1856-1923) in 1915 de bloemlezing Van zeevarende luyden en zee-poëten uitgebracht zou hebben en hij deelde mee:  “De poëzie van de Lage Landen heeft in feite verrassend weinig zeebenen. “

Nu is het gekke dat het boek van G. Kalff geen poëziebloemlezing is, maar een essaybundel over de 1700 pagina’s tellende overzichtsbloemlezing Van varen en van vechten. Verzen van tijdgenooten op onze zeehelden en zeeslagen, lof- en schimpdichten, matrozenliederen. Verzameld door D.F. Scheurleer (1855-1927). 1e dl.: 1572-1654. 2e dl.: 1655-1678. 3e dl.: 1679-1800. Nijhoff, ‘s-Gravenhage, 1914.

Ergo: uit alles blijkt dat Zwaap het boek van Kalff uit 1915 nooit onder ogen heeft gehad – anders had hij niet beweerd dat het een bloemlezing was, noch dat er verrassend weinig zeepoëzie zou bestaan. De bloemlezing uit 1914 spreekt boekdelen. Het is een allesbehalve obscuur boek, dat in de afgelopen decennia gretig gebruikt is door Nederlandse folk-ensembles. Maar dit – en het geblunder van Zwaap – terzijde.
Lees verder >>

Nieuwe uitgave van A. van Collem (1858-1933)

    Door Bart FM Droog

Tachtig jaar geleden overleed overleed A. van Collem (1858-1933). Hij was textielhandelaar en schepper van vele dichtbundels, waarvan eentje met de intrigerende titel God. Een gedicht (Querido, 1930). Hoewel werk van hem ook in de 21ste eeuw in de belangrijkste overzichtsbloemlezingen (de Komrij (2004) en de Spiegel (2005)) is opgenomen, verscheen de laatste aparte uitgave uit zijn oeuvre in 1955, toen Adriaan Morriën bij Van Oorschot een Van Collem-anthologie uitbracht.

Alle reden voor Nederlandse Poëzie Encyclopedie-redacteur Piet J. Bakker om in het leven en de werken van Abraham van Collem te duiken en een nieuwe bloemlezing samen te stellen: Liederen van A. van Collem. Een selectie uit Liederen van huisvlijt (1917). Dit werk is uitgebracht als gratis neerlaadbaar elektronisch boek:
www.nederlandsepoezie.org/jl/2013/collem_liederen.pdf

Bij de DBNL is een groot aantal werken van A. van Collem integraal neerlaadbaar. Zie: www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=coll001

Online Jan Cremer-veiling

Full Disclosure:

The Art and Life (and Loves) of Jan Cremer

                       Door Bart FM Droog

De veilingmeester van de Grote Jan Cremer-veiling bericht: “Aan de vooravond van 50 jaar Ik Jan Cremer rekent de onverbiddelijke bestseller-schrijver definitief af met iedereen die hem voor een opschepper of een fantast hield. De collectie die nu door Adams wordt aangeboden, bevat een overvloed aan bewijsstukken voor de ongelofelijke verhalen van de rusteloze jongen uit Enschede die in zijn eentje de kunst, de literatuur en de wereld veroverde, en niet te vergeten de meest begeerde vrouwen van zijn tijd.”

Dit gebeurt online, op: http://jancremerveiling.nl/

Naast kunstwerken en Cremeriana worden ook gedichten geveild van onder meer Arie Visser, Hans Sleutelaar, C.B. Vaandrager en Andre Kuyten.
Lees verder >>

Gratis reclame voor een commerciële bank?

                      Door Bart FM Droog

Enkele dagen geleden ontving ik een persbericht, waarin gemeld werd dat volgend jaar een naar een bankinstelling vernoemde poëzieprijs wordt uitgereikt. Dat bericht was afkomstig van een non-profit poëzieorganisatie. Met geen woord werd erin gerept over wie die prijs zou krijgen of zou kunnen krijgen, maar wel welke politieke hotemetoten in de jury zetelen.

De omgekeerde wereld. Ik heb die organisatie dan ook laten weten dat Stichting Nederlandse Poëzie Encyclopedie best wel reclame wil maken voor een bankinstelling, tegen de normale tarieven – die ik als bijlage bij het antwoord meestuurde. Want, om met de kersverse ex-Eerste Kamervoorzitter Fred de Graaf te spreken: “Veel gekker moet het niet worden”.

Gratis dichtbundels voor het volk!

                              Door Bart FM Droog

Al sinds jaar en dag daalt het aantal verkochte exemplaren van dichtbundels. Waarbij de prijs voor nieuwe bundels alleen maar stijgt. Wat vreemd is. Want in alle branches buiten de boekenbranche zakken prijzen bij afnemende vraag. Een lage prijs vormt een prikkel tot aankoop. Géén prijs prikkelt nog meer en kan nieuwe lezersgroepen aanboren.

Omdat de situatie op dichtbundelgebied behoorlijk dramatisch is en de meeste uitgeverijen zich concentreren op het uitbrengen van bestsellers (en terecht, want uitgeefhuizen zijn commerciële bedrijven), treedt de Nederlandse Poëzie Encyclopedie (NPE) in actie en brengt grátis poëzie-e-bundels uit. Zodat de moderne beeldschermmens toch met dichtwerken in aanraking komt.

De afgelopen drie week produceerde de NPE in het kader van het gratis dichtbundelproject nieuwe drukken van:

Leo Lens (1893-1942). Revèlje (1934).
www.nederlandsepoezie.org/jl/1934/lens_revelje_NPE_2013.pdf
S. Bonn (1881-1930). Jonge mei. Verzen (1924).
www.nederlandsepoezie.org/jl/1924/bonn_jonge_mei_2.pdf
Melis Stoke (1892-1942). Liedjes van de rails. Gedichten (1939).
www.nederlandsepoezie.org/jl/1939/stoke_liedjes_van_de_rails_2.pdf
Menno van der Beek (1967). Een ziektegeschiedenis. Gedichten (2010).
www.nederlandsepoezie.org/jl/2010/beek_een_ziektegeschiedenis.pdf
Lees verder >>

Melis Stoke. Liedjes van de rails, 1939

Herdruk als gratis e-book
                                                                            Door Bart FM Droog

Melis Stoke, peudoniem van Herman Salomonson (1892-1942) was in zijn tijd vooral bekend als prozaïst en journalist. Na de Tweede Wereldoorlog is zijn naam deels blijven voortleven door de bundel Recrutenschool en andere gevangenisverzen (A.A.M. Stols, 1946), bestaande uit gedichten die hij in 1940-1941 in strafgevangenis Scheveningen en KZ Buchenwald schreef.

De gedichten in Liedjes van de rails dateren uit de periode 1929-1939. Ze zijn geschreven voor het veertiendaagse vaktijdschrift Spoor – en Tram-wegen, bestemd voor medewerkers van de Nederlandsche Spoorwegen en anderen die beroepshalve met ‘de spoor’ te maken hadden. De verzen zijn deels gelegenheidsgedichten. Maar niet alleen: in de poëzie komt het (spoor)bestaan van de jaren 1900 tot 1940 tot leven, de overgang van stoom naar diesel en elektriciteit, het forenzendom, de strijd tussen auto en trein. En dat allemaal in authentiek spoorjargon.

Het is boek gratis te downloaden op:
http://www.nederlandsepoezie.org/jl/1939/stoke_liedjes_van_de_rails_2.pdf

S. Bonn (1881-1930) Arbeider-dichter

                                                                                                  Door Bart FM Droog

S. Bonn (1881-1930) is een dichter die zo af en toe in poëziebloemlezingen opduikt, maar waarvan slechts weinigen meer weten dan dat hij in de periode 1910-1930 de bekendste arbeider/dichter van het land was. De Nederlandse Poëzie Encyclopedie verzamelde materiaal over hem, bracht de de tweede druk van zijn dichtbundel Jonge mei (Querido, 1924) als gratis e-book uit en wijdde een lemma aan hem:

http://www.nederlandsepoezie.org/dichters/b/bonn.html
e-book: http://www.nederlandsepoezie.org/jl/1924/bonn_jonge_mei_2.pdf (132 kB)

Daarop is ook een ingezonden brief uit dagblad Het Volk (van 24 juni 1930) te lezen. De op sterven liggende sociaal-democraat Salomon Bonn ageerde daarmee tegen de smerige roddels die over hem de ronde deden:
Lees verder >>

Herdenken? O.k. Maar stop de vernieuwingsdrift!

                                                            Door Bart FM Droog

Gek is dat toch: terwijl er een schat aan authentieke oorlogspoëzie ligt, doen allerhande instanties verwoede pogingen nieuwe oorlogsherdenkingsverzen te lanceren, bij voorkeur geschreven door dichters die geen weet hebben van kadavergeur of kogelgefluit. Dat is niet alleen onnut en onnozel – het is vooral schadelijk. Want deze vernieuwingsdrift brengt met zich mee dat de jeugd geen kennis meer neemt van het échte werk. Zoals dit eens zo bekende verzetsvers van Jan Campert:

Rebel, mijn hart, gekerkerd en geknecht,
die aan de tralies van den al-dag rukt;
weest om uw tijdlijk lot geenszins bedrukt,
al zijn de kluisters hard, de muren hecht.

Want in den aanvang werd het u voor-zegd,
dat het aan enkelen steeds is gelukt
het juk te breken, dat hun schouders drukt,
laat dus niet af maar vecht en vecht en vecht.

Breekt uit en blaast de doove sintels aan,
die zijn verdoken onder ’t rookend puin;
vaart stormgelijk over den lagen tuin,

die Holland heet; slaat doodlijk toe en snel,
opdat het kwaad schrikk’lijk zal ondergaan,
o hart, mijn hart, o bloedroode rebel.

Jan Campert (1902-1943)
Lees verder >>

Paul Snoek Poëzieprijs 2013 naar Leegte lacht van Tonnus Oosterhoff

                           Door Bart FM Droog

Zojuist is in de Stadsschouwburg Sint-Niklaas voor de zevende maal de Paul Snoek Poëzieprijs van de Stad Sint-Niklaas uitgereikt. Tonnus Oosterhoff kreeg de prijs voor zijn bundel Leegte lacht. Gedichten (2011). De prijs bestaat uit een bedrag van € 4000,-.

Het is overigens de achtste maal dat een naar Paul Snoek vernoemde prijs is uitgereikt. In 1986 ontving de vorig jaar overleden Rutger Kopland de alleereerste Paul Snoekprijs voor zijn bundel Voor het verdwijnt en daarna (1985). Die net iets anders dan de huidige prijs geheten bekroning werd uitgereikt in Brussel door een nog ongeïdentificeerde organisatie. Wat het geldbedrag destijds was is vooralsnog ook onbekend.

Met dank aan J.J. Polllet.

Tachtig jaar Paul Snoek

                                                 Door Bart FM Droog

Als hij zich op 19 oktober 1981 niet met hoge snelheid in een kraanwagen had geboord, op de weg die nu N50 heet, zou de flamboyante dichter/zakenman Paul Snoek dit jaar zijn tachtigste verjaardag gevierd kunnen hebben.

Het heeft niet zo mogen zijn. Daarom wordt dit jaar in Vlaanderen en  Nederland en masse zijn tachtigste verjaardag herdacht. Onder meer middels het nieuwe Paul Snoek-NPE-lemma. Dat toegang geeft tot een online-expositie over al zijn dichtwerken.

De erven Paul Snoek hebben toestemming gegeven tot het plaatsen van zeven gedichten, die door Delphine Lecompte, Andy Fierens en de NPE-redactie geselecteerd zijn.:
Lees verder >>

Kapper! Laat de bomen staan

                                                         Door Bart FM Droog

Paul van Ostaijen beschreef zijn dichtwerk als ‘goede konfektie’, ‘vlot geschreven en vlot gerijmd’. Albe zag er ‘de heldere weerklank van een eenvoudige maar persoonlijke belijdenis’ in terug. De dichter werd onderscheiden met onder meer de Nijverheidsmedaille 2de klas. Na zijn dood deelde men meer dan negenhonderd doodsprentjes uit. In Erembodegem, Halle en Elsene werden straten naar hem vernoemd. Maar zijn gedichten zijn uit het collectieve blikveld verdwenen: Fons van de Maele (1874-1938) kan met recht een vergeten dichter genoemd worden.  

Jurgen Eissink haalde zijn werk van de vergeetplank en koos voor Van Maele’s Nederlandse Poëzie Encyclopedie-lemma het gedicht ‘De plicht’ uit – een gedicht uit 1917. Rond 1924 schreef Van de Maele:

                                  ‘Kapper! Laat de bomen staan
                                  Langs de baan!
                                  Laat ze staan met tak en blad,
                                  ‘k heb hen steeds zo liefgehad!’

Dit is niet alleen een zeer vrije bewerking van Herman Gorters bekende gedicht ‘Zie je ik hou van je‘, maar ook een vers dat tweeënnegentig jaar vooruitloopt op de bloemlezing Kastanjegedichten.

Bron afbeelding: Dirk Meert, ‘Alfons van de Maele, werkman-dichter’.  Meert Genealogie, c. 2004.
 http://users.skynet.be/meertgenealogy/foto_bestanden/pages/maele.htm

Tweemaal 2007

                                                                                                            door Bart FM Droog

In 2007/2008 stelden medewerkers van De Contrabas een overzicht van de in 2007 verschenen dichtbundels samen. Die lijst is gebruikt bij het samenstellen van de Jaarlijst 2007 van de Nederlandse Poëzie Encyclopedie.

NPE-Jaarlijst 2007CB-overzicht 2007

NPE-onderzoekers ontdekten dat destijds enige tientallen bundels over het hoofd gezien zijn. Onder meer de bundel Scheiden wij van Piet Gerbrandy en een zeer bijzondere bloemlezing uit het werk van Ida Gerhardt: Een tocht door dit ingedijkt laagland. Holland draagt mijn sporen (Kontrast, 2007).  Dat boek is anno 2013 voor slechts € 10,- te bestellen. Het is naast een bloemlezing ook een rijk geïllustreerde reisgids die de lezers doorheen het land voert, langs monumenten waar dichtregels van Gerhardt op verwerkt zijn.

Lees verder >>

Verboden woorden

Pleidooi voor reclamevrij taalgebruik

                                                                                           Door Bart FM Droog

Een deel van het werk van de NPE-redacteuren bestaat uit het ontreclamiseren van biografische teksten. Dat houdt in dat we biografieën rücksichtslosontdoen van bijvoeglijke naamwoorden als ‘gezaghebbend’, ‘prestigieus’, ‘toonaangevend’, ‘gevierd’, ‘belangrijkst’, ‘vooraanstaand’, ‘geweldig’, ‘uniek’ en ‘leidend’*. De bronnen voor deze schetsen zijn bij contemporaine dichters vaak teksten die door de poëten zelf of hun uitgeverijen zijn opgesteld. Het zijn teksten die gebruikt worden op websites, in persberichten of op boekomslagen.
Lees verder >>

‘Op internet zakken dichters weg in hun eigen woordenbrij’

Verslag van ‘De staat van de poëzie’ , Gent, 21 maart 2013

                                                                                                                  Door Bart FM Droog

Op donderdag 21 maart vond te Gent de studiedag ‘De staat van de poëzie’ plaats. Dichters, tijdschriftenmakers, uitgevers, vertegenwoordigers van de boekenbranche, politici en beleidsambtenaren, bibliotheekmedewerkers, literatuurwetenschappers en geïnteresseerde lezers uit Vlaanderen en Nederland deden Gent aan en woonden vanaf 10.00 uur ’s ochtends het programma bij. Deze dag was georganiseerd door het Poëziecentrum Gent en het Vlaaams Fonds voor de letteren.
Lees verder >>

Dichtbundelproductie 2008 en 2009

                                                                                                                        Door Bart FM Droog

In de poëzie gaat alles heel traag. Dat is deels te wijten aan uitgevers. Een aantal is erg terughoudend in het versturen van nieuwe bundels aan de Koninklijke Bibliotheken en Poëziecentra. Dat brengt met zich mee dat het NPE-onderzoeksteam sommige dichtbundels pas waarneemt als deze in het antiquarische circuit opduiken of verontruste dichters contact met ons opnemen.

De redactie van de NPE heeft natuurlijk – waar nodig – bij uitgeverijen geïnformeerd naar eventuele omissies op de lijsten, maar kreeg – uitzonderingen daargelaten – geen of ronduit weird respons. Zo zei één uitgever ons: “Er ontbreekt er eentje! Hahaha,” zonder daarbij aan te geven welke titel.

Ondanks dat zijn we er toch in geslaagd een zo volledig mogelijk overzicht van de in 2008 en 2009 verschenen oorspronkelijk Nederlandstalige en bij reguliere uitgeverijen verschenen dichtbundels en poëziebloemlezingen samen te stellen.

2008: 178 dichtbundels, 35 debuten, 38 bloemlezingen.
2009: 181 dichtbundels, 36 debuten, 39 bloemlezingen.