Tag: muziek

Real men op de Ventoux

Van leesboek naar ‘luisterboek’

Door Roland de Bonth

Nadat filmproducent Hans de Wolf Nicole van Kilsdonk had benaderd voor een film die hij wilde gaan maken, nam hij in januari 2010 contact op met Bert Wagendorp. Of hij het scenario wilde schrijven voor die film, die moest gaan over vier mannen en de Mont Ventoux. Wagendorp stemde daarin toe; op 14 mei 2015 ging de film Ventoux in première.

De gelijknamige roman van Wagendorp die al in mei 2013 verscheen, kwam voort uit het werk aan dat filmscript. Zes beste vrienden – Bart, Joost, André, David, Peter en Laura – vertrekken na het behalen van hun eindexamen naar Frankrijk om daar op de racefiets de beroemde Mont Ventoux te beklimmen. Op 25 juni 1982 overlijdt – tijdens de afdaling – een van hen, de jonge dichter Peter Seegers. Dertig jaar later krijgen de vier overgebleven mannen uit de vriendengroep een uitnodiging van de naar Italië verhuisde Laura om naar Zuid-Frankrijk te komen. Ze nemen de uitnodiging aan en de bijna-vijftigers besluiten de gelegenheid aan te grijpen de berg te bedwingen. Lees verder >>

Onderzoek taal en muziek

Omdat er iets mis was met de eerdere links, plaatsen we dit onderzoek vandaag opnieuw.

Door Yke Schotanus

In het kader van mijn promotie-onderzoek heb ik een kleine vragenlijst en een kort luisterexperiment online gezet. Nu ben ik op zoek naar respondenten. Wie doet mee?

Voor wie mij niet kent: ik, Yke Schotanus, werk aan een promotie-onderzoek over de vraag of een tekst anders overkomt als hij gezongen wordt. Het antwoord op die vraag is volgens mij van belang voor leraren, muziektherapeuten, tekstschrijvers, voorlichters, muzikanten, etcetera. Ik zou het erg op prijs stellen als jij deelnam aan een van beide onderzoekjes (of allebei natuurlijk), en/of als je dit bericht wilt doorspelen aan familieleden of vrienden die wellicht mee willen doen. Beide onderzoeken vragen ongeveer 10 minuten van je tijd. Of je wel of niet iets hebt met muziek of met teksten is niet van belang. Ik kan ieders reactie gebruiken.

Wie deelneemt aan het korte experiment krijgt twee liedjes/gedichten voorgeschoteld en krijgt vervolgens een paar vragen over jouw beleving van tekst en muziek. Lees verder >>

In memoriam Louis Grijp (1954-2016)

Door Marc van Oostendorp

foto: Annemies Tamboer

In december kwam Louis Grijp (1954-2016) nog op het Meertens Instituut. Het was toen aan iedereen duidelijk dat hij zijn intellectuele erfenis aan het overdragen was; dat dit de laatste keer was. Hij deed dat in de eerste plaats een bijzondere bijeenkomst met ‘zijn’ mensen, de mensen van het liedonderzoek. Maar ook in zijn gesprekjes met andere onderzoekers maakte hij duidelijk dat hij het vooral belangrijk vond dat zijn werk werd voortgezet – in mijn geval het werk naar de vorm van coupletten van liedjes. Hij wilde dat ik dat beloofde, en ik kon dat niet weigeren.

Die intellectuele erfenis is enorm. Louis was misschien wel de prominentste geleerde van ons instituut: iemand die wijd en zijd gerespecteerd werd, die grote subsidies wist binnen te halen en met die gelden grootse projecten tot stand wist te brengen én af te ronden. Zijn verdiensten voor het onderzoek naar het Nederlandse lied zijn daarmee gigantisch.

Hij was bovendien een inspirerend mens: altijd vriendelijk en betrokken, geïnteresseerd in ander onderzoek zonder zijn kritische zin te verliezen. Zijn eigen werk was nauwgezet, maar bovendien overstelpend. Weinig mensen werkten zo hard en graag als hij.

Lees verder >>

Meer dan de helft van de streektaalartiesten komt uit Limburg

In 1996 kregen de eerste 100 Nederlandse dialectartiesten een plaats op de website ‘Streektaalmuziek inNederland’. In de loop der jaren volgden steeds meer artiesten. Het aantal nadert langzamerhand de 7000.

Ondertussen ontdekten steeds meer geïnteresseerden deze website. Op 1 januari 2009 werd een teller ingebouwd die het aantal raadplegingen registreerde. Op 14 november j.l. passeerde deze teller de 2.500.000. Dat betekent gemiddeld bijna 1000 hits per dag.

In dezelfde week werd een volgende mijlpaal bereikt: Het aantal Limburgse artiesten passeerde de 50%-grens. De verwachting is dat dit percentage de komende tijd alleen nog maar zal toenemen.

De website ‘Streektaalmuziek in Nederland’ vermeldt artiesten die actief zijn of waren vanaf het midden van de twintigste eeuw tot nu. De registratie betreft artiesten die in het openbaar streektaalzang ten gehore brengen. Een overzicht van het aantal artiesten per provincie wordt voortdurend bijgehouden, ook in grafische vorm.

Succes in dialect

Door Leonie Cornips


In de jaren vijftig zou het voor Rowwen Hèze, Ivo Rosbeek, Normaal of Nynke Laverman onmogelijk geweest zijn om in het Nederlands, dialect of Fries te zingen. Nederlandstalige muziek was toen oubollig en dialecttalige muziek te eenvoudig en uitermate braaf. Maar volgens Hans op de Coul en Ine Sijben kantelt ‘het beeld van dialect als museumstuk’ in de jaren zeventig volledig. De Worried Men Skiffle Group uit Wenen verbindt als eerste muziekgroep in 1970 dialect aan popmuziek. Uitgerekend de babyboomers gaan dialect in popmuziek gebruiken waardoor een absurdistisch, ironisch en humoristisch effect ontstaat. Het dialect, zo schrijven Op de Coul en Sijben, is immers de taal van de gewone man die de babyboomers in gaan zetten tegen die van de culturele elite. Zo begint in 1973 ook Normaal(Bennie Jolink, student kunstacademie en Jan Manschot, student sociale academie): ‘bereik de gewone man, met kritische liedteksten, in zijn eigen dialect.’ De groep heet Normaal, een sneer naar de oudere generatie waarvan ze steeds te horen kregen: ‘Doe toch eens normaal man!’

Lees verder >>

30 Jaar Over Rowwen Hèze: auteurs en bijdragen in vogelvlucht

Voorwoord bij: Cornips, Leonie & Barbara Beckers (red.). 2015. Het dorp en de wereld. Over dertig jaar Rowwen Hèze. Nijmegen: Uitgeverij Vantilt. pp 264

30 Jaar Over Rowwen Hèze: auteurs en bijdragen in vogelvlucht

Door Leonie Cornips

Rowwen Hèze bestaat dertig jaar en trekt volle poptempels, weidetenten en theaters met steeds nieuwe fans en trouwe fans die hun band al sinds de begintijd volgen. Dat is een buitengewone prestatie. Het dertigjarig jubileum wordt gevierd met een tournee, een tentoonstelling in het Limburgs Museum en met dit dikke boek voor Rowwen Hèze, over Rowwen Hèze en vooral over wat Rowwen Hèze voor ons betekent.[1]Het boek bevat bijdragen van Rowwen Hèze zelf (Tren van Enckevort, Wladimir Geels, Jack Haegens, Rudy Havermans, Theo Joosten, ex-bassist Jan Philipsen, Jack Poels en Martîn Rongen), van fans, liefhebbers, bewonderaars, muzikanten, journalisten, documentairemakers en wetenschappers. Zij proberen allen op een of andere wijze het succes, hun liefde voor of de betekenis van Rowwen Hèze voor hun eigen leven of voor dat van anderen te verklaren. Het prachtige beeldmateriaal is verzameld door Frank Holthuizen. Deze bijdragen in het dorp en de wereld zijn, naast ‘Rowwen Hèze aan het woord’ verdeeld over acht thema’s: (i) Rowwen Hèze en de fans, (ii) Rowwen Hèze van nabij, (iii) Hoe het begon, (iv) Het persoonlijke en het universele, (v) Geloof, troost en verlies, (vi) Rowwen Hèze en de muziek, (vii) De verbeelding van Limburg en (viii) Rowwen Hèze en de taal. De thema’s lopen in elkaar over en daarom zal ik de 45 bijdragen[2]van de 43 auteurs in vogelvlucht kriskras door de thema’s aanstippen.[3]
 

Lees verder >>

Limburgs in triolen

Vandaag verschijnt het boek Het dorp en de wereld. Over dertig jaar Rowwen Hèze, onder redactie van Leonie Cornips en Barbara Beckers. Het onderstaande artikel is een voorpublicatie uit dit boek.

Door Marc van Oostendorp

Zo expliciet als Guus Meeuwis (kedeng kedeng kedeng kedeng) doen weinig artiesten het, maar aan veel populaire muziek ligt hetzelfde strakke ritme ten grondslag: iedere beklemtoonde lettergreep (deng) wordt voorafgegaan door een ongeaccentueerde noot (ke) in de muziek. Dat is een groepje van twee (kedeng). Op die totale symmetrie is vrijwel iedere melodie gebaseerd, net als de teksten van de liedjes en ook de teksten van veel kinderrijmpjes (‘jantje zag eens pruimen hangen’, ‘op een klein balkonnetje’).


Dat geldt ook voor de muziek van Rowwen Hèze, al voegt die vaak met wat middelen wat extra spanning toe: door te variëren met het strakke stramien, bijvoorbeeld, of door het dialect dingen te laten doen die het Nederlands niet kan. Dat gebeurt (nog) niet zozeer in de eerste nummers van de band, uit de jaren tachtig. Hier is de tekst van het refrein van het liedje Rowwen Hèze: 
Lat meej mar drinke wat ik drink
Lat ze mar proate oaver meej
Lat ze mar zegge dat ik stink
Dat giet vanzelf wal wir vurbeej

Hoe mooi is klankkleur?

Door Marc van Oostendorp


Taal en muziek zijn komen allebei bij ons binnen doordat ze tegen onze trommelvliezen botsen. Ergens in onze hersenen wordt dat gerommel de ene keer herkend als woorden, en de andere keer als melodie.

In sommige opzichten maken muziek en poëzie natuurlijk gebruik van dezelfde middelen – zoveel manieren om tegen een trommelvlies te botsen zijn er nu eenmaal niet, en de manieren om dat op een aangename manier te doen zijn nog kleiner in aantal. Een voorbeeld daarvan is toonhoogte, dat we in het Nederlands gebruiken om verschil te maken tussen ‘Je komt morgen!’ en ‘Je komt morgen?’ en in de muziek om de ene melodie van de andere te onderscheiden.

Er zijn ook verschillen.
Lees verder >>

Vacatures: postdoc- en promotie-plaatsen

4 Postdoctoral researchers and 4PhD positions, NWO-sponsored Horizon
project: ‘Knowledge and Culture’

The Netherlands Organization for Scientific Research (NWO) will be funding the Horizon research project ‘Knowledge and Culture’. This project will be carried out as a collaboration between the Leiden University Centre for Linguistics (LUCL), the Leiden University Centre for Arts in Society (LUCAS), the Meertens Institute (KNAW), and the University of Amsterdam (UvA). Prof. dr Johan Rooryck at the Leiden University Centre for Linguistics (LUCL) of the Faculty of Humanities at Leiden University will be coordinating the research project. For more information, please see the full description of the project at http://www.hum.leiden.edu/lucl/job-opportunities/vacancies-at-leiden-university.html

Lees verder >>