Tag: Multatuli

Onthullende hartstochtelijke brieven van Multatuli


Deel 140 van De Slibreeks: Horror vacui van Simon Blaas

Als deel 140 van De Slibreeks is verschenen: Horror vacui van Simon Blaas
In de jaren 1878–1881 ondernam Multatuli vier voordrachtentournees door Nederland, waarbij hij ook Middelburg vier keer aandeed. Zijn lezingen werden bezocht door notabelen als Floor Wibaut en de zussen Mathilde en Marie Berdenis van Berlekom. 
‘Met gloeiende wangen’ reisde Marie in 1885 naar het Duitse Nieder-Ingelheim waar ze bij Multatuli bleef slapen. Na deze nacht schreven zij elkaar hartstochtelijke brieven: ‘Myn hart is vol, tot berstens vol.’
Horror vacuiwerd vormgegeven door Louis Lüthi.
De Slibreeks 
De Slibreeks is een bibliofiele reeks die sinds 1972 verschijnt. Het zijn kleine boekjes waarin werk verscheen van Bernlef, Armando en Maarten Biesheuvel. Recentere nummers zijn van Oek de Jong en Annemieke Gerrist. Zie voor meer informatie: http://www.cbkzeeland.nl/index.cfm?chapter_id=7


Simon Blaas: Horror vacui. (Slibreeks, deel 140). ISBN: 978-90-6354-149-1. 64 pagina’s, gebonden, met illustraties. Prijs: € 7,50,-. Verkrijgbaar via Boekhandel De Drvkkery

Hoe houd ik een vlammende toespraak?

Het nieuwe boekje van Jaap de Jong, Spreken als Max Havelaar, moet je eigenlijk niet lezen als je alleen wilt. Een kroeg is misschien wel de beste locatie – een waar ze af en toe het geluid voor je willen afzetten zodat je op de biljarttafel kan houden om een vlammende toespraak te houden.

De Jongs boekje geeft in een kort bestek een snelcursus in de klassieke retorica en laat zien hoe belangrijk de inzichten daarvan nog steeds zijn als je een toespraak wil houden. Een TED-talk bijvoorbeeld, een genre dat De Jong herhaaldelijk aanhaalt: een praatje van 18 minuten waarin iemand iets echt belangrijks vertelt, het praatje van zijn leven. Ook daarbij komen de klassieke kunsten van inventio (bedenken wat je wilt zeggen), dispositio (structuur), elocutio (stijl), memoria (‘proefdraaien’ in de moderne retorica van De Jong) en actio (presentatie) goed van pas.
Lees verder >>

Bilderdijk en Multatuli uitlachen

Door Marc van Oostendorp

Wat was ik gisteren blij dat ik Bilderdijk niet was, of Multatuli. Beide schrijvers hebben een vereniging van bewonderaars en die kwamen bij elkaar in de Roode Bioscoop in Amsterdam. Wat moeten ze allebei gegruwd hebben toen ze uit hun christelijke of atheïstische hemel omlaag keken. Eigenlijk werden ze allebei door de leden van hun ‘eigen’ genootschap vooral uitgelachen.

De middag was georganiseerd door het Multatuli-genootschap en begon nog serieus, met een inleiding van de jonge Leidse neerlandicus Rick Honings over beide schrijvers en vooral de negatieve bespreking van die Multatuli schreef over een toneelstuk van Bilderdijk, Floris V.

Lees verder >>

“Dan zou ik mijn boek vertalen in ’t Maleis, Javaans, Soendaas, Alfoers, Boeginees, Bataks…”

Bespreking van Grave, J., O. Praamstra, H. Vandevoorde (Hrsg.). 150 Jahre Max Havelaar. Multatulis Roman in neuer Perspektive. Frankfurt am Main: Peter Lang, 2012.
In 2010 was het precies 150 jaar geleden dat Batavus Droogstoppel, wonend op de Lauriergracht nr. 37, een paar riem papier extra bestelde en – geheel tegen zijn gewoonte in – begon te schrijven aan zijn roman die geen roman was. Of toch wel? In december 2010 werd er aan de Freien Universität in Berlijn een congres gehouden rondom Multatuli’s Max Havelaar. Literatuurwetenschappers uit verschillende Europese landen hielden zich twee dagen lang bezig met verschillende aspecten van het werk. De verschillende lezingen zijn nu gebundeld in het boek 150 Jahre Max Havelaar. Multatulis Roman in neuer Perspektive.
Lees verder >>

Taal als kleurplaat

Dat onze taal een mengeling is van woorden uit alle tijden, dat kun je laten zien met kleuren. Neem bijvoorbeeld de eerste zin uit de Max Havelaar:

Ik ben makelaar in koffi, en woon op de Lauriergracht, 37. Het is myn gewoonte niet, romans te schryven, of zulke dingen, en het heeft dan ook lang geduurd, voor ik er toe overging een paar riem papier extra te bestellen, en het werk aantevangen, dat gy, lieve lezer, zoo-even in de hand hebt genomen, en dat ge lezen moet als ge makelaar in koffi zyt, of als ge wat anders zyt. Niet alleen dat ik nooit iets schreef wat naar een roman geleek, maar ik houd er zelfs niet van, iets dergelyks te lezen, omdat ik een man van zaken ben.

Ik heb hier de leenwoorden uit het Frans lichtoranje gemaakt, die uit het Latijn donkeroranje en die (dat) uit het Turks groen. Dat het Nederlands veel minder woorden geleend heeft dan het Engels blijkt dan in één oogopslag uit de vergelijking met de eerste zin Tom Sawyer (gekopieerd van deze pagina, waaraan ik ook het idee om leenwoorden te kleuren ontleend heb):
Lees verder >>

Ove: Hans van den Bergh 1932-2011

Hans van den Bergh (1932-2011)in memoriam.

G.J. van Bork

Op 21 oktober 2011 overleed onverwacht mijn oud-collega van het Instituut voor Neerlandistiek in Amsterdam. Hij was daar vanaf 1969 wetenschappelijk medewerker voor de moderne Nederlandse letterkunde. Van den Bergh studeerde Franse en Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam en was vervolgens leraar aan het Vondelgymnasium in die stad. Tijdens zijn studententijd was hij actief in het Amsterdams Studenten Cabaret en als redacteur van het studentenweekblad Propria Cures. Zijn activiteiten als cabaretier brachten hem in contact met medewerkers van het satirische en omstreden TV-programma Zo is het toevallig ook nog eens een keer … van de VARA (1963-1966), waarin hij een bescheiden rol speelde.
Lees verder >>

Age: Presentatie nieuwe Suske en Wiske

Maandag 4 oktober om 14 uur wordt bij de Bijzondere Collecties, Oude Turfmarkt 129, Amsterdam, de nieuwe Suske en Wiske, De Halve Havelaar, gepresenteerd vanwege het Max Havelaar thema…
Conservator Bijzondere Collecties Jos van Waterschoot ziet hierin zijn twee vakgebieden samenkomen: Multatuli en strips. Hij zal dan ook spreken tijdens de bijeenkomst. Andere sprekers zijn Johan De Smedt van de Standaard Uitgeverij en Peter Van Gucht (scenarist) en Luc Morjeau (tekenaar).
Iedereen is van harte welkom!

Age: Winnie Sorgdrager en Jan Siebelink spreken over hun literaire voorkeuren (o.a. werk van Multatuli), Nijmegen, zo 12 dec. 2010

Als afsluiting van het Multatuli-jaar vroegen we Winnie Sorgdrager (oud-minister van Justitie in Nederland en voorzitter van het Multatuli Genootschap) om haar literaire voorkeuren met het publiek te delen. Zij nodigde op haar beurt de Nederlandse schrijver Jan Siebelink uit. Na hun gesprek, geleid door Tjeerd Bijman (Metropolis, VPRO), presenteren we de bundel Beste Multatuli, … met daarin de brieven die in opdracht van deBuren aan de grootmeester zijn geschreven.
Lees verder >>

Pas verschenen: Ik heb u den Havelaar niet verkocht. Multatuli contra Van Lennep

Nadat Multatuli (pseudoniem van Eduard Douwes Dekker, de gewezen assistent-resident van Lebak) in het najaar van 1859 zijn Max Havelaar had geschreven, kwam het manuscript in handen van de invloedrijke schrijver Jacob van Lennep. Die zorgde ervoor dat het bij een ‘fatsoenlijke’ uitgever verscheen. Daarvoor moest Van Lennep wel het ‘kopijregt’ op de Havelaar krijgen. De argeloze Multatuli stuurde hem zo’n verklaring. In 1860 verscheen Max Havelaar, of de koffij-veilingen der Nederlandsche Handel-Maatschappij. Na de verschijning en het succes van het boek betwistte Multatuli Van Lennep het recht op het manuscript. Hij spande een rechtszaak tegen hem aan, die hij ook in hoger beroep verloor.
Lees verder >>

Pas verschenen: Peter van Zonneveld. ‘Max Havelaar – Multatuli. Tekst in Context Reeks’

Peter van Zonneveld. Max Havelaar ‐ Multatuli. Tekst
in Context Reeks. Amsterdam: Amsterdam University Press , mei 2010.
ISBN 978-90-8964-195-3, paperback, 104 pagina’s, rijk geïllustreerd,
EUR 17,50. Een docentenhandleiding verschijnt deze zomer: ISBN
978-90-8964-218-9, EUR 9,95
Max Havelaar van Multatuli wordt beschouwd als een hoogtepunt
van de Nederlandse literatuur.
Lees verder >>

Agenda: Theatervoorstelling over Max Havelaar en de kredietcrisis

Batavus Droogstoppel zwicht voor Leen van Frisia
Theatervoorstelling over Max Havelaar en de kredietcrisis

Dit jaar is het 150 jaar geleden dat het beroemde boek Max Havelaar van Eduard Douwes Dekker, alias Multatuli, werd gepubliceerd. De Universiteit van Amsterdam viert dit jubileum groots met een tentoonstelling rondom het manuscript, een reeks lezingen en een speciale academie waar studenten de thema’s uit het boek naar het nu vertalen. Deze academie presenteert op zaterdag 15 mei de voorstelling Max Havelaar of de kredietverstrekkingen van een Nederlandsche bankmaatschappy.

Waar zou Multatuli over geschreven hebben als hij nu had geleefd? Dit is één van de centrale vragen waar de studenten van de Max Havelaar Academie zich over buigen. Eén van de studenten, theatermaker Patrick Nederkoorn, denkt dat Multatuli zou schrijven over de kredietcrisis: “Deze crisis gaat niet alleen over cijfers, omvallende banken en onbetaalde hypotheken. Maar het gaat vooral om vertrouwen. Of juist het gebrek daaraan. Als blijkt dat banken er trucjes en gladde marketingstrategieën op nahouden om mensen in de schulden te steken, uit te buiten, dan is de link met de Max Havelaar snel gelegd.” In de voorstelling van de Academie zwicht het beroemde personage Batavus Droogstoppel voor de verleidingen van Leen van Frisia. Als Multatuli dat zou zien, zou hij dan nog steeds roepen ‘Stik in koffie en verdwijn’? Of zou het een reden zijn om een nieuwe aanklacht te schrijven tegen de hebzucht?

De voorstelling Max Havelaar of de kredietverstrekkingen van een Nederlandsche bankmaatschappy wordt gespeeld door Jaap Robben en Patrick Nederkoorn. Het stuk speelt op zaterdag 15 mei om 20u30 in theater Perdu (Kloveniersburgwal 86 in Amsterdam). De Universiteit van Amsterdam biedt de voorstelling gratis aan voor mensen die zich opgeven via info@maxhavelaaracademie.nl