Tag: literatuur

Studiedag Kritiek & Wetenschap: Interacties tussen publieke en academische literatuurbeschouwing in Nederland en Vlaanderen


Op donderdag 12 november 2015 organiseert onderzoeksgroep SCARAB (Studying Criticism and Reception Across Borders), met steun van onderzoeksinstituut HLCS (Radboud Universiteit) en de Onderzoekschool Literatuurwetenschap, op de Radboud Universiteit Nijmegen een studiedag over kritiek en wetenschap met als thema ‘Interacties tussen publieke en academische literatuurbeschouwing in Nederland en Vlaanderen’.
Hoe verhouden de werkzaamheden van de literaire criticus en de literatuurwetenschapper zich tot elkaar? Deze vraag keert regelmatig terug in de geschiedenis van de letterkundige neerlandistiek en staat centraal tijdens de studiedag. Ze wordt vanuit twee specifieke invalshoeken belicht:

  1. Vanuit de positionering van de literatuurbeschouwer: hoe positioneert de criticus zich ten opzichte van de academicus, en andersom? Welke wetenschappelijke/ culturele waarden worden ingezet om de eigen positie te markeren en af te bakenen?
  2. Vanuit de institutionele context: hoe wordt het spreken over twee verschillende praktijken ondersteund of misschien wel mogelijk gemaakt door institutionele ontwikkelingen?

 

Lees verder >>

Zelfs in Duitsland gaat het minder

Door Marc van Oostendorp

Het leek een zegen voor de internationale reputatie van het werk van Willem Frederik Hermans dat de auteur in 1995 overleed. “In het buitenland”, schreef Cees Nooteboom bij die gelegenheid in Die Zeit, “is hij echter, geheel ten onrechte, min of meer onbekend gebleven, iets waaraan hij zelf door de rechtlijnigheid van zijn karakter heeft bijgedragen.”

Nu er aan die rechte lijn een einde was gekomen, ging het ook inderdaad wat beter met het werk. Dat schrijft de socioloog Nico Wilterdink in het onlangs verschenen boek Nederlandse kunst in de wereld, dat hij samen met zijn collega-sociologen Ton Bevers en Johan Heilbron en de architectuurhistoricus Bernard Colenbrander uitgaf.

Lees verder >>

Schrijven over schrijven: Podiumgesprek

Met: Sander Bax, Margot Dijkgraaf, Jan Konst en Nelleke Noordervliet
Presentatie: Wim Brands
17 juni 2015 
Openbare Bibbliotheek Amsterdam, OBA Theater
Er zijn veel mensen die over literatuur schrijven. Niet alleen recensenten en literatuurwetenschappers, maar ook scheppende auteurs, die het werk van eerdere schrijvers of zelfs collega’s graag aan de orde stellen. Waarom schrijf je over literatuur, hoe doe je dat en voor wie? Is het nodig dat een beschouwend vertoog de literatuur flankeert? Spreekt zij niet voor zichzelf? Over deze vragen gaat de dichter-presentator Wim Brands in gesprek met vier auteurs die een verschillende achtergrond hebben. Maar één ding hebben zij met elkaar gemeen: ze schrijven over literatuur. Nelleke Noordervliet heeft essaybundels als Een plaats voor geestdrift en Schatplicht op haar naam staan. Ze onderzoekt daarin haar eigen plaats ten opzichte van uiteenlopende literaire voorgangers. De publiciste Margot Dijkgraaf is de maakster van Spiegelbeeld en schaduwspel, een spraakmakende studie over het oeuvre van Hella Haasse. De rol van Harry Mulisch als publieke figuur staat centraal in het net verschenen De Mulisch Mythe van de Tilburgse literatuurwetenschapper Sander Bax. En de Berlijnse neerlandicus Jan Konst schreef met Alles waan een boek over vijf historische romans van Louis Ferron, die tijdens de jaren zeventig van de vorige eeuw op zoek ging naar de waarheid achter het Derde Rijk. Schrijven over schrijven – wat deze vier auteurs daarover denken, wil Wim Brands achterhalen.

Te verschijnen: De Parelduiker 2015/2


Op 20 mei 2015 verschijnt het nieuwe nummer van De Parelduiker, tijdschrift over schrijvers, literatuur en hun geschiedenis. In deze aflevering onder meer een artikel over Albert Vigoleis Thelen:
De ontreddering na de dood van zijn vrienden Marsman, Ter Braak en Du Perron, allen binnen vijf weken in het voorjaar van 1940, is groot bij de naar Portugal gevluchte Duitse vertaler en schrijver Albert Vigoleis Thelen (1903-1989). Zijn brief over de laatste contacten met Marsman en diens vrouw Rien is een dramatisch hoogtepunt in de correspondentie met zijn Nederlandse schrijversvrienden, onder wie behalve genoemden ook Jan Greshoff en Victor van Vriesland. In dit nummer veel aandacht voor de auteur van de door Thomas Mann en Maarten ’t Hart mateloos bewonderde roman Het eiland van het tweede gezicht. Thelens tweede grote schelmenroman Der schwarze Herr Bahßetup moet maar gauw in het Nederlands vertaald worden, ook al omdat die in Amsterdam en Den Haag speelt. Hans Ester en Thelen-bezorger Jürgen Pütz belichten het werk van deze in kleine kring zeer bewonderde schrijver.
Verder in dit nummer:
Schrijvers uit het land van koolzaad en aardgas. Groningse schrijvers, deel 2 (Herman Sandman)
‘De nachtegalen’ van J.C. Bloem. Een geval van verwantschap en schatplicht (Dirk Kroon)
Berliner Beobachter: Nico Rost en Egon Erwin Kirsch (Hans Olink)
Schoon & Haaks: Karel van het Reve en Nabokov; Boudewijn van Houten; Lviv, stad van paradoxen; A.F.Th. van der Heijden(Jan Paul Hinrichs)
De Laatste Pagina: Ad den Besten, 1923-2015 (Paul Arnoldussen)
De Parelduiker2015, nr. 2. 72 pagina’s. ISBN: 978 90 5937 418 8. Prijs: € 12,50. Uitgegeven door Uitgeverij Bas Lubberhuizen. www.parelduiker.nl

Uit de Europese mal. Europese hypes in de Nederlanden [Herhaalde oproep]


Call for papers Congres Werkgroep De Zeventiende Eeuw

Zaterdag 29 augustus 2015, Radboud Universiteit Nijmegen
In een tijd waarin (de betekenis van) Europa druk bediscussieerd wordt, vraagt het jaarcongres van de Werkgroep Zeventiende Eeuw aandacht voor vroege Europese hypes, modes en trends. In zeventiende-eeuws Europa volgden deze elkaar in rap tempo op. Petrarkistische sonnetten veroverden snel terrein tijdens de vroege zeventiende eeuw, encyclopedieën deden dat aan het eind van de eeuw. Vorsten overal in Europa namen de Habsburgse en Franse hofcultuur over, terwijl architectuur, iconografisch programma en politieke en economische ambitie van bijvoorbeeld het Amsterdamse stadhuis (1648-1655) duidelijk geënt zijn op vergelijkbare monsterprojecten elders in Europa. Het kansspel was net zo goed een Europese hype als de hang naar utopische initiatieven. Reizende en migrerende kunstenaars, kooplieden, wetenschappers en charlatans droegen bij aan de verspreiding van hypes. 

Lees verder >>

30 april 2015: Studiedag ‘Nederlandse literatuur, hoezo?’

Studiedag: Nederlandse literatuur, hoezo?
donderdag 30 april 2015
KU Leuven – Faculteit Letteren (MSI 03.12)
Blijde Inkomststraat 21 – 3000 Leuven
Programma

13.30: Onthaal
14.00-14.15: Verwelkoming en uitreiking Omer Karel De Laey prijs
14.15-14.35: Geert Claassens (KU Leuven): middeleeuwen 

14.35-14.55: Lia van Gemert (UvA): Gouden Eeuw

14.55-15.15: Lotte Jensen (Radboud Universiteit Nijmegen): negentiende eeuw
15.15-15.35: Yra van Dijk (Universiteit Leiden): twintigste en eenentwintigste eeuw

15.35-16.00: Pauze
16.00-17.30: Paneldiscussie met de sprekers en de auteurs Marc Kregting en Koen Peeters
17.30-18.30: Receptie (hal Erasmushuis) 

Toegang gratis. Inschrijven vóór 23 april via lionel@kuleuven.be.

Lees verder >>

Te verschijnen: Ter Apel zien en dan sterven – Over de Groninger jaren van Kees Stip


Op 9 maart 2015 verschijnt bij Uitgeverij Vliedorp Ter Apel zien en dan sterven, een boekje van Hans ter Heijden over de jaren dat dichter Kees Stip in het Groningse Westerwolde woonde.

Inhoud

Ter Apel zien en dan sterven is een ‘wandelverhaal’ over de Groninger jaren van Stip. Van 1978 tot zijn dood in 2001 woonde en werkte hij in een boerderij aan de Veenweg in Laudermarke bij Sellingen. Als Trijntje Fop werd hij beroemd met zijn dierenversjes; in Groningen legde Stip zich vooral toe op het schrijven van sonnetten. Ook schreef hij kritische verzen en aforismen, onder meer over religie, natuur en milieu.

In het boekje loopt Ter Heijden van Harpelsluis via Kopstukken, de Beetserwijk, de Sellinger bossen, de Zuid-Esweg en het Ruiten Aa Kanaal naar Laudermarke. Al wandelend vertelt hij over leven en werk van Stip in Westerwolde. Voor deze uitgave sprak hij met mensen die Kees Stip – en zijn vrouw Katja – gekend hebben, zoals Susan en Jos Gengler, die hun jeugd op een boerderij in Laudermarke doorbrachten. Maar ook met Hans Wachters en de inmiddels overleden Dirk Wolf uit Ter Apel, dichter Willem Jan van Wijk en pianiste Rebecca van Wijk-Remeijer (die samen met Stip musiceerde) uit Blijham, Stips stiefdochter Doron Fischer en beschermelinge dichteres Patty Scholten. Ook staat hij stil bij het Theater van de Natuur in Sellingen, waar het gedicht ‘Waterlandschap’ van Kees Stip is te lezen.

Lees verder >>

Verschenen: De Parelduiker 2015/1, met onder meer Hans Keilson


Op 20 februari 2015 verschijnt een nieuwe aflevering van De Parelduiker, tijdschrift over schrijvers, literatuur en hun geschiedenis. In dit nummer onder meer een artikel over psychiater en schrijver Hans Keilson en zijn publicaties voor het Amsterdamse reclamebureau Co-op 2.
Inhoud
Vrouwen, soldaten en andere christenen! Hans Keilson, Benjamin Cooper en reclamebureau Co-op 2’. Weinig bekend is dat de Duitse psychiater en schrijver Hans Keilson (1909-2011) vlak voor de oorlog onder het pseudoniem Benjamin Cooper zes boekjes publiceerde bij Nederlandse uitgeverijen. Dat deed hij samen met de eveneens naar Nederland uitgeweken Duitser Gerhard Klaass. Klaass, die voor het Amsterdamse reclamebureau Co-op 2 werkte, woonde in hetzelfde pension als Hans Keilson, Anna Vondelstraat 4. Sjoerd van Faassen onderzocht het en komt met een compleet beeld van alle uitgaven van Co-op 2 die op het conto van Keilson geschreven kunnen worden. Na de publicatie van Das Leben geht weiter bij S. Fischer Verlag in 1933 had Keilson als afgestudeerde Joodse arts geen toekomst meer in Duitsland; in 1936 emigreerde hij naar Nederland. Voordat hij in 1940 in Naarden een nieuwe bestemming vond als kinderpsychotherapeut maakte hij in opdracht van Co-op 2 lichtvoetige gelegenheidsboekjes over uiteenlopende onderwerpen als Hendrik Colijn, Erasmus (titel: Vrouwen, soldaten en andere christenen!), Comenius (de ‘groten mensenvriend, pacifist, vluchteling, emigrant en Christen’) en de vrede (met teksten van de paus, Krishnamurti, Mahatma Gandhi en Henriette Roland Holst) – geen exilliteratuur maar wel uitgaven met een voorzichtige ideologische lading, al leveren de gekozen fragmenten maar een impliciet commentaar op contemporaine fenomenen.

Lees verder >>

Frans Kellendonklezing 2015 door Maarten Asscher


Op 23 februari 2015 zal schrijver Maarten Asscher de Frans Kellendonklezing 2015 uitspreken aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, onder de titel Engagement, taal en verbeelding.
Inhoud
Van tijd tot tijd klinken er oproepen aan het adres van Nederlandse schrijvers om meer engagement te tonen. De Nederlandse literatuur zou zich te veel met zichzelf en te weinig met de problemen van de wereld bezighouden. Een juiste constatering, een terecht verwijt? En waar komt die verplichting tot literair engagement uit voort? Uit een morele verplichting? Een maatschappelijke taak? En waar moet dat engagement dan uit bestaan?
In zijn Kellendonklezing Engagement, taal en verbeelding gaat de schrijver op zoek naar verschillende soorten literair engagement en naar een benadering van het engagement, die niet alleen recht doet aan de kennelijke behoeften in dit opzicht van de maatschappij, maar vooral aan de aard van het literair schrijverschap.

Lees verder >>

Nieuwe opnamen Letteren &cetera


Op donderdag 22 januari 2015 worden twee edities opgenomen van Letteren &cetera;, de maandelijkse talkshow van het digitale televisiekanaal NPO Cultura i.s.m. het Nederlands Letterenfonds, waarin Kenneth van Zijl steeds drie schrijvers en/of vertalers interviewt over hun jongste boek.
In de eerste editie ontvangt Kenneth van Zijl dichter en vertaler Alfred Schaffer (genomineerd voor de VSB Poëzieprijs met Mens Dier Ding), schrijver Yves Petry (roman Liefde bij wijze van spreken) en mede-initiatiefnemer van de Berber-bibliotheek, Asis Aynan (Liefde met een lok haar van Mohammed Mrabet, vertaling Hester Tollenaar). De opname van de eerste talkshow vindt plaats van 17.00 tot 18.30, inloop vanaf 16.30

Lees verder >>

De verscheurdheid van de professionele lezer

Door Marc van Oostendorp


De retoricus Longinus beschreef de kracht van goede toespraken zonder dat hij er blijk van gaf dat hij ooit naar een redenaar geluisterd had. Zijn voorbeelden waren mensen als Demosthenes – die was toen hij schreef allang dood. Hij had dus gewerkt met een afgeleide – de geschreven teksten.

Piet Gerbrandy haalt dit detail een paar keer aan in zijn essaybundel De jacht op het sublieme. Hij moet er iets in herkennen, want zijn eigen manier om met taal en literatuur om te gaan hangt van soortgelijke paradoxen aan elkaar. Hij noemt de taal vooral iets lichamelijks, dankzij het ritme en de stem en de lichaamshouding, maar hij zit liever in zijn studeerkamer dan dat hij naar een voordracht of een lezing gaat. Hij is geïnteresseerd in het sublieme, hetgeen dat zo overrompelend is dat je erdoor van je stuk wordt gebracht, maar hij benadrukt ook dat hij een professionele lezer is, die heel veel teksten ‘door [z]ijn handen’ laat gaan, en daar vast niet iedere keer van door zijn stuk laat gaan.

Wat is subliem? Longinus schreef er dus al over, maar de term is in de moderne literatuur geherintroduceerd door Edmund Burke (1729-1797). Burke bedoelde er van alles mee, maar niet speciaal de dingen die je op je studeerkamer kunt genieten.
Lees verder >>

Docentendag Literaire kritiek


Op donderdag 20 november 2014 organiseert de Radboud Universiteit Nijmegen een docentendag met als thema ‘Literaire Kritiek’. Op deze dag worden diverse lezingen gegeven over de historische en theoretische achtergrond van de literaire kritiek. In het eerste deel wordt het fenomeen literaire kritiek bestudeerd en geproblematiseerd vanuit een Anglo-Amerikaans perspectief. Daarna zal het college inzoomen op de Nederlandse situatie, waarna de deelnemers zelf aan de slag gaan met een analyse van een aantal spraakmakende kritieken. Het avondprogramma bestaat uit een lezing over televisiekritiek die verzorgd wordt door Jean Pierre Geelen, tv-criticus van de Volkskrant. De titel van zijn lezing is “Zelf tv-criticus worden. Belevenissen van een beroepskijker.”
Datum:  donderdag 20 november 2014
Tijd: 14.00 uur – 21.00 uur
Locatie: Radboud Universiteit Nijmegen
Doelgroep: Alle geïnteresseerde (taal- en cultuur)docenten. De invalshoeken zijn vanuit de vakgebieden Engels en Nederlands, maar de dag is toegankelijk voor iedereen.
Kosten: €125,- inclusief materialen en maaltijd

Schwob: ‘literair truffelzoeken’ met Arnon Grunberg, Jens Christian Grøndahl en Christos Chrissopoulos


Schwob, website voor vergeten boeken, en Spui25 organiseren op woensdag 29 oktober een literaire avond in de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Arnon Grunberg, Jens Christian Grøndahl en Christos Chrissopoulos gaan in gesprek met Margot Dijkgraaf over hun favoriete vergeten boeken. Er zijn prachtige boeken die we niet kennen, waar we niets over horen of lezen, die soms zelfs niet verkrijgbaar zijn in het Nederlands. Schwob presenteert ze aan uitgevers en aan het publiek.
Arnon Grunbergvertelt over Marek Hlasko, wiens roman Bekeerd in Jaffa een onuitwisbare indruk op hem maakte. ‘Als kwaliteit echt herkend wordt, zouden van dit boek tienduizenden exemplaren verkocht moeten zijn. Maar het waren er 96’, aldus Grunberg. Jens Christian Grøndahl vertelt over de roman Twee mensen ontmoeten elkaar uit 1932 van Knud Sønderby. Deze roman is bepalend geweest voor het schrijverschap van Grøndahl. Christos Chrissopoulos gaat in op de in 1965 verschenen roman Mijn huis van zijn landgenote Melpo Axiote. Chrissopoulos betoogt waarom Melpo Axiote, die een zeer avontuurlijk bestaan leidde, internationale bekendheid verdient.
Datum: woensdag 29 oktober 2014
Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur
Locatie: Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA), Oosterdokskade 143, Amsterdam
Meer informatie en aanmelden: Spui25. De toegang is gratis.

Leidse gastschrijver(s) 2014: Verwey-leesclub

Sinds 1985 kwamen er 29 gastschrijvers naar Leiden. Befaamde schrijvers die drie maanden per jaar onderwijs aan de Leidse universiteit gaven, van Gerard Reve tot Joke van Leeuwen. Ter gelegenheid van de dertigste verjaardag komen er dit seizoen in Leiden wel acht gastschrijvers van de ‘nieuwe generatie’: Nina Polak, Hassan Bahara, Philip Huff, Hanna Bervoets, Yannick Dangre, Franca Treur, Niña Weijers en Kira Wuck.
Leesclubs
Literatuur lezen en maken doen we lang niet meer altijd alleen. Schrijvers van nu werken samen. In de kolommen van oude en nieuwe tijdschriften, op festivals en in revolutionaire, vaak in digitale vormen. Hetzelfde geldt voor lezers: zij verenigen zich in leesclubs, terwijl zij hun meningen over boeken delen op Facebook, en zich laten zien en horen op literaire feesten en festivals.
Acht gastschrijvers
Om deze oude en nieuwe gemeenschappelijkheid van literatuur te vieren en te verkennen, wordt de dertigste Verwey-lezing dit jaar een Verwey-leesclub. Vanaf 29 oktober komen de acht schrijvers van rond de dertig naar Leiden om te praten over eigen en andermans werk. 

Lees verder >>

Worden mensen taalmoe?

Literatuur en taalwetenschap in discussie

Door Marc van Oostendorp


Kunnen wetenschappers en kunstenaars met elkaar praten? Begrijpen schrijvers en taalkundigen elkaar bijvoorbeeld wel wanneer ze het over taal hebben? Presentator Wim Brands maakt nogal wat misbaar aan het begin van de bovenstaande, onlangs opgenomen, video, waarin de romancier A.F.Th. van der Heijden en de Nijmeegse hoogleraar Pieter Muysken met elkaar in gesprek zijn. Het half uur durend gesprek was een “experiment”,waarschuwde hij nadrukkelijk, met alle kans van mislukken.
De vorm van het experiment is eenvoudig: de deelnemers stellen ieder één vraag over taal aan de ander. Van der Heijden en Muysken horen bovendien duidelijk tot de top van hun vak, zijn allebei alom gelauwerd en geroemd, zijn welbespraakt, en hebben een brede blik op de taal en op de samenleving. Toch breekt er binnen enkele minuten spraakverwarring uit, en hebben de twee elkaar uiteindelijk geloof ik weinig te bieden.

Lees verder >>

M ’n jonge, m’n jonge, kun je nu niets beters van je leven maken

Twee jonge schrijvers in de jaren veertig

Door Marc van Oostendorp


De mooiste zin in Ik ben een echt genie, de onlangs uitgegeven briefwisseling (1942-1951) tussen Max de Jong en Hans van Straten is een opzet voor een contactadvertentie van de eerste:

Schrijver zoekt jonge vrouw, bereid hem ’s winters bij te staan elke morgen zijn joghurt te ontdooien.

Daar zit alles in: De Jongs rare ‘genialiteit’, zijn geringe talent voor het dagelijks leven, en de spelfouten waar Van Straten hem de hele tijd om berispt.

De Jongs onvermogen om met het dagelijks leven om te gaan werd helaas niet gecompenseerd door een groot oeuvre – je krijgt de indruk dat hij ook het eigenlijke schrijven eigenlijk te praktisch voor hem was. Wel stuurt hij Van Straten regelmatig plannen voor romans, die de laatste dan zo snel mogelijk moest uitvoeren. De dag erna stuurde De Jong dan een brief dat het project toch maar niet moest doorgaan.
Lees verder >>

Te verschijnen: Stof tot nadenken – Anna Enquist & Sara Vrugt


Op 22 augustus 2014 wordt in de Oude Kerk in Amsterdam aan Anna Enquist het eerste exemplaar van Stof tot nadenken uitgereikt. Deze boekpublicatie komt voort uit het gelijknamige kunstproject, dat twee maanden eerder werd afgerond.
Van maart tot en met juni 2014 werkte kunstenaar Sara Vrugt, samen met buurtbewoners, kerkgangers en Amsterdammers, in het kerkatelier aan nieuwe bekleding voor de 118 stoelen van de Oude Kerk. Deze waren na 65 jaren trouwe dienst toe aan een volgend leven. Kleurrijke verhalen, anekdotes en mythes over de Oude Kerk en haar omgeving, vormden de basis voor het nieuwe stofontwerp. Stadsdichter van Amsterdam, Anna Enquist, verweefde deze verhalen tot een klinkend stuk proza van 118 woorden, die nu op de stoelen in de Oude Kerk te lezen zijn. Het te verschijnen boek bevat onder meer een selectie van de verzamelde verhalen, het proza voor de stoelen door Anna Enquist, foto’s van de stoelen en een inkijkje in het ontwerpproces.

De boekpresentatie op 22 augustus is alleen voor genodigden; het boek zelf is vanaf 23 augustus verkrijgbaar in de winkel van de Oude Kerk. De stoelen zijn daar uiteraard ook nog te bezichtigen. Meer informatie: http://www.oudekerk.nl/nl/programma/eerder
en http://vrugt.com/stoftotnadenken/.

Literaire brunch over Simon Vestdijk


Op 15 juni 2014 organiseert Museum Meermannoin Den Haag een literaire brunch omtrent het leven en werk van Simon Vestdijk.
Op het programmastaan onder meer:
  • Auteur Kees ’t Hart die zal spreken over zijn fascinatie voor Vestdijk;
  • Muziekwetenschapper Emanuel Overbeeke die Vestdijk als liefhebber en kenner van klassieke muziek zal belichten;
  • Zoon Dick Vestdijk die een aantal gedichten van zijn vader zal zingen en zichzelf zal begeleiden op gitaar;
  • Acteur Marcel Maas die werk van Vestdijk zal voorlezen. Marcel Maas was hoofdrolspeler Anton Wachter in het uit acht delen bestaande hoorspel De Anton Wachter romans. Lees verder >>

Pas verschenen: Margot Dijkgraaf – “Spiegelbeeld en schaduwspel. Het oeuvre van Hella S. Haasse”


Bij uitgeverij Querido verscheen onlangs Spiegelbeeld en schaduwspel. Het oeuvre van Hella S. Haasse. Margot Dijkgraaf (onder meer literatuurcriticus voor NRC Handelsblad) bespreekt hierin belangrijke thema’s uit het omvangrijke en gevarieerde oeuvre van Hella S. Haasse (1918-2011), waarbij Haasse ook zelf aan het woord komt. Dijkgraaf baseert zich hierbij ook op de gesprekken die ze regelmatig met Haasse over haar werk voerde.
Vragen die aan de orde komen zijn onder meer: Welke relatie had Haasse tot Indië, waar ze geboren werd, en Frankrijk, waar ze tien jaar woonde? Waarom schreef ze zo vaak over ontheemding? Wat bedoelde ze als ze het over haar ‘daimoon’ had? Waarom zijn veel huwelijken in Haasses romans en verhalen problematisch? Het boek is niet alleen bedoeld als een overzicht van Haasses oeuvre, maar ook als een persoonlijk portret van de schrijfster.
Margot Dijkgraaf: Spiegelbeeld en schaduwspel. Het oeuvre van Hella S. Haasse. Amsterdam: Querido, 2014. 320 pagina’s. ISBN: 978 90 214 5518 1. Prijs € 22,50 | website uitgever

Pas verschenen: Gerrit Komrij – “Tien woorden per dag”


Tien woorden per dag, binnenkort te verschijnen bij Uitgeverij Prominent, is een bundel met aforismen van Gerrit Komrij (1944-2012). De Vlaamse acteur, auteur en bloemlezer Gerd de Ley stelde het boek samen.
De Ley verzamelde in 1986 al aforismen van Komrij in In de geest van de gieter, dat echter nooit in de boekhandel terechtkwam. Telkens wanneer De Ley en Komrij elkaar ontmoetten, spraken ze af dat ze zouden ‘revancheren’ met een aangepaste versie en liefst naar aanleiding van een speciale verjaardag. In het jaar dat Komrij zeventig zou zijn geworden, verschijnt nu dus Tien woorden per dag. Voor de nieuwe bundel werd een klein deel uit In de geest van de gieter opnieuw gebruikt; het merendeel van de in deze uitgave geciteerde aforismen stamt uit de periode na 1986.
Gerrit Komrij, Tien woorden per dag. Samengesteld door Gerd de Ley. Baarn: Prominent, 2014. 68 pagina’s. ISBN: 9789079272457. Prijs: € 14,95 | Te bestellen via de uitgever

KANTL-conferenties voorjaar 2014


De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde in Gent organiseert conferenties waarin haar leden recent werk onder de aandacht brengen van een breed publiek. De KANTL-conferenties 2014 worden gehouden door Miriam Van hee, Marcel de Smedt, Monika van Paemel en Stefaan van den Bremt.
Als eerste is het de beurt aan dichteres en slaviste Miriam Van hee op woensdag 19 maart. Zij presenteert haar nieuwe bundel Ook daar valt het licht en draagt voor.
Verder staan dit voorjaar op het programma:
Woensdag 16 april
Marcel de Smedt
 
Briefwisseling Stijn Streuvels (1871-1969) – Ernest Claes (1885-1968)
Woensdag 21 mei
Monika van Paemel
 
Weduwenspek
Woensdag 18 juni
Stefaan van den Bremt
 
Blauw slik & De oude wereld moe

Lees verder >>

Uitreiking De Inktaap 2014


Op maandag 24 maart 2014 wordt in Rotterdam literaire jongerenprijs De Inktaap uitgereikt. Voor deze prijs kiezen jongeren hun favoriet uit de winnaars van drie grote literaire prijzen – de Gouden Boekenuil, de AKO Literatuurprijs, de Libris Literatuur Prijs – en een vierde, Caribische nominatie. Dit jaar zijn de genomineerden Pier en oceaan van Oek de Jong (Gouden Boekenuil 2013), De laatste parade van Ruth San A Jong (Caribische nominatie), Post Mortem van Peter Terrin (AKO Literatuurprijs 2012) en Dit zijn de namen van Tommy Wieringa (Libris Literatuur Prijs 2013).
De winnaar wordt bepaald aan de hand van de stemmen van ruim vijftienhonderd scholieren uit Vlaanderen, Nederland, Suriname en Curaçao. Van alle deelnemende jury’s in binnen- en buitenland worden de resultaten opgeteld. De auteur van het boek met de meeste punten krijgt op de Slotdag De Inktaap 2014 uitgereikt.

Lees verder >>

Pas verschenen: Willem G. van Maanen – “Moet je horen”


Uitgeverij Flanor maakt melding van een nieuwe uitgave:
Moet je horen is na Dubbele inktpot, enkele pen (2004) en Wat van waarde is (2010) het derde boek van Willem G. van Maanen (1920-2012) dat bij Uitgeverij Flanor verschijnt. Toen samensteller Gerben Wynia een herziene herdruk voorbereidde van Dubbele inktpot, enkele pen, vroeg hij Van Maanen om toestemming voor een herdruk van de hoorspeltekst Het klokkespel. Diens antwoord luidde: ‘Hoorspelen, nee, liever niet. Het is geen proza van betekenis, het is gebruikstekst, niet om te lezen maar om naar te luisteren. Doe maar niet.’ Erg absoluut is zijn weigering niet verwoord. Belangrijker is: Enkel spooren Een kind van de zee hoeven niet per se beluisterd te worden, deze teksten laten zich uitstekend lezen en bovendien hebben de hoorspelen Een explosie, Hebt u mijn pop ook gezien? en De opperbevelhebber door hun directe band met ander werk van Van Maanen een bijzondere literaire waarde. Moet je horen bevat behalve zeven hoorspelteksten ook de tekst van een toespraak die Van Maanen hield op een bijeenkomst van dramaturgen van de publieke Nederlandse en Belgische omroep alsmede een uitvoerig nawoord van Heleen Veringa.”
Willem G. van Maanen: Moet je horen. Nijmegen: Uitgeverij Flanor, 2014. 230 pagina’s, 23,5 x 15,5 cm, gebonden met stofomslag. Prijs: € 21,50

Het boek is te verkrijgen door overmaking van € 21,50 op IBAN-bankrekening NL85 INGB 0680 2522 15 ten name van W.S. Huberts te Nijmegen, onder vermelding van ‘Horen’. Als u betaalt via elektronisch bankieren, vergeet dan niet uw adresgegevens toe te voegen. Na ontvangst van de betaling wordt uw bestelling zonder verdere kosten bij u thuis afgeleverd. Bij afleveradressen in het buitenland zullen de extra verzendkosten in rekening worden gebracht.

Pas verschenen: De Parelduiker 2014/1


Op zaterdag 8 maart wordt in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) het nieuwe nummer van De Parelduiker gepresenteerd. Thema van dit boekenweeknummer is: ‘Schrijvers reizen thuis’.
Tekening omslag: Peter van Straaten

Inhoud

Geen kwaad woord over reizen, maar het is niet zonder meer juist om aan te nemen, dat reizigers zichzelf automatisch op vooruitgang trakteren en spelenderwijs een open mind verwerven, terwijl thuisblijvers en stilstaanders onontkoombaar aan achteruitgang en benepenheid ten prooi vallen.’ 
Aldus René Gude, Denker des Vaderlands, in dit speciale Boekenweeknummer over de zin en onzin van reizen voor schrijvers en lezers. Met bijdragen over de Duitse filosoof Immanuel Kant, die zijn geboorteplaats nooit verliet. Verder over de nimmer gemaakte reizen van Fernando Pessoa, over Emmanuel Bove en de noodzaak van het beschrijven uit stilstand, een mislukte reis in het voetspoor van George Orwell en de teleurstellende reis die Charles Dickens door Amerika maakte. En met een reisverhaal van A.L. Snijders. (‘De volgende jaren reisde Arthur over een groot deel van de wereld, maar hij kwam steeds thuis om bij zijn moeder boerenkool met worst te eten en haar uit te leggen wat hij wilde ontdekken op zijn reizen. Het lukte hem niet.’)

Lees verder >>

‘Bonita Avenue’ als hoorspel (vanaf 10 januari)

Bonita Avenue is de debuutroman uit 2011 van Peter Buwalda. De roman werd zowel genomineerd voor de twee grootste Nederlandse vakjuryprijzen (Libris-prijs, AKO-prijs) als voor de grootste publieksprijs (NS Publieksprijs). Het verhaal gaat over de talentvolle judoka Siem Sigerius die, nadat hij zijn been heeft verbrijzeld bij een verkeersongeluk, zich gaat bezighouden met zijn andere grote talent: wiskunde.

In opdracht van de publieke omroep NTR is het boek bewerkt tot 20-delig hoorspel.
De hoofdrollen zijn voor Jaap Spijkers (Siem Sigerius), Georgina Verbaan (zijn dochter Joni Sigerius), Waldemar Torenstra (haar vriend Aaron Bever), Carine Crutzen (Tineke Sigerius) en Ariane Schluter (Elisabeth Haitink).
Regie: Marlies Cordia en Vibeke von Saher van De Hoorspelfabriek. Scenario: Eva Gouda en Koen Caris. Techniek: Frans de Rond Eindredactie: NTR Frans Kotterer.

Vanaf 10 januari iedere vrijdag om middernacht op Radio 1.
20 delen, duur 30 minuten per deel.