Tag: literatuur

Streekroman

 
Een patriarch van rags to riches. Een beeldschone dochter die haar vader veel verdriet doet. Criminele zoon. Onechte kinderen.

Een dubbele herkenningsscène zet alles in gang. Hoofdstuk één, hoofdstuk twee. Beeldschone dochter in de boze buitenwereld die natuurlijke waarden perverteert. De eigen, veilige omgeving wordt bedreigd door donder en bliksem – heette dat niet sympatisch onweer? Of sympathetisch onweer? Onweer in het zwerk, crisis bij de stervelingen onder het zwerk.

Lees verder >>

Overleden: Ivo Michiels (8 januari 1923 – 7 oktober 2012)


De Vlaamse schrijver Ivo Michiels is zondagochtend 7 oktober overleden. Uitgeverij De Bezige Bij meldt dit ‘mede namens de familie’.
Ivo Michiels – pseudoniem van Henri Paul René Ceuppens – werd op 8 januari 1923 geboren in Mortsel. Hij werkte onder meer als journalist en docent filmanalyse. Daarnaast was hij redacteur van enkele literaire tijdschriften, zoals De tafelronde en Diogenes. Hij schreef romans, essays en filmscenario’s. Zijn oeuvre wordt omschreven als modernistisch en experimenteel.
Michiels debuteerde in 1946 met de dichtbundel Begrensde verten. Zijn eerste roman, Het vonnis, verscheen in 1949. Hij voltooide twee romancycli, waarvan het vijfdelige Het boek Alfa (1963) de bekendste is. Zijn werk werd meerdere malen bekroond, onder meer met de Emiele Bernheimprijs voor zijn gehele oeuvre in 1990. Zijn laatste boek, Maya Maya, voltooide hij op 8 september van dit jaar en zal zoals al gepland op 8 januari 2013 (zijn negentigste verjaardag) verschijnen.
Ivo Michiels zal op woensdag 10 oktober 2012 in zijn woonplaats, het Franse Le Barroux, worden begraven.

Albert Verweylezing door Willem Jan Otten op 25 oktober in Leiden


Op 25 oktober 2012 houdt Willem Jan Otten aan de Universiteit Leiden de Albert Verweylezing, met als titel: “De vormmachine. Literatuur als rite de passage”.
Tijd: Aanvang 20.00 uur (zaal open om 19.30 uur)
Locatie:
De lezing vindt plaats in het Groot Auditorium van het Academiegebouw, Rapenburg 73 te Leiden
Kaarten:
Kaarten à 5 euro zijn te bestellen via Gastschrijver@hum.leidenuniv.nl. U kunt alleen ter plekke (contant en zo mogelijk gepast) betalen.  

Lees verder >>

Het vogelmotief in ‘De Binocle’ van Louis Couperus

In 1920 publiceerde Louis Couperus het verhaal ‘De binocle’ in De Haagse Post. Het werd een klassieker en wordt tot op de dag van vandaag in het onderwijs veel gebruikt. (1) Vooral omdat de naturalistische noodlotsgedachte erin terug te lezen is en omdat de docent het fenomeen Leitmotiv er goed mee kan behandelen. Het Leitmotiv is de vogel; de vraag is waarom Couperus voor de vogel gekozen heeft en niet voor – bijvoorbeeld – de clown, de deurklink of de ingescheurde teennagel? Nou, daar had hij zo zijn redenen voor.

Lees verder >>

Literatuur (IV)

Een historische roman van 623 bladzijden vol proza dat nergens aan Tessa de Loo of Arthur Japin doet denken – Prometheus zal Het bloed in onze aderen niet hebben uitgebracht omdat ze een onverbiddelijke bestseller verwachtten. Chaos in Spanje anno 1921, complotterende generaals en politici, veldslagen, anarchistische bommengooiers – het stereotiepe lezerspubliek bestaat uit vrouwen van middelbare leeftijd en die willen vast iets anders dan dit. Een ander tijdperk, minder gedoe, meer emoties. Handelingen en gesprekken – dat is Het bloed in onze aderen. De verteltechnische onhandigheden, de voorspelbare cliffhangers, een structuur die nauwelijks meer is dan een variant op het En toen, en toen-verhaal: wie zich empathisch wil uitleveren komt niet aan zijn trekken; wie zich beschaafd wil laten verrassen door spiegeleffecten en symboliek evenmin. Geen well made novel, geen stilistische schittering, geen personages met diepte, geen aforismen en kalenderwijsheden – niets van dat alles. Het bloed in onze aderen is een heleboel dingen niet die andere boeken wel zijn.

Is het dat? “Bulnes zet zich met Het bloed in onze aderen in één klap op de kaart als een van onze belangrijkste jonge schrijvers,” aldus Arie Storm, de criticus van Het ParoolLees verder >>

Literatuur (III)

Niet behorend tot het wonderdomein van de literatuur. Objectief. Zo min als literaire thrillers – even objectief. Onzin natuurlijk. Of een boek tot het wonderdomein wordt toegelaten, is de uitkomst van een proces waarbij termen als objectief en subjectief passen als hagelslag in een zwevende Sojoez-capsule. Maar een boek als Het bloed in onze aderen – misschien zou het een jaar of tien geleden zijn uitgegeven door een uitgeverij als Prometheus. Dat de kritiek de verteltechnische gebreken had laten passeren, kan ik me nauwelijks voorstellen. Dat een jury het boek nomineert voor een literaire prijs – je zou van een andere planeet hebben moeten komen om dat te bedenken.
Het betekent dat er iets is veranderd. Uitgeverijen, jury’s en kritiek worden voor een groot gedeelte beheerst door mijn generatiegenoten. Hebben zij het afgelopen decennium een nieuw normenstelsel ontwikkeld? Lees verder >>

Literatuur (II)

Het bloed in onze aderen speelt in een wereld die in de Nederlandse literatuur onbetreden terrein was: Spanje aan de vooravond van de Burgeroorlog. Dat vooravond moeten we ruim nemen – eigenlijk speelt het boek vijftien jaar eerder. In 1921 lijdt het Spaanse leger een domme nederlaag in koloniaal Marokko. Het demoraliseert volk en militairen. Anarchisten, republikeinse politici, militaire junta’s – allemaal ruiken ze hun kans. Helden worden zondebokken, de elite probeert zich met leugen en bedrog staande te houden. Iedereen laat zich leiden door kleinzielig eigenbelang – tot de meest idealistische bommengooier aan toe. Uiteindelijk grijpt een voorloper van Franco, Primo de Rivera, de macht.
Het boek wist te bereiken wat ik niet snel voor mogelijk had gehouden: tijdens het lezen kreeg ik franquistische sympathieën. Een nationale consensus kan zo ver zoek zijn, de gevolgen daarvan kunnen weer zo desastreus zijn, dat het voorstelbaar wordt dat een generaal de macht grijpt. Wanneer law and order volledig ontbreken, moet er iemand zijn die ze afdwingt. Geen fraaie gedachte. Lees verder >>

Leidse gastschrijver Willem Jan Otten: onderwijs over film & literatuur

Willem Jan Otten (1951) is de nieuwe gastschrijver aan de Universiteit Leiden. Vanaf begin september tot begin december 2012 geeft hij onderwijs over film en literatuur.

Bovendien houdt hij op 25 oktober a.s. de Albert Verwey-lezing. Daarnaast worden er nog een of twee andere publieke optredens georganiseerd.
Filmspecialist
Willem Jan Otten is de auteur van een veelzijdig oeuvre, dat in 1999 werd bekroond met de Constantijn Huygensprijs. Hij debuteerde als dichter, maar kreeg vooral bekendheid als romancier. Van zijn romans is Specht en Zoon (2004) de bekendste. Ons mankeert niets (1994) getuigt van zijn betrokkenheid bij de discussie rond euthanasie. Verder publiceerde Otten toneelstukken en tal van essays. Hij geldt als een specialist op het gebied van de film.
Lees verder >>

Literatuur (I)

Het bloed in onze aderen van Miquel Bulnes. Uitgegeven bij Prometheus, gunstig besproken in NRC, Parool, Vrij Nederland en Groene Amsterdammer. Genomineerd voor de Libris-prijs.  Er was een gedoodverfde winnaar, maar dit was misschien wel een mogelijke winnaar. Paginagrote interviews in NRC en VPRO-gids.
Ik heb het boek gelezen en vroeg me iets af wat ik me nooit afvraag: of ik wat ik las wel met goed fatsoen tot de literatuur kon rekenen. Ik kwam tegen: clichématige personages die hun bestaan alleen maar dankten aan een schematisch krachtenveld  van tegenstellingen, onwaarschijnlijke verknopingen van feit en fictie, uit een verteltechnisch vacuüm opduikende memoires en correspondenties van het hoofdpersonage, een eindeloze herhaling van voorspelbare cliffhangers, 623 pagina’s met fletse zinnen. Hoe een schrijver het volhoudt – uren en uren achter het beeldscherm zonder zich ooit te laten verrassen door een formulering. Hoe een lezer het volhoudt.
Het betekent dat ik een probleem heb. Lees verder >>

Pas verschenen: “We worden diep” over Bomans, een diepgezonken schrijver

Pas verschenen: “We worden diep”, een bundel artikelen over schrijver, programmamaker, voordrachtskunstenaar en cultuurcriticus Godfried Bomans (1913-1971). Hij komt hierin naar voren als een auteur die midden in zijn tijd stond en voor een stevig oordeel niet terugschrok.

Het werk gaat over allerlei aspecten van zijn werk en zijn persoon. We noemen er hier enkele:

Lees verder >>

Arnon Grunberg doet zijn stijl weg

Moderne schrijvers willen niet opvallen door hun stijl. Ze willen verhalen vertellen die je zo kunt begrijpen, zonder afgeleid te worden door het taalgebruik. Neem Arnon Grunberg. Volgens de Utrechtse hoogleraar Geert Buelens zijn de grote drie van de Nederlandse literatuur – Hermans, Mulisch en Reve – inmiddels vervangen door één persoon, Grunberg. Om dit te bewijzen heeft Buelens zijn studenten de afgelopen maanden een, heel aardige, website laten maken die helemaal aan Grunberg gewijd is. Er staan stukjes op over ‘Grunberg als zoon’, ‘Grunberg en de receptie in Duitsland’, ‘Grunberg en de Jood’, ‘Grunberg als (ex-)geliefde’ en nog een hele lijst onderwerpen. De stukjes zijn over het algemeen kort, maar goed geschreven en geven samen een aardige inleiding in het werk van de grote één. Lees verder >>

Lieve Céline

Schrijven mannen anders dan vrouwen? Een nog actueler vraag is: lezen mannen anders dan vrouwen? Vrijdag bekende de criticus Arjen Fortuin dat hij het eens had nageteld en ontdekt dat hij in 2011 23 boeken van mannen had besproken en slechts 5 van vrouwen. Gisteren deed schrijver en recensent Coen Peppelenbos eenzelfde telling van zijn eigen besprekingen met een soortgelijk resultaat: 43 mannen tegenover 13 vrouwen in 2011. Ik houd ook een weblog bij waarin ik bijhoud wat ik las — hoewel ik geen volwaardige recensies schrijf — en kan dus ook tellen met voor mijzelf nog schokkender resultaten: van de 86 boeken die ik vorig jaar las, werden er slechts 7 geschreven door vrouwen. Dat is 8 procent.

Hoe komt dat? Lees verder >>