Tag: migratie

Nederlanders en Vlamingen houden wél vast aan hun taal!

Door Nicoline van der Sijs

Al eerder werd in Neerlandistiek aandacht besteed aan het pilotonderzoek naar het behoud of verlies van de Nederlandse taal, cultuur en identiteit onder geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen, dat wordt uitgevoerd door het Meertens Instituut en de Taalunie [1; 2; 3]. Vandaag maken we de resultaten van dit onderzoek bekend [onderzoeksrapport]. De belangstelling voor dit eerste wereldwijde onderzoek bleek groot te zijn: maar liefst 7000 emigranten uit 130 landen (rood gekleurd op de kaart) hebben gereageerd.

Lees verder >>

Bredero en de schaduwzijde van de tolerantie

Door Abdelkader Benali

Bron: Vervlogen tijden

Toen wij eind jaren zeventig een woning van nog geen veertig vierkante meter betrokken in Rotterdam, wist ik nog niet dat het huis in de jaren twintig gebouwd was voor de Brabantse migranten die emplooi wilden vinden in de stad die op een dag bekend zou staan als de grootste haven in de wereld. Migranten nemen dus altijd de plek in van migranten. De migrant houdt op te bestaan op de dag dat hij de plek inneemt van een local. Er zijn veel verhalen te vertellen over zeer succesvolle kinderen van migranten die op een dag het huis kochten waarin telgen van patriciërs hadden gewoond.

Het omgekeerde, dat de plek die de migrant openlaat wordt ingenomen door een local, gebeurt veel minder. Lees verder >>

Tweede enquête voor Vertrokken Nederlands 

Door Nicoline van der Sijs 

Al eerder heb ik in Neerlandistiek gemeld over het project Vertrokken Nederlands, dat als doel heeft te inventariseren wat er gebeurt met de Nederlandse taal en cultuur van geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen en hun nazaten. Het project wordt uitgevoerd door onderzoekers van het Meertens Instituut en de Taalunie. Eind juli is de eerste enquête uitgestuurd. Hierin werden vragen gesteld over het taalgebruik, die inmiddels door ongeveer 4500 informanten helemaal of gedeeltelijk is ingevuld. De enquête is inmiddels beschikbaar in het Nederlands, Engels en Portugees.

Zojuist is er een tweede enquête opengesteld. Deze enquête gaat over de Nederlandse cultuur in den vreemde en over behoeftes aan ondersteuning. De enquête staat hier.

Opnieuw doe ik graag een beroep op de lezers van Neerlandistiek. Het zou erg fijn zijn als u beide  enquêtes massaal wilt delen en doorsturen aan geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen. En als u zelf bent geëmigreerd: vul dan eerst de enquête even in voordat u hem verder verbreidt in uw netwerk! Lees verder >>

Taalonderwijs aan nieuwkomers in Duitsland, Oostenrijk, Spanje en Vlaanderen. Een online inventarisatie van ‘good practices’

Door Jacomine Nortier

Trots op mijn studenten! In het laatste onderwijsblok van studiejaar 2017-18 werd de cursus Taalonderwijs aan Nieuwkomers voor het eerst aangeboden. Het maken van een gezamenlijk geschreven document was de afsluitende opdracht bij deze cursus. De studenten hebben in kleine groepjes gezocht naar online informatie in landen en regio’s die ze zelf hadden uitgekozen, namelijk Duitsland, Oostenrijk, Spanje en Vlaanderen. Dit alles op basis van de volgende vijf sturende vragen:

  1. Hoe is het onderwijs aan kinderen van nieuwkomers georganiseerd?
  2. Wat is de rol van de moedertaal en hoe wordt die betrokken bij het onderwijs?
  3. Hoe worden getraumatiseerde kinderen opgevangen?
  4. Hoe is de relatie tussen scholen en ouders en is er sprake van ouderparticipatie?
  5. Welke taalleerbevorderende activiteiten zetten scholen in voor nieuwkomers?

Lees verder >>

Vertrokken Nederlands

Door Nicoline van der Sijs

Nederland is altijd al een emigratieland geweest. Alleen al in de periode 1995-2008 hebben volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek meer dan 1,3 miljoen Nederlanders het land verlaten, met als bestemming zowel Europese landen als niet-Europese landen. Vanuit Vlaanderen vertrekken ook steeds meer inwoners: in 2013 ging het om 45.961 personen, 30% meer dan in de twee jaren ervoor. Er wordt algemeen gezegd dat Nederlanders en Vlamingen in den vreemde snel hun moedertaal opgeven, maar hoe geëmigreerde Nederlandstaligen met hun taal en hun identiteit omgaan, is tot dusverre niet systematisch onderzocht.

Over de vraag hoe grootschalig onderzoek naar het Nederlands in het buitenland kan worden opgezet, heeft een groep internationale onderzoekers zich van 3 tot en met 6 april gebogen tijdens een inspirerende workshop op het Leidse Lorentz Center. Het antwoord ligt volgens ons in samenwerking tussen onderzoekers en burgerwetenschappers. De workshop, georganiseerd door Roberta D’Alessandro, Hans Bennis, Frans Hinskens, Steven Krauwer, Marc van Oostendorp, Nicoline van der Sijs en Ton van der Wouden, maakte onderdeel uit van een reeks workshops over de mogelijkheden en beperkingen van Citizen Science, wetenschapsbeoefening waarbij ook niet-wetenschappers (‘burgers’) een actieve rol spelen. Eerder dit jaar hebben natuurwetenschappers in het kader van deze workshoppenreeks overlegd over het meten van luchtvervuiling door burgerwetenschappers. Lees verder >>

Herken de herkomst aan de taal: goed idee?

Door Sterre Leufkens

Hoe weet je waar iemand vandaan komt? Zie je dat aan zijn kleding? Aan zijn haarkleur? Of is bepaald gedrag bepalend? Dat lijkt toch allemaal vrij oppervlakkig. Een van de beste manieren om iemands herkomst te bepalen lijkt toch zijn taal te zijn. Op basis van dat principe proberen immigratiediensten in binnen- en buitenland al jarenlang om te bepalen of vluchtelingen wel echt uit de streek komen waar ze zeggen vandaan te komen. Ook recent was het weer in het nieuws: Duitsland wil automatische spraakherkenning inzetten om de herkomst van immigranten te bepalen. Is dat een goed idee? Doen we dat in Nederland eigenlijk ook? En hashtag hoe dan?

Als je in Nederland asiel aanvraagt, gaat de IND bekijken of je in aanmerking komt voor een verblijfsvergunning. Je moet dan vertellen waar je vandaan komt, en waarom en hoe je gevlucht bent. De IND gaat controleren of je verhaal klopt. In sommige gevallen maken ze daarbij gebruik van een taalanalyse. Een linguïst analyseert dan, met behulp van een moedertaalspreker van de taal in kwestie, een opname van de taal van de asielzoeker. Als accent, woordkeuze, en andere kenmerken overeenkomen met waar de asielzoeker zegt vandaan te komen, dan is dat een goede aanwijzing dat het verhaal klopt.  Lees verder >>

Call for papers for a colloquium on Monolingual histories – Multilingual practices Issues in historical language contact

Annual colloquium of
Taal & Tongval: Language Variation in the Low Countries
1 December 2017

Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL)
Ghent, Belgium

http://taalentongval2017.blogspot.be

Keynote speakers

Päivi Pahta (University of Tampere)
Joe Salmons (University of Wisconsin – Madison)
Marijke van der Wal (Leiden University)

Lees verder >>

19 maart 2016: Congres van de KZM – ‘Meningen en Mythes rond Migratie’

Op zaterdag 19 maart organiseert de Koninklijke Zuid-Nederlandse Maatschappij een ‘Congres van de KZM’. Die formule wijkt af van de reguliere voor- en najaarsbijeenkomsten, omdat er wordt gekozen voor plenaire sessies rond een centraal thema. Voor de bijeenkomst van 19 maart wordt dat ‘Meningen en Mythes rond Migratie. Een cultuurwetenschappelijke blik’. Sprekers uit de verschillende geledingen binnen de KZM (taalkunde, literatuur, geschiedenis en klassieke studies) geven die dag een lezing die verband houdt met dat centrale – en momenteel erg relevante en actuele – thema.

Het Congres van de KZM vindt plaats in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL), Koningstraat 18, 9000 Gent.

Lees verder >>

Etiketten plakken en verwijderen

Het migratiediscours en de neerlandistiek
Vrijdag 22 april 2016, 14.00u
Leiden, Universiteitsbibliotheek
Vossiuszaal
In het publieke debat over migratie, migranten en vluchtelingen spelen etiketten, beelden en stereotypen een grote rol. Onderdeel van het debat is daardoor ook het weghalen, afpellen, bijstellen van die labels en frames. Het meest letterlijke, concrete voorbeeld hiervan is het voornemen van het Rijksmuseum om beladen termen als neger te vervangen door minder ongemakkelijke alternatieven. Maar ook over een label als migrantenauteur wordt getwist. Zo zijn er meer raakvlakken tussen het publieke debat en de taal- en letterkunde. 
De Commissie voor Taal- en Letterkunde van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde organiseert een themamiddag over het migratiediscours onder de titel Etiketten plakken en verwijderen. Wat kan een taal- of letterkundige invalshoek bijdragen aan de discussie over migratie en vluchtelingen?

Lees verder >>

Horst aan de Maas

Door Leonie Cornips

Als onderzoekers zien we vooral de Randstad als de kosmopolitische plek waar veel nieuwkomers zich vestigen, maar niets is minder waar. Horst aan de Maas staat bekend om grote aantallen Polen die er tijdelijk of permanent wonen en merendeels in de tuinbouw werken. Deze gemeente herbergt volgens het CBS het hoogste aandeel Poolse migranten van Limburg, ongeveer drieduizend op een bevolkingsaantal van krap 40 duizend. 

Daria Boruta – zelf Poolse die Nederlands gestudeerd heeft aan de Universiteit van Poznan en afgestudeerd studente aan de Universiteit Utrecht – voerde voor de Universiteit Maastricht en het Meertens Instituut een drie maanden durend onderzoek uit met een lange veldwerkperiode in Horst aan de Maas. Haar specialisatie is interculturele communicatie en zij onderzoekt onbedoelde misverstanden die door talige en culturele diversiteit ontstaan. Een van haar bevindingen: Daria woont een barbecue bij, georganiseerd door een woningcorporatie, zodat de Poolse en lokale bewoners elkaar beter leren kennen. Tijdens de barbecue speelt een accordeonist en de bewoners zingen. Later, zingen zij samen spontaan in canon ‘Vader Jacob’ en ‘Panie Janie’; de Polen in het Pools, de Nederlanders in het Nederlands. Maar het zingen van het gevraagde volkslied levert problemen op. Terwijl het voor de Nederlanders geen enkel probleem is om het Wilhelmus te zingen, ligt dat voor de Polen anders. Polen associëren hun volkslied ‘Jeszcze Polska nie zginęła…’ met een formele, feestelijke sfeer dat niet bij het informele karakter van de avond past en het zingen ervan tijdens een barbecue zou van disrespect getuigen. 

Lees verder >>