Tag: Liedcultuur

Het Koningslied is een populistisch lied

Door Marc van Oostendorp 

Bent u al aan het oefenen op het nieuwe ‘Koningslied’ dat we op 30 april allemaal moeten gaan zingen? Er valt enorm veel uit te leren over wat het Nederlanderschap aan het begin van de 21ste eeuw betekent.

Muzikaal is het een allegaartje dat de laatste jaren steeds uit de kast wordt gehaald als de nationale eenheid benadrukt moet worden: een zoete melodie die doet herinneren aan musicals en dan wat rap erdoorheen, omdat dit iets moet zijn voor jongeren en multiculturaliteit. Al een jaar of twintig is rap de jongerenmuziek bij uitstek, bij sommige van de rappers die je hoort in het Koningslied zijn de eerste grijze haren al een paar jaar geleden weggespoeld.

Maar het gaat mij natuurlijk om de tekst. Die is een schatkamer van modern Nederlanderschap.
Lees verder >>

Überfijne tijd in de middeleeuwen

Door Marc van Oostendorp
2013 moet het jaar worden van het Gruuthusehandschrift, die grote schat aan vooral liedteksten uit het jaar 1400. Binnenkort verschijnt er een wetenschappelijke editie van Herman Brinkman, momenteel is er in Brugge een tentoonstelling, en er is nu ook een mooi uitgegeven en geïllustreerde selectie, ook van Brinkman, van teksten uit het handschrift, met vertalingen van Maria van Daalen.
Met die vertalingen is iets wonderlijks aan de hand. Ze zijn in een wel heel populaire toon gesteld. Neem de volgende regels:

Adieu, adieu, gheselscap al,
mi ic u verbiede!
God kent die weet, waer henen sal.
Of ic van u sciede,
dochtic onder liede.

Van Daalen maakt daar, schokkend van:

Lees verder >>

Call for Papers congres 2013: De zingende Nederlanden: actualiteit, identiteit en emotie in de vroegmoderne liedcultuur

Zaterdag 24 augustus 2013, Koninklijke Bibliotheek, Den Haag

In de afgelopen decennia zijn de reikwijdte en variatie in de Noord- en Zuid-Nederlandse liedcultuur in tal van bibliografische, editiewetenschappelijke en digitale projecten gedetailleerd en grondig in kaart gebracht. Op het komende congres van de Werkgroep Zeventiende Eeuw willen we gevestigde en beginnende collega’s uitnodigen om op dat eerder gedane werk voort te bouwen. Het congres biedt een podium voor lezingen van (cultuur)historici, kunsthistorici, muziek- en theaterwetenschappers, etnologen en letterkundigen rond de centrale vraagstelling: hoe functioneerden liederen als emotionerende, identiteitsvormende en opiniërende media?

Lees verder >>

Werkgroep Zeventiende Eeuw: Call for Papers, congres 2013

Het komende congres van de Werkgroep Zeventiende Eeuw op 24 augustus 2013 in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag staat in het teken van De zingende Nederlanden: actualiteit, identiteit en emotie in de vroegmoderne liedcultuur. Het congres biedt een podium voor lezingen van (cultuur)historici, kunsthistorici, muziek- en theaterwetenschappers, etnologen en letterkundigen rond de centrale vraagstelling: hoe functioneerden liederen als emotionerende, identiteitsvormende en opiniërende media? De drie invalshoeken actualiteit, identiteit en emotie zijn gekozen met het oog op de speciale functionaliteit van het lied. Zingen in groepsverband kan identiteiten, emoties en opinies tot uitdrukking brengen en versterken. Liederen hadden door hun multimediale karakter, door hun verwevenheid met toneel en schilderkunst en door hun bruikbaarheid in huiskamers, theaters, kroegen, kerken en op kermissen en marktpleinen ook een veel groter verspreidingspotentieel dan andere media. Hoe is de opiniërende, emotionerende en identiteitsvormende functie van het lied in de vroegmoderne Nederlanden ingezet om bevolkingsgroepen een stem te geven en te mobiliseren? Hoe kon juist het lied nieuws en opinies zo razendsnel, en zonder onderscheid naar leeftijd, gender of sociale klasse verspreiden? En hoe functioneerden liedteksten en melodieën als bemiddelaars van opinies, emoties en identiteiten?

De spreektijd voor lezingen is 20 minuten. Ook voorstellen voor thematische panels van drie papers zijn zeer welkom. De voertaal van het congres is Nederlands, maar presentaties in het Engels, Frans en Duits zijn ook welkom. Abstracts (max. 200 woorden) kunnen worden ingediend tot uiterlijk 1 mei 2013. Zie voor meer informatie: http://www.zeventiende-eeuw.nl/congres.html.